De Belgische defensie kondigde onlangs aan haar F-35-vloot verder uit te breiden. In een nieuw strategisch plan wordt nu ook een Europees gevechtsvliegtuig genoemd.
Volgens de Belgen zou een gemengde vloot een duidelijke strategische meerwaarde bieden en de ‘flexibiliteit vergroten’, zoals in de nota staat beschreven. Concreet zou het gaan om een combinatie van F-35’s en toestellen uit het Europese Future Combat Air System (FCAS)- programma. Dit Frans-Duits-Spaanse project ontwikkelt een zesde generatie gevechtsvliegtuig dat vanaf 2040 operationeel moet zijn.
In tegenstelling tot de F-35, een vijfde generatie toestel, is de FCAS niet ontworpen als zelfstandig platform. Het vliegtuig wordt onderdeel van een breder netwerk van drones, sensoren en commandosystemen. België neemt op dit moment enkel deel als waarnemer van het FCAS-programma. In de nota staat nu dat het land zo snel mogelijk een volwaardige partner wil worden.
Specifiek willen de Belgen hun betrokkenheid vanaf volgend jaar intensiveren. Dan begint een volgende fase in het FCAS-programma waarin een demonstratietoestel wordt ontwikkeld. De kosten voor de fase liggen naar schatting rond de vijf miljard euro, verdeeld over alle deelnemende landen. De totale kosten tot 2040 worden zelfs geraamd op vijftig miljard euro.
Spanningen
De samenwerking tussen de deelnemende bedrijven verloopt nog niet zonder uitdagingen. Dassault is er namelijk op gebrand een grotere rol op te eisen in het groepsproject. Er zouden plannen zijn om het aandeel van Dassault in bepaalde onderdelen van het programma te verhogen tot 80 procent, ten opzichte van Airbus Defence and Space, dat Duitsland en Spanje vertegenwoordigt.
Eric Trappier, topman van Dassault, liet herhaaldelijk doorschemeren weinig bereidheid te tonen om zeggenschap aan Airbus af te staan. Hij stelde dat de Franse expertise in het ontwikkelen van gevechtsvliegtuigen (zoals de Dassault Mirage en Rafale), gefinancierd door de mogelijkheid tot onbeperkte export naar landen naar keuze van Parijs, een kwestie van nationale veiligheid is en daarom onaantastbaar moet blijven. Airbus, van oorsprong een multinationale onderneming gestoeld op Europese samenwerking, wil op haar beurt echter haar eigen positie beschermen.
