Omdat we door dat kutweer èn de corona nog steeds binnen zitten is het best leuk om weer eens wat vliegtuigfilms te kijken. Ikzelf kijk liever voor de zesde keer naar een goeie, dan naar een nieuwe film die tegen blijkt te vallen. Want dan kijk je zó twee uur voor niks.
En in de Mooiste Film zit ook nog eens een Mooiste Scène! Dat is helemaal fijn.
In de mooiste scène uit de vliegtuigfilm ‘Tuskegee Airmen’ moet een drietal zwarte piloten een noodlanding maken op een landweggetje in de nog zwaar gesegregeerde staat Alabama. Wel toepasselijk, gezien het recente slavernijgedoe.
Ze hobbelen met hun vliegtuigen in de richting van een zogenaamde chain gang. Dat is een groep –zwarte- gevangenen die met een ketting aan mekaar zitten, om in de berm van de weg zwaar werk te doen. De bekende redneck sheriff staat erbij, met een geweer. De piloten taxiën naar het treurige groepje. Een sheriff glundert, hij verwacht een stel stoere Buck-Danny’s met vierkante kaken.
Dan zetten ze hun zuurstofmaskers af.
‘My god, they’re niggers!’ zegt de sheriff. Zijn ogen rollen zowat uit hun kassen van verbazing. Hij kan zich niet voorstellen dat coloureds piloot kunnen worden. Vervolgens richt de camera zich op de mannen die met een ketting aan elkaar gebonden zijn. Hun verbazing is minstens even groot. Dat zwarte jongens dit soort stoere machines mogen bedienen! Het geeft wat hoop in hun treurige bestaan. Prachtig.
Er zijn van die scènes uit vliegtuigfilms die altijd bijblijven, en die je wel honderd keer kunt zien.
In de Battle of Britain (tevens te zien via Ziggo) zit ook zo’n fijne. Een squadron van gevluchte Polen wordt keer op keer op non-actief gezet. Extra schrijnend want de mannen staan klem van de wraaklust. Ze hebben hun vaderland kort en klein zien slaan door de Duitsers.
Op een gegeven moment accepteren ze het gewoon niet meer, en vallen een stel Duitsers aan. Ze weten er een stuk of drie neer te schieten. De schrobbering van de squadron-commandant is kei- en keihard. Hoe ze het in hun bolle kop gehaald hebben om tegen bevelen van de formatieleider in op moffenjacht te gaan. Hij eindigt zijn speech plotseling met de hartelijke felicitaties van Air Marshall Dowding, en de mededeling dat het Poolse squadron met onmiddellijke ingang op active duty gesteld is.
Het lot van deze Poolse (en Tsjechische helden) is ellendig. Velen zijn later omgekomen in de oorlog, en de weinigen die het overleefd hebben zijn later in hun vaderland wegens landverraad opgesloten. De Tuskegee Airmen werden na de oorlog als vanouds gediscrimineerd; en pas in de jaren zestig gerehabiliteerd.
Het is goed dat via gespeelde vliegtuigfilms deze zaken uit het verleden de aandacht blijven krijgen.
Goof Bakker
Additional facts
Proeflezer Goof: “Ik heb zelf nog chain gangs gezien in de zuidelijke VS! Bij hoge uitzondering schijnen ze in Arizona nog steeds voor te komen, lees ik op Wiki. Oh ja, zuurstofmaskers zullen ze niet gedragen hebben, dat is voor het effect in de film, denk ik.”
Proeflezer Ron: “De Polen maakten 5% uit van de RAF piloten maar waren verantwoordelijk voor 7,5% van de kills, heb ik gelezen. Reeds ervaren en gehard in de strijd vergeleken met de Engelse melkbekkies met hun snorren en sjaaltjes. Wat een lelijk monument hebben ze gekregen, trouwens. Lijkt wel een fossielenopgraving.”
Proeflezer Renske: “Ik houd hiervan, Goof! Ben zelf een fanatiek filmkijker en raak door film en muziek vaak geïnspireerd tot nadenken en schrijven. Onlangs had Up in the Sky een interview met twee gevechtsvliegers. Daarin kwam ‘leiderschap’ naar boven. Er werd gezegd dat de wereld momenteel prat gaat op leiderschap. Maar dat een goede leider (op z’n minst) in de luchtmachtwereld een goede volger moet kunnen zijn. Je moet ‘ego’ ondergeschikt laten zijn aan kameraadschap, aan blind vertrouwen en aan samenwerken. In beide genoemde filmpjes komt ‘goed leiderschap’ aan bod. Want door mogelijkheden te creëren en vervolgens te doen, (mogelijkheden die voorheen onmogelijk leken te zijn), laat je ‘de groep’ zien dat de wereld ‘maakbaar’ is. En dat vind ik nou weer zo mooi. Donkere mannen in de cockpit die de chain gang inspireren tot potentie-denkwerk en de blanke pestkop het nakijken laat. Poolse gevechtsvliegers die de Britten inspireren tot gerichte actie, vechten vanuit ‘bottom up’ in plaats van ’top down’. Wanneer goed leiderschap doet en laat volgen…..hoe zouden we de wereld dan ‘maken’? ‘Bloody interesting if you would ask me….’”
