Foto artikelHelikopterLiefhebberLongreadNaast het nieuwsVideo

‘Helikopter vliegen is voor watjes!’

Björn Hazelhekke (41 jaar, woonachtig in Ede) behoort tot het rijtje zeer ervaren helikoptervliegers in ons land. Vanzelfsprekend is dat niet, want Björn wilde van jongs af aan straaljagerpiloot worden. Na de middelbare school is hij in 1995 begonnen aan zijn opleiding tot F-16 vlieger bij de Elementaire Militaire Vlieger Opleiding op de vliegbasis Woensdrecht. Na een jaartje werd hij alsnog afgetest, op theorie nog wel. Toch is het helemaal goed gekomen met deze enthousiaste commerciële helikopterpiloot, die tevens gecertificeerd Flight Instructor en Flight Examiner is. Redacteur Remco de Wit van Up in the Sky sprak Björn op zijn thuisbasis Harskamp (Veluwe) en mocht een vluchtje meemaken in de Eurocopter AS350 Ecureuil (tegenwoordig Airbus Helicopter H125).

Watjes
Na zijn mislukte poging bij de Koninklijke Luchtmacht viel Björn een beetje in een zwart gat. Hij wist totaal niet wat hij wilde. Hij is 1,5 jaar officier geweest bij de HAWK raketten en heeft in de petrochemie gewerkt. Daarna volgde een avontuurlijk leven met in de zomer werk in Spanje en ’s winters in Oostenrijk. Maar hoe is hij bij de helikopters terecht gekomen? Björn vertelt: ‘Mijn toenmalige vriendin ging bij de KLM werken en zei dat ik ook moest gaan vliegen, misschien op een heli. De eerste keer dat ze dat zei moest ik lachen… een heli, dat is voor watjes! Dat zat gewoon na al die jaren nog in mijn hoofd, aangezien ik F16-vlieger zou worden. Op advies van mijn moeder heb ik toen contact gezocht met een helikopterinstructeur in mijn woonplaats Ede. Na een proefles was ik helemaal verkocht. Ik ben toen gelijk verder gegaan bij Helicon (Meer, Hazeldonk) en heb in 2004 mijn CPL(H) brevet gehaald. Als ik het over zou mogen doen, zou ik nu direct voor de heli gekozen hebben in plaats van F-16.’

Gazelle
Zoals veel helikoptervliegers is Björn begonnen op de Robinson R22. Met de iets grotere variant, de R44, heeft hij duizenden uren pijpleidingcontrole gevlogen. Zijn eerste turbinehelikopter was de Airbus Helicopter H120. Daar zijn nog typeratings bijgekomen op de Bell206, H130/AS350/AS355 en sinds vorig jaar ook de SA341 Gazelle. Björn heeft niet echt een favoriet toestel, alle helikoptertypes hebben zo hun voordelen. Björn: ‘De meeste vlieguren heb ik gemaakt op de R44, een prima toestel. De H120 vliegt heel lekker. De AS350/H125 is door zijn 850pk gewoon fantastisch, daar kun je alles mee. Dat geldt ook voor het tweemotorige broertje, de AS355. Die beschikt bovendien over een autopilot.  En dan heb je nog de Gazelle, vliegen alsof je in een oude Porsche 911 zit, echt geweldig!’

België
Als helikoptervlieger moet je van alle markten thuis zijn. Zo heeft Björn in het begin van zijn carrière voornamelijk onderhoudsvluchten naar België gemaakt. Laten zijn daar de Gas Unie vluchten voor Helicon bijgekomen, eerst als waarnemer en later als vlieger. Ook het uitvoeren van fotovluchten in België leverde de nodige vlieguren op. De opleiding tot instructeur heeft Björn gevolgd in Wycombe (Engeland). Hij werkte inmiddels voor meerdere bedrijven in Nederland en België en haalde tussen de bedrijven door nog enkele certificaten, waaronder die van Flight Examiner. Björn heeft een eigen vliegschool maar vliegt tegenwoordig vooral voor HeliAir in Harskamp, volgens hem een mooi professioneel bedrijf met verschillende kisten en op een prachtige locatie. Björn heeft inmiddels een kleine 8.000 vlieguren op zijn naam staan, waarvan zo’n 2.800 uur instructie. Lesgeven vindt hij een van de leukste dingen om te doen.

Lang
Als helikoptervlieger maak je soms lange, maar afwisselende werkdagen. Björn weet daar over mee te praten: ‘De ene keer ga ik naar Harskamp om daar les te geven, te filmen, voor een inspectie, een checkvlucht of doe ik rondvluchten. De andere keer rijd ik naar België om daar met mensen, die bijvoorbeeld een AS350 hebben, mee te vliegen als safety pilot of trainer. Ook ben ik laatst met Peter van Zutphen mee geweest naar Athene om een Airbus Helicopter H130 op te halen en terug te vliegen naar Nederland. Soms vlieg ik maar een uur op een dag en zit dan veel achter de computer om alle administratie te doen. Een  andere keer ben ik van ’s ochtends vroeg 7 uur tot 22:30 uur bezig om een festival te filmen vanuit de lucht.’

Opmars
De Eurocopter AS350/Airbus Helicopter H125 Ecureuil lijkt aan een kleine, maar opmerkelijke opmars bezig in ons land. Meerdere helikopterbedrijven hebben er onlangs eentje aangeschaft, terwijl het ontwerp toch al stamt uit het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw. De Ecureuil is in het buitenland populair als werkpaard voor filmen, sling (transport van externe lading), brand blussen en vliegen in hooggelegen gebieden. Er zijn er een kleine 4.000 van gebouwd. HeliAir kocht hun Ecureuil voor film- en inspectiewerk, maar het toestel bleek uitgerust met een luxe lederen interieur, dus ook geschikt voor VIP-vluchten.

Beroemd
Björn heeft meerdere beroemde passagiers aan boord gehad. Hij haalt herinneringen op: ‘Ik heb met de Flying Dutch bijvoorbeeld John Ewbank gevlogen. Ook Nicky Romero en Daphne Schippers, toen ze nog samen waren, naar de verschillende sets met Koningsdag. Aan Erik van Loon, de rally-coureur, heb ik nog les gegeven. Andere bekende namen zijn Jan Peter Balkenende en Harry Mens. Ook heb ik wel eens een tv-commercial gedaan met Gerard Joling. Aardige vent. Hij is in het echt ook zoals je hem ziet op tv. Verder heb ik een paar optredens gedaan voor verschillende programma’s zoals ‘Checkpoint’, ‘Ik wed dat ik het kan’ en laatst ook ‘Galileo’. Manuel Venderbos kwam bij mij in de heli en wilde weten wat er gebeurt als de motor uitvalt. Nou, dat heeft ie geweten!’

Veluwe
Naast HeliAir zijn er meer helikopterbedrijven op de Veluwe gevestigd, zoals HeliFlight, JAKO en Rotavisie. Volgens Björn is dat historisch zo gegroeid:  ‘Een of twee personen haalden hun helikopterbrevet en wilden daar wat mee doen. En dat heeft weer anderen op ideeën gebracht. Er is eigenlijk geen gedoe met natuurorganisaties of omwonenden. Op de Veluwe laat men elkaar met rust en respecteert elkaar. De helikopterbedrijven doen dat bijvoorbeeld door op zondag (bijna) niet te vliegen. De meeste mensen vinden een helikopter gewoon mooi en gaaf om te zien.’

Autorotatie
Björn is destijds zijn eigen vliegschool (‘Bear Helicopters’) begonnen om niet honderd procent afhankelijk te zijn van anderen. Hij geeft daarmee alleen PPL(H) opleidingen op de R44 vanuit Kootwijkerbroek en/of Stroe. Verder doet hij ook advanced trainingen, zoals allerlei soorten autorotaties. Hij is met zijn vliegschool niet heel actief bezig omdat hij ook graag voor andere bedrijven vliegt en daar geen concurrent van wil worden. Het hebben van een eigen bedrijf heeft voor Björn ook als voordeel, dat hij constant op de hoogte moet zijn van de veranderingen in de wet- en regelgeving.

