Op 12 januari 2014 vond op luchthaven Schiphol een incident plaats waarbij een voertuig van de vogelwacht was betrokken. Een baanverkeersleider gaf toestemming aan een verkeersvliegtuig terwijl de vogelwacht zich, met zijn toestemming, ook op diezelfde baan bevond. Hierdoor ontstond een zogeheten runway incursion. Het was niet de eerste keer dat een vergelijkbaar incident met een vogelwacht plaatsvond.
Incident
Ten tijde van het indient was de Polderbaan in gebruik voor inkomend verkeer en de Kaagbaan voor uitgaand verkeer. De weersomstandigheden waren met weinig wind, geen regen en zicht van meer dan 10 km goed te noemen.
De KLM Boeing 737 mocht de Kaagbaan oprijden om klaar te staan voor de start. De piloten kregen opdracht te wachten tot een vrachtvliegtuig de baan overgestoken had. Nadat de vracht 747 meldde van de baan af te zijn kreeg de 737 toestemming de start aan te vangen.
De vogelwacht bevond zich echter verderop nog op de baan. Volgens protocol luisterde de vogelwacht mee op de baanfrequentie en hoorde de toestemming om te starten van de baanverkeersleider. Een vogelwacht staat in contact met een assistent in de toren en niet met de baanverkeersleider direct. Aan de assistent gaf de vogelwacht direct door dat hij zich nog op de baan bevond. Deze assistent gaf dat door aan de baanverkeersleider die vervolgens het toestel opdracht gaf direct te stoppen.
Tussen melden van de vogelwacht en het afbreken van de start zat 11 seconden. De 737 en de vogelwacht waren ver van elkaar verwijderd, de kans op een botsing was klein volgens de onderzoeksraad. Nadat de vogelwacht van de baan was kon de 737 vertrekken. Doordat de start al vroegtijdig werd afgebroken was de baan nog lang genoeg om een tweede start te maken.
Vaker vogelwacht incidenten
Geen van de signaleringssystemen in de verkeerstoren gaf bij het onderzochte incident een indicatie van het aantal voertuigen of vliegtuigen dat op de baan aanwezig was. Er waren weliswaar technische hulpmiddelen beschikbaar in de verkeerstoren die door de baanverkeersleider gebruikt konden worden, maar het gebruik hiervan was niet verplicht. Onder meer naar aanleiding van het onderzochte incident is door de Luchtverkeersleiding Nederland besloten het gebruik van deze hulpmiddelen verplicht te stellen.
De onderzochte runway incursion maakt deel uit van een reeks incidenten op Schiphol. Tussen 2007 en 2014 is er 14x een dergelijk incident geweest dat er een landing- of startklaring gegeven is terwijl er nog een vogelwacht op de baan aanwezig was. De Onderzoeksraad heeft daarom in maart 2016 besloten een thematisch onderzoek in te stellen naar de veiligheid van het vliegverkeer op en rond Amsterdam Airport Schiphol. De Raad wil achterhalen of aan deze incidenten meer structurele oorzaken ten grondslag liggen, zoals het ontwerp, de ligging en het gebruik van de luchthaven. Het onderzoek zal naar verwachting een jaar een beslag nemen.
Bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid
