Er was dinsdag veel verwarring over de Qatar Airways-slots.
Wel slots, geen rechten
Slotcoördinator Caroline Ditvoorst zei in een interview met Up dat Qatar Airways slots voor een tweede vlucht per dag had verkregen. Qatar had weliswaar niet alle vluchten had gekregen die de maatschappij wilde, maar er kon meer gevlogen worden. Wat slots betreft. Na deze berichtgeving kwam het bericht van het ministerie van Infrastructuur en Mileu (I&M) dat de maatschappij rechten heeft voor maximaal één dagelijkse passagiersvlucht. Ook kunnen er zeven vrachtvluchten per week worden uitgevoerd. Aan die traffic rights kan alleen iets veranderen als er nieuwe onderhandelingen tussen beide landen zouden komen, zo zei de woordvoerster van I&M tegen Up. Of dat ging gebeuren? “Dat doen we niet”, zei ze stellig.
Hoe kan dat dan?
Eigenlijk heel simpel. Ditvoorst legt uit: “De regels bepalen dat er geen relatie is tussen slots en traffic rights, dus het kan zo zijn dat slots worden aangevraagd zonder dat de benodigde verkeersrechten aanwezig zijn.” Luchtvaartexpert Hans de Jong voegt daaraan toe dat het ministerie en de slotcoördinator hierover geen contact hebben. “Dat is om de onafhankelijkheid van laatstgenoemde te waarborgen.” Maatschappijen hebben zich uiteraard wel aan de traffic rights te houden. “Anders zijn ze in overtreding”, aldus De Jong. “Hierop staan wel sancties.”
Maar die slots dan?
Hoeveel slots Qatar voor het zomerseizoen van 2017 precies heeft, is niet duidelijk. Stel dat het er tien per week zijn. Voor het hele seizoen zijn dat er dan 260. Ze mogen er van het ministerie ‘maar’ zeven per week gebruiken (182 per seizoen). Dan zijn er dus 78 in bezit van Qatar die door hen niet gebruikt zullen worden. Maar andere partijen kunnen ze ook niet gebruiken. Voorgaande jaren zou dat geen probleem zijn, Schiphol opereerde immers niet op het maximum. Komende zomer lijken die grenzen wel bereikt te worden. Qatar mág de slots niet gebruiken, maar anderen kunnen de slots ook niet gebruiken. De markt wordt zo verstoord.
Kan dat zomaar?
“Ja”, is het korte maar duidelijk antwoord van De Jong. Ditvoorst legt uit dat een maatschappij verkregen slots terug moet geven wanneer niet de intentie bestaat deze te gaan gebruiken. “In principe hebben ze tot 31 januari om dit te doen. Er staat echter geen sanctie op als de deadline overschreden wordt.” Stel dat Qatar de slots niet teruggeeft, dan kan niemand daar iets tegen doen. Als slots eenmaal verkregen zijn, blijven ze in bezit van een maatschappij. Dus ook de seizoenen erna. Tenzij minder dan 80 procent van de slots is gebruikt; dan worden ze afgepakt.
Wat doet Qatar?
Dat is onduidelijk. Up heeft gevraagd wat ze met de slots die ze niet mogen gebruiken van plan zijn. De maatschappij zegt “op dit moment daar geen antwoord op te hebben.” De woordvoerster van het ministerie denkt dat ze naar een nieuwe slottijd willen en daarom nieuwe slots hebben aangevraagd. Dan zouden ze oude slots terug moeten geven. Ditvoorst zegt echter dat niet alle aangevraagde slots toegekend zijn. Wellicht besluit Qatar het bij de oude tijden te houden. Dan zouden de nieuwe slots teruggaan naar de coördinator. Ook op vragen hierover komt geen antwoord van de maatschappij.
Of?
De Jong denkt niet dat Qatar het slotproces gaat verstoren. “Ze zijn in onderhandeling met de EU over landingsrechten in de toekomst. Dwarsliggen zou dat proces geen goed doen.”
Afwachten
Wellicht gebruiken ze de verkregen slots juist in de onderhandeling, ‘we hebben slots van de onafhankelijke slotcoördinator gekregen, maar kunnen ze niet gebruiken! Dat moet veranderen.’ Hoe dan ook, het is afwachten hoe het slotproces verloopt nu Schiphol zo goed als vol lijkt te zijn. Het is nieuw voor de coördinator. Ze zei daarover eerder: “Het is nu afwachten hoe maatschappijen acteren. Maatschappijen zullen nu waarschijnlijk afwegen of de slots die ze wel hebben gekregen interessant genoeg zijn, en of ze, voor de slots die ze niet hebben gekregen en waarvoor ze op de wachtlijst staan, nog tot eind januari kunnen wachten op slots die eventueel worden teruggegeven. Ze weten op dit moment immers niet zeker of ze alle slots zullen krijgen om routes uit te voeren zoals ze willen.” Dat is wat betreft Qatar niet anders.
