De Turkse president Erdoğan zegt dat er ‘mooie stappen’ zijn gezet over de levering van F-35’s. Hij hoopt dat de beloften dit keer worden nagekomen, nadat Turkije eerder ondanks betaling werd uitgesloten vanwege de aankoop van Russische S-400-raketsystemen.
Turkije in de problemen
Terwijl buurlanden investeren in gevechtsvliegtuigen van de vijfde generatie, moet Turkije het nog doen met de verouderde F-4 Phantom, die tot 2030 in dienst blijft. De F-16 vormt voorlopig de ruggengraat van de Turkse luchtmacht, maar de nood aan modernisering is groot. Sinds Ankara in 2019 uit het F-35-programma werd gezet vanwege de aankoop van Russische S-400-raketsystemen, zoekt het land dringend naar alternatieven. Om het tekort aan te vullen bestelde Turkije twintig Eurofighter Typhoons, maar die aankoop leidde tot felle kritiek. Volgens defensie-analisten ligt de prijs ver boven de marktwaarde: waar een Eurofighter normaal zo’n 117 miljoen dollar kost, zou Turkije per toestel honderden miljoenen meer betalen. Er werd zelfs gesproken van ‘regelrechte fraude.’
Erdoğan hoopt op levering
Tijdens zijn terugreis uit Azerbeidzjan verklaarde president Erdoğan dat er ‘mooie stappen’ zijn gezet met president Donald Trump over de levering van F-35’s. ‘Ik hoop dat de beloften dit keer worden nagekomen,’ zei Erdoğan. Turkije streeft ernaar honderd van deze geavanceerde F-35 Lightning II’s te ontvangen om de luchtmacht aanzienlijk te moderniseren en haar capaciteiten te versterken.
Productie van Turkije naar Nederland
Turkije behoorde tot de negen oorspronkelijke partnerlanden van het F-35-programma en had aanvankelijk plannen om honderd toestellen in ontvangst te nemen. In het land werden meer dan 900 onderdelen geproduceerd, waaronder essentiële componenten zoals de romp en het landingsgestel. Nadat Turkije in 2019 uit het programma werd geschorst, moest Lockheed Martin op zoek naar producenten buiten Turkije om de productie van deze onderdelen voort te zetten. Hierop konden twee Nederlandse bedrijven, GKN Fokker en KMWE Aero Engines, extra contracten binnenhalen. GKN Fokker produceert ‘composite skins’ voor Northrop Grumman, terwijl KMWE Aero Engines negen verschillende onderdelen voor de Pratt & Whitney F135-motor levert. Ook de productie van bekabeling voor de F-35 is van Turkije naar Nederland verhuisd en vindt sinds maart plaats bij GKN Fokker Elmo in Woensdrecht. De contracten hebben een totale waarde van 19 miljoen euro.
Ontwikkeling van eigen gevechtsvliegtuigen
De toekomstige straaljager van de Turkse luchtmacht, maakte vorig jaar zijn eerste vlucht. Het land lanceerde in 2016 zijn TF-X-project om op eigen bodem een gevechtsvliegtuig te produceren. Het Turkse luchtvaartbedrijf TUSAS werkt sinds 2017 samen met het Britse BAE Systems om de straaljager te ontwikkelen. Hoewel het programma veelbelovend lijkt, is Turkije nog sterk afhankelijk van nieuwe generatie gevechtsvliegtuigen uit het buitenland.
