Precies vandaag, maar dan een week geleden, overleed Bob Bobeldijk. Een bijzondere man.
In de zomer van 2007 werd ik gebeld door wijlen Bert Huizenga van Wings over Holland. “Een huurder van me is net tachtig geworden, en zijn medical is toch weer verlengd. Leuk voor een artikel.”
Dat was ik met Bert eens, en ik toog naar Lelystad. Aldaar bleek het verkennende gesprek echter een verrassende wending te nemen. Bob haalde een beduimeld logboek uit zijn vliegtas. Eerste regel: 1950. Vliegtuig: Tiger Moth. Welhaast kalligrafisch staat geschreven: ‘het vertrouwd maken met de bedieningsorganen in den stuurhut‘. Vervolg op de Harvard. Nachtvluchten zelfs.
Tot een dag in 1951. Met trillende vinger wijst Bobeldijk op één enkele regel: ‘Afgewezen wegens overconfidence‘.
Bob: “Ineens zat ik er naast. Een enorme klap. Word er nog koud van. Ik ben wel in de luchtvaart gebleven. Altijd goede banen gehad, maar op de grond. Toen ik me het kon permitteren ben ik weer gaan vliegen, hier bij Wings.”
Zoals altijd bood ook bij Bob de cognitieve dissonantie troost: “Zes van mijn klasgenoten zijn omgekomen in een Gloster Meteor. Ik liep van de ene begrafenis naar de andere. Misschien is een vreselijk lot mij wel bespaard gebleven.”
Ik heb Bob daarna nog een aantal malen ontmoet. Altijd joviaal, vrolijk, welgemoed. Op late leeftijd heeft hij nog een soort eerherstel mogen ontvangen. De Luchtmacht had dat voor hem gearrangeerd. Naar ik begreep heeft hij dat zeer gewaardeerd.
Bobs verhaal kunnen tientallen mensen doen. Zeer velen hebben vergelijkbare ervaringen: afgetest, afgewezen, of halverwege uitgevallen.
En zelfs al wordt het doel bereikt, dan blijft de twijfel knagen. Heb ik wel het uiterste gehaald? Er is altijd iemand die hoger, harder of groter gevlogen heeft. Meer strepen, minder blunders. Vooral in een wereld waar competitie standaard is, kan dat hard doorknijpen. Vijandschap genereren en vriendschappen onder druk zetten. Alleen Chuck Yeager had werkelijk niemand boven zich. Zèlfs de astronauten niet, als u The Right Stuff goed begrepen hebt.
Bob Bobeldijk is zelfs niet in de buurt gekomen van dergelijke iconen. Maar heeft toch veel bereikt: De Grote Teleurstelling heeft hij niet weggestopt, maar is ‘m blijven memoreren, tot het leven de scherpe kanten eraf had geschuurd.
Laten we hem bij deze uitroepen tot de Patroonheilige der Wannabees.
Goof Bakker
Additional facts
Een ATPL-er meldde eens doodleuk: je bent pas piloot als je ervoor betaald wordt. Zit wat in. De Amerikaanse Quiet Birds hebben, deze netelige materie kennende, gelijkheid als uitgangspunt gekozen.
“De Luchtmacht had in die tijd een vrij willekeurig beleid”, hoorde ik van Huizenga destijds: “Een houding die de leiding niet aanstond, of iets te weinig officiers-uitstraling: je kon om de gekste redenen worden afgewezen. Dat bleef eigenlijk tot in de jaren zeventig zo, toen een-en-ander wat wetenschappelijker werd aangepakt.”
Twee proeflezers storen zich aan het feit dat ik Chuck Yeager zo hoog op de schaal heb gezet, gezien ’s mans beweerdelijke haantjesgedrag en onprettige karakter. Maar daar gaat het hier niet om: vijf Duitsers neerschieten vanuit een P-51, ontsnappen uit krijgsgevangenschap, dan er nog twee neerschieten, een paar jaar later de geluidsbarrière doorbreken, en een kleine honderd experimentele straaljagers vliegen. Ja, dan sta je aan de top van de apenrots waar we het hier over hebben.
