Een oude Poolse luchtmachtbasis wordt omgetoverd tot civiel vliegveld. De airstrip van Szymany ligt midden in de bossen in het noordoosten van Polen. Volgend jaar moeten er meer dan 1 miljoen passagiers gebruik kunnen maken van het vliegveld.
De locatie is op z’n minst opvallend te noemen. Volgens geruchten zou de CIA tussen 2002 en 2005 terreurverdachten van Al Qaida naar Szymany vervoerd hebben om hen daar te verhoren en te martelen. Deze aantijgingen zijn door de VS en de Poolse regering nooit formeel erkend. Wel moest de Poolse regering twee terreurverdachten 230.000 euro betalen omdat ze gemarteld zouden zijn bij Szymany.
Investeringen
Lokale autoriteiten geven nu ongeveer 205 miljoen zloty (€50 miljoen) uit aan een terminal en een nieuwe landingsbaan. De EU draagt een kleine veertig miljoen euro daarvan bij. De luchthaven, die bediend gaat worden door het Poolse SprintAir, stuit op verzet bij Jacek Krawczyk, luchtvaartadviseur voor de EU. ‘De voorspellingen die nu gedaan worden staan heel ver van de werkelijkheid’, zegt hij. De oud-topman van LOT doelt op het geschatte aantal passagiers van 350.000 in het eerste jaar. Syzmany ligt zo’n 160 kilometer ten noorden van Warschau. De dichtstbijzijnde grote stad is Olstzyn, een stad met 175.000 inwoners.
Volgens Krawczyk is er in Europa wel behoefte aan nieuwe vliegvelden, maar niet op plaatsen waar die nu worden aangelegd, zoals Szymany. ‘We hebben veel geld uitgegeven om vluchten te verplaatsen van grote hubs naar regionale vliegvelden, maar dat is niet gelukt’, zegt hij. De toekomst voor Szymany ziet hij niet rooskleurig in: het vliegveld kan weleens binnen tien jaar weer gesloten worden.
Weinig voordelen
Polen geeft de laatste jaren veel geld uit aan het opknappen van luchthavens. De EU draagt ook flink bij in de projecten. Maar het Europese Comité van Auditors (ECA) concludeerde vorig jaar in een rapport dat subsidiegelden voor vliegvelden in Estland, Griekenland, Italië, Spanje en ook Polen weinig helpen. De luchthavens kosten veel geld en leveren te weinig op, staat in een rapport. Reuters bracht vorig jaar aan het licht dat Polen al ruim 615 miljoen euro vanuit Europa kreeg. Hiervan ging ongeveer 100 miljoen naar drie ‘spookvliegvelden‘.
De EU kan de uitgegeven subsidies terugvorderen als het project niet blijkt te voldoen. Vorig jaar moest Polen 22 miljoen euro terugbetalen. Dat geld was verkregen voor de bouw van een vliegveld bij Gdynia, in het noorden van Polen. Op 25 kilometer afstand ligt de luchthaven van Gdansk, waar nog veel capaciteit over is. Projecten als Gdynia ‘misvormen de competitie tussen luchthavens en verspillen geld van de belastingbetaler’, stelt de EU.
