Precies vandaag, maar dan gisteren, kreeg ik een brief van vriend Ron Norp, naast begenadigd kunstschilder (nose art!) en zelfbouwer (Kitfox) en is hij al decennia lang actief vlieger op Lelystad.
Zijn mening over de eerste dag ‘gecontroleerd’ vind ik daarom interessant. Al zeg ik er – sussend – bij dat alle begin moeilijk is.
Lelystad was vrijdag één grote ramp. De tweede dag nadat Lelystad is behept met grote-ster allures en er nieuwe verkeersleiders in het diepe worden gegooid met geklaag alom. CAVOK en de gewoonlijke vrijdagse drukte, met een grote diversiteit aan vliegtuigen en snelheden. Verhalen gehoord van wachttijden tot 27 minuten met draaiende motor aan de baan, wachttijden tot 10 minuten en meer na een simpele start-up request. Sommige vliegers zijn maar gestopt met wachten omdat de accu uitgeput dreigde te raken en de prop toch niet meer zou rond krijgen. Eén vlieger moest bij de baan herhaaldelijk blijven vragen om te mogen opstijgen, zijn klok tikte door en uiteindelijk verliep zijn vliegplan en is hij maar teruggekeerd naar het platform.
Er zijn nu vier radiokanalen om te doen wat we vroeger gemakkelijk op één kanaal af konden handelen. Chaos waargenomen op downwind met twee verschillende vlieghoogten boven elkaar (500 en 1000 ft, hoe kun je het verzinnen). Soms ging het daar bijna mis (zien ze mekaar wel?) en er zijn nog nooit zoveel go-arounds gezien als op deze vrijdagmiddag.
Tja, op een groot vliegveld is de toren gewend om een stroom van strak opgelijnde 737’s en Airbussen af te handelen. Een soort lopende band systeem zou je kunnen zeggen. Nou, de diversiteit is op Lelystad dan wel even anders.
Ook het formatievliegen werd gefrustreerd. Eén formatie team werd tot wanhoop gedreven omdat hun reeds geaccepteerde vliegplan bij de start-up request door de dienstdoende verkeersleider werd geweigerd omdat hij vond dat elke kist zijn eigen vliegplan moest indienen. Op de toren moet men “formatievliegen” nog in het woordenboek opzoeken, zo lijkt het. Vervolgens is het formatie team maar uitgestapt en heeft de kisten teruggeduwd in de hangaar. Jarenlange trainingsprogramma’s worden gefrustreerd. Is dit vooruitgang?
Maar het vliegveldje spelen echter is volop begonnen! Er rijden nu reusachtige fire-trucks rond en overal zie je gele wagentjes met een zwaailicht er op. Tjonge, wat zijn we ineens belangrijk. Niks te doen natuurlijk, maar van poppenkast houdt men wel.
Normaliter staat ATC ten dienste van de vliegers, hier is het omgekeerd! Wij verspillen onze dure tikken op de tacho als schoolgeld voor die leerlingen boven op de toren.
We zijn tot slaaf gemaakt van een ATC systeem dat ons vliegen nu traineert en frustreert. Het systeem staat er uitsluitend voor zichzelf en kost heel veel geld.
Zeker nu de eerste Boeing 737 nog lang op zich laat wachten of, hopelijk altijd zal wegblijven. Die grote startbaan is tof natuurlijk en voor dat stationsgebouw vinden we wel een andere bestemming: een centraal gelegen feesthal of congrescentrum met een royale parkeerplaats.
Achteraf kunnen we trots zijn dat Lelystad, het veld met de op één na meeste vliegbewegingen in NL, decennia lang met zó weinig middelen en slechts één radiokanaal zoveel verkeer vloeiend en efficiënt heeft kunnen verwerken. Door de zelfredzaamheid en oplettendheid van de vliegers, die zelf hun beslissingen mochten nemen onder het toeziend oog van Lelystad Radio.
Tot zover Ron. Ook een kritisch verslag kreeg ik van EHLE-veteraan Leo van der Goot; moet hem nog vragen om toestemming voor publicatie.
Goof Bakker