Einzelgängers
In ons land wordt Joint Helicopter Pilots (JHP) gezien als dé belangenvereniging van helikoptervliegers. Björn is bewust lid geworden: ‘Helikopterpiloten zijn over het algemeen redelijke ‘einzelgängers’. Prima dus dat er een vereniging is door en voor piloten, die onze belangen behartigt, ook richting de overheid. Want natuurorganisaties willen onze mogelijkheden steeds verder inperken. JHP wil een keer in de paar jaar een open dag organiseren, waarbij we zoveel mogelijk heli’s proberen te laten komen en daarbij ook publiek uitnodigen. Daar is veel belangstelling voor. Verder doen we aan kennisuitwisseling, bijvoorbeeld door het organiseren van lezingen. Zelfs André Kuipers is een keer langs geweest, fantastisch om mee te maken en ook nog eens erg gezellig.’

Beperkingen
Vastomlijnde toekomstplannen heeft Björn niet. Op dit moment vermaakt hij zich prima bij HeliAir door de enorme afwisseling in werkzaamheden. Vliegen op een traumahelikopter lijkt hem ook wel wat, maar aan de andere kant sluit hij niet uit dat hij nog eens uit Nederland vertrekt. Ons land heeft voor helikoptervliegen toch wel veel beperkingen qua regelgeving en mogelijkheden.  ‘Soms komen er prachtige mogelijkheden voorbij’, zo vertelt Björn. ‘Ik kreeg eind vorig jaar een aanbod om expedities te gaan vliegen op de Noord- en Zuidpool. Dat zou ik nog wel graag eens willen doen, maar het komt te vroeg. Ik heb nog jonge kinderen bij wie ik niet te lang weg wil zijn.’

Tsjechië
Björn heeft nog  een leuke anekdote tot slot: ‘Ik ging een keer mee met een goede bekende een Schweizer 269C wegbrengen naar een veldje voorbij Praag, als safety pilot. Ook al had ik niet mijn typerating voor dat type helikopter. Dus ik hielp met alles eromheen behalve sturen. De Schweizer is niet zo’n heel snel toestel en heeft niet genoeg brandstof om de vlucht in een keer te maken. Daarom gingen we tanken ergens halverwege Duitsland. Op dat veldje bekeken we hoeveel brandstof we nog ongeveer nodig zouden hebben. Na de tankstop inclusief lunch vlogen we verder langs Dresden Tsjechië in, wat overigens een prachtig stuk is om te vliegen. Op ongeveer 20 mijl van onze bestemming begon het lampje van de fuel te branden, terwijl de meters toch nog wel wat brandstof aangaven. Ik vroeg de piloot wat er in de handleiding staat voor low fuel light. Hij wist dat niet direct, dus pakte ik snel het boek en zag dat het ‘land immediately’ is, of ‘within 5 minutes’, dat weet ik niet meer precies. Dus het veld gingen we nooit halen. Maar heel toevallig zagen wij op onze gps dat er een veldje moest zijn op nog geen 5 mijl naar het noorden. Daar zijn we toen naartoe gevlogen. De Tsjechen keken heel verbaasd dat er ineens een heli uit Nederland kwam landen. Met veel moeite hebben we het uit kunnen leggen, aangezien ze geen Engels of Duits spraken. Uiteindelijk konden we van de vriendelijke mensen daar AVGAS krijgen en kwamen we met een beetje vertraging aan op onze eindbestemming. Eind goed al goed.’

Tags

Remco de Wit

Redacteur / fotograaf. Remco is jurist, communicatie-adviseur en luchtvaartfotograaf. Hij volgt de ontwikkelingen in de luchtvaart op de voet en legt ze graag op foto vast. Bovendien levert Remco ook tekst-bijdragen voor Up in the Sky.

Gerelateerde artikelen