CO2DuurzaamheidElektrisch vliegenLiefhebberLongreadNaast het nieuws

A Day at the Races | Longread

Formule 1 races staan volop in de belangstelling van het grote publiek. De populariteit van Max Verstappen is ongekend en nu de Formule 1 terugkeert naar Zandvoort zal de hype alleen maar groter worden. Veel minder bekend zijn races met vliegtuigen, terwijl ook die een lange historie kennen. De eerste air race vond al plaats in 1909 in Frankrijk. Vier vliegers hadden zich destijds ingeschreven, twee gingen daadwerkelijk van start, maar niemand haalde de finish…. Up in the Sky kijkt in dit artikel naar enkele hedendaagse races en snelheidsrecords en blikt vooral vooruit, want met de komst van het elektrische vliegtuig gaat ook de E-Race zijn intrede doen.

Kick

Races bieden niet alleen vermaak voor het grote publiek of geven een kick aan de deelnemers, ze helpen ook de techniek vooruit. Veel F1-uitvindingen worden later overgenomen in productiewagens. Denk aan brandstofinjectie, aanpassingen op het gebied van aerodynamica en turbotechnologie. Zelfs de ronde vorm van het stuur wordt in de nieuwste automodellen losgelaten. Het stuur van de toekomst gaat steeds meer lijken op het autostuur van raceauto’s. Nu in de luchtvaart nieuwe hybride en elektrische aandrijvingstechnieken aan een opmars bezig zijn, wordt reikhalzend uitgekeken naar races met elektrische vliegtuigen.

Erasmusbrug

De bekendste ‘conventionele’ air race is de Red Bull World Series. De wedstrijden, die sinds 2003 worden gehouden, hebben ons land aangedaan in 2005 en 2008. Wie herinnert zich niet de spectaculaire manoeuvres van Frank Versteegh, die zelfs met zijn Extra 300 onder de Rotterdamse Erasmusbrug door vloog? Maar liefst 700.000 toeschouwers waren getuige van dit spektakel. Wie een Red Bull race wil bezoeken moet snel zijn, want het energiedrankje heeft dit voorjaar bekend gemaakt te stoppen. Alleen Japan (7-8 september) staat nog op de racekalender.

Red Bull Rotterdam. Copyright Peter Steehouwer

Spektakel

Een vliegtuigrace van geheel andere orde wordt jaarlijks gehouden in Reno in Nevada. Een voormalige luchtmachtbasis, Reno Stead Airport, is dan het toneel van een fantastisch spektakel: meerdaagse kwalificaties en races, een civiele vliegshow, demo’s van militaire vliegtuigen en een grote static show. De races bestaan uit verschillende klassen, zoals biplane, jet en unlimited. In de laatste klasse vliegen vooral opgevoerde en gepimpte jagers uit de Tweede Wereldoorlog, zoals de P-51 Mustang. De volgende Reno Air Races vinden plaats van 11-15 september.  

Reno Air Races. Copyright Antoine Roels

Duurzaam

In 2020 gaat ’s wereldse eerste air race met elektrische vliegtuigen plaatsvinden: de Air Race E. Airbus is partner van dit evenement waarbij sport, technologie en duurzame luchtvaart worden gecombineerd. Het Aviation Technology Centre van de Universiteit van Nottingham heeft als eerste een prototype van een elektrisch racevliegtuig gebouwd. Zestien teams nemen het tegen elkaar op bij een snelheid van 400 kilometer per uur, en dat zo’n 10 meter boven de grond. De verwachting is dat op de Air Race E ook het snelheidsrecord voor elektrische vliegtuigen verbeterd wordt. De organisatie is nog op zoek naar equipes die willen racen en naar een vliegveld waarop de race gehouden kan worden. In 2020 naast de Formule 1 op het circuit van Zandvoort ook een Air Race E in ons land?

Copyright Air Race E

Team NL

Voor de Air Race E hebben zich inmiddels vier teams aangemeld, waaronder eentje uit ons land. Up in the Sky sprak met Rick Boerma uit Hoogeveen, captain van Team NL. Boerma is bezig met zijn master aan de TU Delft (Aerospace Structures & Materials) en verwacht eind september af te studeren. Boerma vertelt: “Ik loop al sinds mijn 14e rond op het (zweef)vliegveld Hoogeveen en ik houd van alles wat vliegt. De droom om een eigen vliegtuig te bouwen heb ik al vrijwel sinds het begin van mijn studie. De laatste jaren werd dit idee steeds concreter. Ik zat echter nog te twijfelen tussen een verbrandings- en een elektromotor. Toen kwam de kans om met Air Race E mee te doen en toen was de keus snel gemaakt.”

Het vliegtuig van Team NL. Copyright Rick Boerma

Innovaties

Hoewel Boerma TU Delft-student is, staat het project verder wel los van de TU. “Ik ben graag technisch bezig en wil een vliegtuig ontwerpen en bouwen voor de race. Studenten die mee willen helpen zijn van harte welkom om zich aan te sluiten. Het leuke aan Air Race E is dat het de eerste elektrische air race wordt, het zal hiermee nieuwe technieken en innovaties proberen aan te jagen. Dit kan als stimulans werken voor het verder verduurzamen van de luchtvaart. Het zou leuk zijn als de race op een Nederlands vliegveld wordt gehouden en Twente Airport lijkt me wel een geschikte locatie”, aldus Boerma.

