Waar een fotograaf speelt met licht, speelt een vliegtuig met lucht. Onder normale omstandigheden is hier helaas weinig tot niks van te zien, maar hoort een luchtvaartfotograaf dat er een hoge luchtvochtigheid aankomt of dat er de volgende ochtend lage mist hangt, dan weet hij genoeg. Het is tijd voor condens.
Condens is een interessante natuureigenschap. De meeste mensen kennen condens van het blazen van warme lucht tegen een koud raam of van een wandeling op een koude winterdag. Er is ook een andere bron van condens, namelijk lage druk en een grote hoeveelheid vocht in de lucht. Maar wat hebben vliegtuigen hiermee te maken?
Tijd voor wat theorie. Een van de grootste factoren om een vliegtuig te lucht in te krijgen is de lift op de vleugel. Lift ontstaat omdat een luchtstroom de vorm van de vleugel wil volgen, deze luchtstroom buigt zich af over de vleugel maar kan de vleugel niet exact volgen vanwege de grote snelheid. Deze afwijking zorgt voor een lage druk bovenop de vleugel waardoor het vliegtuig als het ware omhooggehouden wordt.
Deze lage druk is altijd op een vliegend vliegtuig aanwezig maar wordt pas zichtbaar als de lucht erom heen vochtig is. Deze lucht condenseert. Dat verklaart de wolken op de vleugel. Maar waar komen eigenlijk die lijnen vandaan?
Moeder Natuur heeft bepaald dat een hoge druk altijd naar lage druk toe stroomt. Dit zien we ook terug in het weer, wind stroomt van een hoge- naar een lagedrukgebied. Wat er vervolgens gebeurt bij een vliegtuigvleugel is dat de hoge druk van onder de vleugel zich naar de lage druk boven de vleugel wil bewegen. Dit gebeurt via de voorkant van de vleugel waardoor er een soort luchtwervel ontstaat rond de vleugel heen. Deze wervel laat via de uiteinden van vleugels en flaps los aan de lucht. Ook binnen deze luchtwervel is de luchtdruk laag waardoor er ook hier weer condensatie optreedt.
Niet elk toesteltype genereert een gelijk hoeveelheid condens. Dit heeft veel te maken met het gewicht van het toestel, het ontwerp van de vleugel en andere factoren. Vooral de “gouwe ouwe” toestellen zijn de grootste condens generatoren, denk hierbij aan de McDonnell Douglas MD-11 en de Boeing 747-serie.
Omdat condens nog steeds waterdruppeltjes in een gas is, kan er ook, onder een goede invalshoek, een regenboog ontstaan. Dit is vaak erg mooi om er een foto van te maken of gewoon naar te kijken.
