Het ministerie van Infrastructuur en Milieu onderzoekt de mogelijkheden om secundaire slothandel op Schiphol in de toekomst mogelijk te maken. Als dat realiteit wordt, wint iedereen.
Vliegbewegingen
Schiphol zit zo goed als aan het plafond van het maximaal aantal toegestane vliegbewegingen van 500.000 tot en met 2020. Daarmee zit de luchthaven in ieder geval de komende jaren op slot. Secundaire slothandel biedt de mogelijkheid om het aantal passagiers verder te laten groeien, zonder dat dit per se leidt tot meer vliegbewegingen.
Nachtregime
Bovendien kunnen luchtvaartmaatschappijen die Schiphol toch al de rug willen toekeren, geld verdienen door opgebouwde slotrechten te verkopen. Airlines die juist willen uitbreiden in Amsterdam, kunnen de felbegeerde slots tegen betaling bemachtigen. Zo zou Corendon bijvoorbeeld, dat vluchten naar de regio verplaatst omdat ze niet uit de voeten kunnen met het nieuwe nachtregime op Schiphol, haar slots kunnen verkopen aan easyJet, dat daar juist wil uitbreiden.
Gedelegeerd
Op een gecoördineerde luchthaven, kent de onafhankelijk slotcoördinator de slots toe. In het geval van Schiphol bepaalt een overlegorgaan van onder andere de luchthaven en de homecarriers, hoeveel slots er beschikbaar komen. Afgelopen jaar besloot Schiphol alle beschikbare capaciteit qua vliegbewegingen, in één keer vrij te geven. Daarmee ontstond acute krapte.
Nieuwkomers
Luchtvaartmaatschappijen die al lange tijd vanaf een bepaalde luchthaven opereren, bouwen in de loop der jaren historische rechten op. Die ze -als ze de slotserie grotendeels ook daadwerkelijk vliegen- behouden. Om daar tegenwicht aan te bieden, hebben nieuwkomers juist voorrang bij de verdeling van de overgebleven rechten. Evengoed is het voor nieuwkomers lastig om er tussen te komen, zeker wanneer het aantal slots niet verder toeneemt en de vraag wel. Bij secundaire slothandel gaat het nadrukkelijk om de handel in slots die al uitgegeven zijn.
Passagiers
Om te voorkomen dat slots een commodity worden, mogen alleen slots die minimaal twee seizoenen gevlogen zijn, verhandeld worden. Op de grote Londense luchthavens Heathrow en Gatwick, waar het al langer dringen geblazen is, blijkt de secundaire slothandel bijzonder goed te werken. Wanneer je kijkt naar het aantal passagiers per toestel, zie je dat dit zijn vruchten afwerpt. In het afgelopen jaar telde Heathrow 474.033 vliegbewegingen en zo goed als 78 miljoen passagiers. Dat zijn 165 passagiers per beweging.
Europese Commissie
Schiphol had in hetzelfde jaar 68,4 miljoen passagiers bij 496.747 bewegingen. Dat komt neer op 138 passagiers per beweging, ofwel 20 procent minder dan op Heathrow. Ook op Gatwick ligt het aantal passagiers per vliegbeweging (159) duidelijk hoger dan op vergelijkbare luchthavens. De Europese Commissie staat de handel in slots toe en neigt de laatste jaren meer en meer naar het promoten ervan. Brancheorganisatie IATA omarmt de gedachte ook, mits het basisproces van primaire slotuitgifte in standblijft.
Rechten
Luchtvaartmaatschappijen hebben nu geen prikkels om slotrechten af te staan. Wanneer zij daar geld aan kunnen verdienen, is die prikkel er wel. Maatschappijen die willen uitbreiden op een luchthaven waar schaarste heerst, zullen dolgraag willen betalen voor die slots. Dat bevordert de concurrentie, wat gunstig is voor de prijzen en dus de consument. Ook de omwonenden van de luchthaven gaan er in principe niet op achteruit bij slothandel. Want Schiphol zit al op een haar na op 500.000 vliegbewegingen. Secundaire slothandel biedt juist de mogelijkheid om die bewegingen optimaal te benutten.
