De grootste vliegtuigroof aller tijden als gevolg van de inbeslagname door Rusland, resulteert in een forse financiële schade bij westerse leasemaatschappijen. De schade loopt in de miljarden.
Westerse leasemaatschappijen zijn samen ongeveer tien miljard dollar aan vliegtuigen kwijt nu Rusland er niet over piekert de honderden leasemachines terug te geven . Pablo Mendes de Leon, Emeritus hoogleraar luchtvaartrecht, spreekt van ‘pure diefstal’. ‘Maar minstens zo erg is dat dit ook gevolgen heeft voor de veiligheid van de passagiers.’ Mendes de Leon noemt de inbeslagname ‘rechteloos’ en de dubbele registratie ‘al helemaal rechteloos’ want ‘het mag absoluut niet volgens internationaal recht’.
Een groot deel van de geleasede vliegtuigen zijn inmiddels voorzien van een Russische registratie. Bijna allemaal waren ze oorspronkelijk geregistreerd in Bermuda om fiscale redenen. Vanwege de sancties eisten leasemaatschappijen hun toestellen terug en trok Bermuda hun licenties in. Als gevolg hiervan stond Rusland Aeroflot en andere maatschappijen toe de machines over te zetten naar het Russische register. Half maart werd hiervoor een speciale wet van kracht. Het stelt luchtvaartmaatschappijen in staat hun vloot ondanks internationale oproepen te behouden, de vliegtuigen opnieuw te registreren in Rusland en daar te verzekeren.
Als gevolg van de sancties mogen bedrijven als Airbus en Boeing geen onderdelen leveren. Voor Rusland hoeft dat vooralsnog geen probleem te zijn. Immers, enkele machines aan de grond houden en kaalplukken kan voor langere tijd soelaas bieden. Iran, dat al jarenlang met een boycot heeft te kampen, houdt haar inmiddels zeer oude toestellen op dezelfde manier in de lucht.
Joris Melkert, luchtvaartexpert van de TU Delft, schat dat Rusland tussen de vijftig en honderd vliegtuigen heeft teruggegeven. Hij acht het onwaarschijnlijk dat de leasemaatschappijen de rest van hun machines ooit nog gaan terugzien. ‘Als ze ze terugkrijgen, gaat het heel lang duren’, aldus Melkert. ‘En als het al gebeurt, wat is dan de status van het vliegtuig? Het kost heel veel tijd en geld om de verdwenen onderhoudsgeschiedenis te herbouwen. De kosten daarvan zouden tegen die tijd zomaar hoger kunnen zijn dan de restwaarde van het toestel.”
Verschillend
VWO