In België is beroering ontstaan over het traject rondom de vervanging van de F-16’s. Een rapport over de verwachte levensduur van de Belgische F-16’s is niet terecht gekomen bij de Belgische Chef Defensie en de minister van Defensie. Dit melden diverse Belgische media.
Onderzoek
De Belgische defensieminister Vandeput heeft een extern en intern onderzoek aangekondigd naar de gebeurtenissen rond de rapporten. Het gaat om documenten met technische beoordelingen in het kader van de levensduursbewaking (Aircraft Structural Integrity Program). De vlootbeheerder bij de Belgische luchtmacht, belast met het beheer van de Belgische F-16’s, ontving in 2017 een beoordeling van de structurele gezondheid van de Belgische vliegtuigen.
Vluchtgegevens
In deze beoordeling, uitgevoerd op basis van de vluchtgegevens van een beperkt aantal vliegtuigen, stond dat de gemiddelde belastingfactor (severity factor) een stuk lager ligt dan voorzien. Hierdoor zouden de vliegtuigen, afhankelijk van het vlootbeheersmodel (Equivalent Flight Hours versus Actual Flight Hours), mogelijk 6 jaar langer in dienst kunnen blijven indien de vliegtuigen worden uitgerust met individuele datarecorders. In 2018 volgde een update van de beoordeling met grote correcties en aanvullingen en werd zelfs een levensduurverlenging van 27 jaar vermeld op basis van EFH. Beide technische beoordelingen zouden niet zijn doorgestuurd naar stafchef of minister.
Levensduur
Al in 2015 werd in het kader van de strategische visie voor de Belgische Defensie een mogelijke levensduurverlenging voor de F-16’s bestudeerd door de regering. De kosten hiervoor werden destijds geraamd op 2,2 miljard euro. Uiteindelijk is toen besloten tot vervanging in plaats van levensduurverlenging. De vervanging van de Belgische F-16’s is begroot op 3,6 miljard euro (prijspeil 2015).
Uitstel
De vraag is of de nieuwe informatie uit 2017 en 2018 nog invloed zal hebben op het huidige traject rond de vervanging. Levensduurverlenging is niet tot in eeuwigheid mogelijk, het blijft toch een soort ‘uitstel in plaats van afstel’. Daarnaast is de vraag, hoe operationeel relevant een klein NAVO-lid als België nog kan zijn, als het nog tien of twintig jaar doorvliegt met de F-16. Over een paar jaar zal het Europese samenwerkingsprogramma van F-16 gebruikers (samen met Nederland, Denemarken, Noorwegen) ophouden te bestaan omdat deze landen de F-16 gaan vervangen door de F-35. De kosten voor tussentijdse updates worden nu nog gedeeld door de verschillende landen. In de toekomst zou België die kosten alleen op zich moeten nemen.
Hoorzitting
De Chef Defensie, generaal Marc Compernol, schrijft in een nieuwsbrief aan het Belgische defensiepersoneel: “Sinds enkele dagen staat Defensie in het middelpunt van de belangstelling op een manier die alleen maar te betreuren valt. Zware beschuldigingen werden geuit in het kader van het investeringsdossier F-16.” Het Belgische parlement zal zich in april buigen over de kwestie. Compernol: “Defensie zal verantwoording afleggen zowel over de technische aspecten als over de manier waarop met deze informatie werd omgegaan. Een hoorzitting zal hiervoor op 18 april plaatsvinden in het Parlement.”
