Ryanair lijkt te kapitaliseren op het gebrek aan banen voor net afgestudeerde piloten. De low-costmaatschappij laat haar toekomstige werknemers de volle mep betalen voor hun type rating, namelijk ruim €30.000.
Daarnaast worden de piloten tijdens hun type rating niet betaald en dienen uitgaven voor bijvoorbeeld hotelovernachtingen en de selectieprocedure (zo’n €400) ook zelf betaald te worden. Dit vertoont gelijkenissen met de beruchte Pay-to-Fly-programma’s. Dit houdt in dat piloten, vaak met weinig ervaring, fors moeten betalen voor hun type rating en de eerste paar honderd vlieguren. Hiermee kunnen de piloten hun marktpositie verbeteren en doorstromen naar een betere functie of werkgever. Er zijn geen wettelijke regelingen om dit principe tegen te gaan, waardoor piloten met een hoge studieschuld en zonder uitgebreide vliegervaring er bekaaid vanaf komen. Het Pay-to-Fly principe krijgt al jaren forse kritiek vanuit pilotenvakbonden zoals de European Cockpit Association, alsmede de Europese politiek.
Gisteren liet Ryanair weten dat het de komende jaren veel extra piloten gaat werven. Er komt plek voor 2.000 piloten over de komende drie jaar. Goed nieuws, maar zij moeten dan dus wel een som van ruim € 30.000 euro betalen. Daar krijgen ze weliswaar een type rating voor terug, maar dat is juist iets wat bij andere maatschappijen vaak ‘op kosten van de zaak’ kan, weliswaar met een bond (red: terugbetaalregeling) indien de piloot binnen een aantal jaar ontslag neemt. Bovendien zijn de lonen, eenmaal in dienst, ook aanzienlijk lager dan voor de coronacrisis. Piloten, die vaak torenhoge schulden hebben, moeten al met al tienduizenden euro’s betalen, terwijl zij in het begin van hun carrière ook nog eens slecht betaald zullen krijgen.
Voorstanders van het principe stellen daartegenover dat piloten in ruil voor hun investering ook iets terugkrijgen. Zo zullen budgetmaatschappijen als Ryanair betogen dat ze jonge piloten in onzekere tijden toch de kans bieden om vlieguren te maken. Bovendien lijkt Ryanair in tijden van schaarste wél flexibiliteit aan te brengen in de type rating-eisen. Zo ging de maatschappij in 2018 een samenwerking aan met vliegschool CAE waardoor sollicitanten in eerste instantie ‘slechts’ €5000 hoefden bij te dragen. Het overige tarief werd omgezet in een lening, die over vijf jaar werd uitgespreid, en piloten zouden tijdens het laatste gedeelte van de Rating al betaald krijgen. Daarnaast zijn er verhalen bekend van piloten die zelf minder hoeven bij te dragen aan hun type rating, mits zij gedurende een bepaalde tijd bij Ryanair in dienst blijven. Op dit moment lijkt geen van deze regelingen echter nog te gelden, en zullen de piloten in spe genoodzaakt zijn hun portemonnee te trekken.
