Tsjechië laat zich niet onbetuigd als het gaat om de verduurzaming van de luchtvaart. Drie typen elektrische toestellen vliegen al rond: de Evektor EPOS, de Pure Flight ΦNIX en de elektrische variant van de Skyleader 400. Het zijn alle drie tweezitters. Daar is een spectaculair ontwerp bijgekomen van fabrikant Zuri. Het futuristische toestel lijkt nog het meest op een kruising van een OV-10 Bronco en een forse drone. Het vliegtuig kan verticaal starten en landen en tevens horizontaal een flinke afstand afleggen. Stap in voor een unieke vliegbelevenis.
Afspraak
Stel je woont in Geneve en je moet voor een afspraak naar Monaco. Op dit moment ben je van deur tot deur al gauw een kleine drie uur onderweg: vervoer naar de luchthaven van Geneve, inchecken en wachten, vlucht van een uur met een airliner naar Nice, overstap per helikopter voor het vervoer naar de heliport van Monaco. Met de Zuri bespaar je minstens een uur op een enkele reis: vervoer naar de vertiport in Geneve en rechtstreekse vlucht naar de helihaven van Monaco.
Vakantie
Ander voorbeeld. Je hebt zin in een mini-vakantie aan de Middellandse Zee en wilt van je woonplaats Praag naar Cres, een eiland voor de kust van Kroatië. Met de auto en de boot duurt zo’n reis ruim 12 uur. Met een airliner en de ferry doe je er 4 uur korter over, maar het is nog steeds een flinke hap van je beschikbare tijd voor je mini-tripje. De Zuri biedt uitkomst met een rechtstreekse vlucht van Praag naar het eiland Cres. Totale duur van deur tot deur: 2 uur en 40 minuten.
Vierzitter
De voorbeelden geven al aan dat met de Zuri gemikt wordt op het ‘medium range’ segment met als groot voordeel het verticaal kunnen opstijgen en landen. Trefwoorden zijn ‘on demand’ en ‘door-to- door’. De vierzitter krijgt een vliegbereik van 700 kilometer. De maximum snelheid bedraagt 300 kilometer per uur. De maximum vlieghoogte ligt op 3.700 meter.
Kleurpotloden
Zuri begon in het najaar van 2017 als een visuele schets. Getekend door de oprichter van het bedrijf, Michal Illich, met wat kleurpotloden geleend van zijn kinderen. Later opnieuw getekend door een aerospace professional. Wat volgde was de bouw van een klein model met een spanwijdte van twee meter. Hiermee werden de vliegeigenschappen getest. Een vliegtuigontwerper heeft vervolgens een prototype van vijf meter gebouwd. Dit is eerst getest in de horizontale modus. Later is het verticale start- en landingssysteem toegevoegd en kon het onbemande toestel getest worden in de hover-modus.
Investeringen
In de herfst van 2018 kreeg Zuri 600.000,– euro uit een investeringsfonds en groeide het bedrijf van 6 naar 15 werknemers. Daar zitten lucht- en ruimtevaartingenieurs, aerodynamica-experts en softwareontwikkelaars bij. De Tsjechische startup Kiwi investeerde 200.000,– euro en helpt mee met hun grondige kennis van de luchtvaartsector. Diverse componenten worden getest, om tot een juiste keuze te komen van de elektromotoren, controllers en batterijen.
Onbemand
In de zomer van 2019 is een model 3D-geprint en de aerodynamica geverifieerd in een windtunnel bij het Czech Aerospace Research Center. Momenteel wordt het experimentele vliegtuig daadwerkelijk gebouwd. De volgende stap is het onbemand proefvliegen, waarna het toestel wordt opgewaardeerd tot een volwaardig eenzitsvliegtuig. Dit toestel heet Zuri One. Uiteindelijk, over een jaar of vier, krijgt de Zuri vier zitplaatsen. Een naam is er nog niet, hij wordt intern aangeduid met Zuri Four. Aan het toestel komt een prijskaartje te hangen van tussen de 1 en 2 miljoen US dollar.
Walletjes
Zuri maakt gebruik van een hybride techniek en eet eigenlijk van twee walletjes. Om verticaal te kunnen opstijgen en landen zijn er 16 speciaal ontworpen propellers aan boord, die worden aangedreven door elektromotoren. Tijdens horizontale vlucht bevinden de propellers zich in de positie met de laagste weerstand. Het toestel maakt dan gebruik van een next generation hybride krachtbron, die zorgt voor betrouwbaarheid, efficiëntie en een grote actieradius.
Lichtgewicht
De batterijpakketten bestaan uit moderne lichtgewicht lithiumcellen. Er zijn verschillende onafhankelijk werkende pakketten aan boord, die individueel worden bewaakt en beschermd door een intelligent accubeheersysteem. De batterijen zijn voorzien van brandwerende isolatie voor maximale veiligheid. Andere aanwezige ‘snufjes’ zijn fly-by-wire, een geavanceerde autopilot, computerized vision en allerlei sensoren. Nog een bijzonderheid: toekomstige kopers van de Zuri kunnen in virtual reality het toestel al ervaren en beleven, zelfs voor de productie van het toestel daadwerkelijk begint.
Verschillend
VWO