Het nieuwe gevechtsvliegtuig voor de Finse luchtmacht wordt de Lockheed Martin F-35. Dit heeft het Finse Ministerie van Defensie bekend gemaakt in een persbericht. Naast Noorwegen en Denemarken is Finland hiermee het derde Scandinavische land dat voor de F-35 kiest.
De Finse luchtmacht beschikt op dit moment over ruim zestig F/A-18 Hornets. Deze zullen vrijwel één op één vervangen gaan worden door 64 F-35’s. De Hornets zijn inmiddels ruim twintig jaar oud en bereiken rond 2030 het einde van hun operationele levensduur. Finland is geen lid is van de NAVO, waardoor de Finse krijgmacht op zichzelf is aangewezen voor de landsverdediging. Bewaking van het Finse luchtruim is een belangrijke taak van de luchtmacht. De Hornets van de Finse luchtmacht zijn verdeeld over twee bases: Kuopio-Rissala in het zuiden van Finland en Rovaniemi in Fins Lapland.
Shortlist
Voor de vervanging van de Hornet-vloot startte Finland in 2015 het HX-programma. In het selectietraject werd in 2018 een ‘shortlist’ samengesteld van vijf kandidaten: Boeing F/A-18 Super Hornet, Dassault Rafale, Eurofighter Typhoon, Lockheed Martin F-35 en SAAB Gripen. Op papier waren de Super Hornet en Gripen kanshebbers. De Super Hornet is immers een voor de hand liggende opvolger van de Hornet. En in het recente verleden heeft de Finse luchtmacht gevlogen met de SAAB J35 Draken, een product van het neutrale buurland Zweden.
De afgelopen twee jaar heeft het Finse ministerie alle vijf de kandidaten kritisch geëvalueerd. De toestellen zijn beoordeeld op vier punten: militair vermogen (wat kan het toestel), leveringszekerheid, industriële deelname en betaalbaarheid. Begin 2020 volgde een praktijktest voor alle vijf de typen: onder winterse omstandigheden werkten de diverse toestellen een testprogramma af.
Besluit
Het Finse Ministerie van Defensie schrijft in een toelichting op het besluit, dat de F-35 het best geschikt is voor de Finse omstandigheden en eisen. De tijdsplanning voldoet aan de Finse wensen en Lockheed Martin biedt voldoende mogelijkheden voor deelname door de Finse luchtvaartindustrie. In aanschafprijs doet de F-35 niet onder voor de overige kandidaten. De geschatte operationele- en onderhoudskosten van de vijf toestellen zijn vergelijkbaar en komen volgens het rapport niet boven het jaarbudget van 254 miljoen euro.
De 64 F-35’s die Finland zal aanschaffen, vertegenwoordigen een waarde van 4,7 miljard euro. De kosten van de diverse wapens, onderhouds- en grondsystemen bedragen ook nog eens ruim 3,5 miljard euro. De eerste Finse F-35’s zullen waarschijnlijk in 2025 worden geleverd. Deze zullen in Amerika worden gestationeerd ten behoeve van de omscholing van Finse vliegers en grondpersoneel. Volgens de planning zal de eerste Finse F-35 in 2026 naar Finland komen. In 2030 zal de Finse luchtmacht dan definitief afscheid nemen van de Hornet.
