LongreadNaast het nieuwsNieuws

Onbemand maakt onbemind? | Longread

Komende jaren worden er in Europa 1 miljoen drones per jaar verkocht. De markt in Europa zal stabiliseren op 7 miljoen drones totaal. Waarvoor worden deze drones gebruikt? Waar mogen drones vliegen? En hoe kunnen ze veilig gezamenlijk vliegen? Up In The Sky ging op zoek naar antwoorden.

Inleiding

Up In The Sky was op 19 april 2017 aanwezig op The Unmanned Systems Expo, ofwel TUS Expo, in het World Forum in Den Haag. Een expositie en conferentie over alles wat met onbemande voertuigen te maken heeft, geopend door Prins Constantijn in zijn rol als motivator van technologie start-ups in Nederland. Up In The Sky keek naar de ontwikkelingen in het luchtvaart domein.

In Nederland alleen al hebben minstens zes vliegvelden/organisaties de ambitie om een drone test centrum te worden of hebben dit al gerealiseerd, waaronder Aviolanda / Woensdrecht, Twente, Eelde, De Kooij, Valkenburg en het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum NLR op haar Marknesse terrein.

Hoe was het ook al weer geregeld met het vliegen van drones? Europa in de hoedanigheid van EASA gaat alles voor drones regelen boven 150 kg. Beneden 150 kg is het aan elk land zelf om te bepalen hoe men met drones wil omgaan. In Nederland is het als volgt geregeld [bron: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/drone ] :

  • Recreatief: maximaal 25 kg drone, niet boven mensenmenigten, niet boven gebouwen/wegen/bouwwerken, niet in de buurt van vliegvelden, drone altijd in zicht, alleen overdag, niet hoger dan 120 meter en ander vliegverkeer heeft altijd voorrang.
  • Zakelijk: vergunning nodig voor het bedrijf, vliegbrevet nodig voor de drone vlieger en bewijs van luchtwaardigheid nodig voor de drone. Voor drones minder dan 4 kg geldt een lichtere vergunning.

Ontwikkelingen

Unifly is een organisatie gevestigd in Antwerpen die inspeelt op de regels voor drone gebruik in de verschillende landen in Europa. Unifly levert een gratis App waarin de drone gebruiker op een kaart kan zien of en waar gevlogen mag worden, onder andere beschikbaar voor Nederland, België en Duitsland, de laatste in samenwerking met de Duitse luchtverkeersleidingsorganisatie DFS.

Op de TUS Expo waren meer interessante ontwikkelingen te zien op drone gebied. Zo was de Wageningen Universiteit aanwezig met de RiCopter. Deze bijna 2 meter lange octo-copter is uitgerust met o.a. een laser scanner waarmee tot 10 mm nauwkeurig de vegetatie/bodem onder de drone ik kaart gebracht kan worden.


RiCopter gepresenteerd door Wageningen Universiteit | (c) Rob Ruigrok | Up In The Sky

2GoAccess presenteerde de drone die gebruikt wordt voor met name offshore inspecties van installaties. De drone kan uitgerust worden met diverse type camera’s waardoor mensen niet meer fysiek in een kraan op een boorplatform hoeven te klimmen, met alle voordelen van dien (veiligheid, tijd, kosten).


Eagle Eye Inspection Services (EEIS) door 2GoAccess | (c) Rob Ruigrok | Up In The Sky

Clear Flight Solutions was op de TUS Expo aanwezig met hun unieke mechanische vogel, die eruit ziet als een vogel en ook als een vogel vliegt. Doel van deze drone is het verjagen van andere vogels, zoals ganzen op en rond een vliegveld, of vogels die gewassen beschadigen bij boeren. Clear Flight Solutions levert de service voor het verjagen van vogels, maar verkoopt de drones zelf niet. De service wordt veel gevraagd en ook daadwerkelijk uitgevoerd in met name het buitenland. Op Schiphol is de mechanische vogel nog niet welkom.


Mechanische vogel van Clear Flight Solutions | (c) Rob Ruigrok | Up In The Sky

Met de komst van drones is er ook de behoefte ontstaan om drones uit te schakelen, daar waar ze niet gewenst zijn. Delft Dynamics werkt aan een interessant concept om drones te bestrijden met … een drone. Een drone met een net dat afgeschoten kan worden naar de ongewenste drone wel te verstaan.


