Een nieuw Europees onderzoek waarschuwt dat onzekere arbeidscontracten in de luchtvaart niet alleen het welzijn van piloten en cabinepersoneel onder druk zetten, maar ook de veiligheidscultuur aantasten. Tien jaar na het eerste UGent-onderzoek in 2015 blijkt dat stress, vermoeidheid en onzekerheid inmiddels in de hele sector wijdverspreid zijn.
Het rapport, ‘UGent 2.0’ genaamd, gefinancierd door de Europese Commissie en gebaseerd op gegevens van duizenden crewleden bij meer dan 100 luchtvaartmaatschappijen, laat zien dat 10,3 procent van het personeel op ‘atypische wijze’ is ingehuurd, waaronder 5,8 procent als zzp’er. Dit komt vooral voor bij lowcost- en wet leasingmaatschappijen.
Meer dan 40 procent van de ondervraagden zegt dat hun arbeidscontract invloed heeft op hun vermogen om veiligheidsbeslissingen te nemen. Tot 45 procent van het personeel meldt vermoeidheid of gezondheidsklachten niet uit angst voor hun baan, en ruim 10 procent rapporteert veiligheidsincidenten helemaal niet.
Ook personeel dat vast in dienst is bij ’traditionele’ luchtvaartmaatschappijen ervaart toenemende stress en vermoeidheid. Cabinepersoneel blijkt extra kwetsbaar. Vooral jongere medewerkers rapporteren de hoogste stressniveaus.
Daarnaast meldt meer dan een op de tien crewleden dat hun officiële ‘thuisbasis’ niet overeenkomt met de plaats waar zij feitelijk werken.
De auteurs, prof. dr. Yves Jorens en dr. Lien Valcke, pleiten voor snelle maatregelen vanuit de EU om arbeidsbescherming te verbeteren, welzijn in het veiligheidsmanagement te integreren en mazen in de regelgeving te dichten.