Race circuit. Copyright Air Race E

Sponsors

Eind volgend jaar moet de eerste Air Race E plaatsvinden. Volgens Boerma is het dus al een race om het vliegtuig überhaupt op tijd af te krijgen. Hij is hard op zoek naar sponsors, een naam voor hun vliegtuig en een vlieger. Het Nederlandse racevliegtuig wordt een conventionele laagdekker die wordt aangedreven door een elektromotor met contra roterende propellers. Volgens de regels zijn alleen vliegtuigen toegestaan met een vast landingsgestel, geen verstelbare propellers en een minimaal vleugel oppervlak van 6.2 vierkante meter. Boerma probeert zoveel mogelijk vermogen in een zo’n klein mogelijk jasje te stoppen om zo snel mogelijk te kunnen gaan. De student hoopt van een bestaande elektromotor gebruik te kunnen maken.

Rick Boerma, captain Team NL. Copyright Willemijn de Lange

Racevliegtuig

Andere teams die zich hebben opgegeven voor de Air Race E zijn Team Condor uit het Verenigd Koninkrijk, Team AllWays Air Racing uit Californië en Team Blue-BETA Racing, eveneens uit de Verenigde Staten. Het Britse team modificeert een bestaand racevliegtuig met hulp van de universiteiten van Teesside en Hull. Er komen twee varianten met een 250 pk en een 100 pk motor. Het team uit Californië heeft in teamcaptain Casey Erickson een ervaren Reno Air Race piloot in de gelederen. Zij ontwerpen een volledig nieuw racetoestel. In het team Blue-Beta Racing werken Beta (voortstuwing) en Blue Force Technologies (composieten) nauw samen.

Extra

Niet zover over de grens, ten noorden van Oberhausen, ligt het vliegveld Schwarze Heide. Daar is Extra Aircraft te vinden, producent van onder andere race- en aerobaticvliegtuigen, zoals de bekende Extra 300/330. Met hulp van Siemens heeft Extra een vliegtuig geëlektrificeerd, de Extra 330LE. In 2017 vestigde dit toestel, met een gewicht van 1.000 kilo, het snelheidsrecord voor elektrische vliegtuigen: 340 kilometer per uur. De Extra 330LE kan 20 minuten in de lucht blijven en dient als prototype voor grotere elektrisch aangedreven Extra-vliegtuigen. Het is niet bekend of het toestel in de toekomst mee gaat doen aan air races met elektrische vliegtuigen.

Extra 330LE. Copyright Extra Aircraft

Record

Snelheidsrecords zijn er om verbroken te worden. In Engeland werkt Rolls Royce samen met startup Electro Flight en YASA aan het ACCEL-project. ACCEL staat voor ‘Accelerating the Electrification of Flight’ en wordt financieel ondersteund door de Britse overheid. Het full electric vliegtuig, dat volgend jaar de lucht in gaat, moet met gemak een snelheid halen van 480 kilometer per uur. De batterij bestaat uit 6.000 cellen en geeft voldoende vermogen om in één keer van Londen naar Parijs te vliegen.

Verticaal

Naast de Air Race E is er nog een organisatie die zich bezighoudt met elektrisch racen: Airspeeder uit Australië. Zij gooien het over een andere boeg en willen gaan racen met elektrische vliegtuigen die verticaal kunnen opstijgen en landen. Ze noemen hun voertuigen ‘vliegende auto’s’ of ‘bemande elektrische multicopters’. De toestellen vliegen met een snelheid van 200 kilometer per uur slechts vier met boven de grond. Tijdens een pitstop worden de batterijen, die 15 minuten power geven, verwisseld. Onbemande proefvluchten in de Australische outback zijn succesvol verlopen. Tijdens het Goodwood Festival of Speed van begin juli kon het publiek voor het eerst kennismaken met een onbemande Airspeeder. De drone crashte echter in een leeg veld. Het is nog niet bekend waar de eerste Grand Prix met bemande Airspeeders gehouden gaat worden.

Airspeeder Mk 4. Copyright Airspeeder

Verantwoord

Al met al zijn Air Race E en Airspeeder veelbelovende initiatieven, die de historie van vliegraces op een verantwoorde manier -want full electric- voortzetten. Zodat we nog lang kunnen genieten van ….. A Day at the Races*.

*’A Day at the Races’ is de naam van een album van de Britse popgroep Queen. Het is de opvolger van het legendarische ‘A Night at the Opera’. Beide titels zijn gebaseerd op films van The Marx Brothers uit de jaren dertig van de vorige eeuw.

Copyright Airspeeder

Tags

Remco de Wit

Redacteur / fotograaf. Remco is jurist, communicatie-adviseur en luchtvaartfotograaf. Hij volgt de ontwikkelingen in de luchtvaart op de voet en legt ze graag op foto vast. Bovendien levert Remco ook tekst-bijdragen voor Up in the Sky.

Gerelateerde artikelen

Back to top button