DroneCatcher van Delft Dynamics | (c) Rob Ruigrok | Up In The Sky

Een heel andere toepassing van een drone is het opwekken van (schone) energie met een drone. Ampyx Power toonde een serieuze drone van ongeveer 4 meter spanwijdte die gebruikt is om het concept (succesvol) te testen. De drone is in feite een onbemand zweefvliegtuig dat aan een lierkabel de lucht in wordt gebracht. Door een acht-vormig patroon te vliegen genereert de drone via de lierkabel energie in het grondstation. Ampyx Power heeft de ambitie om nu een 350 kg zware en 12 meter spanwijdte drone te gaan bouwen voor daadwerkelijke exploitatie. De crowdfunding hiervoor staat open.


Drone van Ampyx Power | (c) Rob Ruigrok | Up In The Sky

Toekomst

In een speciale conferentie sessie werd door Delft Aerial Robotics, Clear Flight Solutions, ParaZero en Lufthansa Technik stilgestaan bij de toekomst van onbemande luchtvaart. Deze toekomst ziet er volgens AIRBUS, de FAA en SESAR indrukwekkend uit: er wordt over 5 jaar een markt van vele miljarden voorzien, met exponentiële groei. Tot 1 miljoen verkochtte drones per jaar volgens SESAR, het programma voor harmonisatie van luchtverkeersleiding in Europa [bron: http://www.sesarju.eu/sites/default/files/documents/reports/European_Drones_Outlook_Study_2016.pdf ]. Maar hiermee komen ook de vragen over veiligheid naar boven.

Lufthansa Technik presenteerde het SafeDrone concept, waarbij Lufthansa Technik vanuit kennis van bemande luchtvaart en vooruitlopend op regelgeving voor onbemande luchtvaart alvast een aantal zaken aanbiedt aan drone bouwers en gebruikers in Duitsland, zoals een drone keuring, (online) training in drone gebruik en registratie van drones. Lufthansa Technik loopt hiermee voor op de regelgeving en wil op deze manier veiligheid borgen en overregulering voor drones voorkomen.

ParaZero presenteerde een toevoeging voor drones die de veiligheid ervan moeten verhogen: SafeAIR, een parachute die zelfstandig uitgaat als een drone in de problemen komt. Zoals ook in het General Aviation domein al gemeengoed begint te worden.

Clear Flight Solutions bracht een andere uitdaging naar voren, te weten het Unmanned Traffic Management (UTM) concept, en de daarbij behorende connectiviteit met de omgeving. Het UTM systeem is een soort luchtverkeersleidingssysteem (ook onbemand) voor drones die op lage hoogte vliegen, met velen tegelijk, door een stad. Onder andere NASA, de universiteit van Singapore (NTU) en het Metropolis consortium onder leiding van de TU Delft doen onderzoek naar een dergelijk UTM systeem met een eigen Very Low Level luchtruim. Maar het is nog niet klaar.

Een grote uitdaging die deze sessie naar voren bracht was de noodzaak dat de regelgevers de industrie bijhouden. Daarom wordt gesteld dat de industrie samen zal moeten werken met de regelgevers om “onbemand” in goede banen te leiden. Daarnaast is betere batterij technologie nodig om de vliegduur te verbeteren en zijn sensoren nodig voor interactie met de omgeving en andere drones, binnen het UTM concept.

Conclusie

Onbemand maakt onbemind? Werden drones een aantal jaren geleden nog vooral geassocieerd met on-etische militaire activiteiten, tegenwoordig ligt dit genuanceerder. Menigeen heeft zelf een drone in huis van de elektro firma om de hoek en de civiele voorbeelden zoals gepresenteerd geven aan dat drones zeer nuttig kunnen zijn voor de maatschappij. Er zijn echter ook nog genoeg uitdagingen, technisch, procedureel en conceptueel.

Tags

Rob Ruigrok

Redacteur. Rob is MSc in aerospace engineering (TU Delft) en heeft professioneel ruim 25 jaar ervaring in de luchtvaartsector in Nederland, in onderzoek en consultancy. Rob is daarnaast vrijwilliger bij de historische luchtvaart en sportvlieger.
Back to top button