Dinsdag 27 januari heeft de bekendste Nederlandse F-16 een prominente plek gekregen in het Nationaal Militair Museum. Namens de Koninklijke Luchtmacht verrichtte commodore-vlieger Peter Tankink de overdracht van het toestel. De ceremonie werd bijgewoond door genodigden uit de Koninklijke Luchtmacht, het museum en de pers.
Het gaat om F-16 met als registratie J-063, die bekend staat als “MiG-killer”. Het gevechtsvliegtuig verwierf internationale bekendheid tijdens de NAVO-operatie Allied Force in 1999. Als eerste Nederlandse straaljager haalde het toestel, met Tankink aan de stuurknuppel, een vijandelijk vliegtuig neer.
MiG-29
Tankink nam de aanwezigen mee naar de nacht van 24 maart 1999, de eerste nacht van Operatie Allied Force. Vier Nederlandse F-16’s beschermden geallieerde aanvalsvliegtuigen boven vijandelijk gebied. Kort na binnenkomst bleek dat Servische MiG’s toch in de lucht waren. ‘Binnen vijf minuten zagen we dat de Serven gewoon vlogen’, vertelde Tankink. ‘Dat hadden we niet verwacht. Na de onderschepping bleef de formatie nog lange tijd boven het gebied, terwijl onder hen bommen vielen en luchtafweerraketten omhoog kwamen. Het was een nacht die we nooit meer zullen vergeten’, voegde hij er aan toe. De dag erna bracht men onder de cockpit het silhouet van een MiG-29 aan, de zogenoemde killmarking. ‘Op dat moment was er geen tijd om de historische waarde van die nacht in te schatten’, zei Tankink.
Bewustwording van historische waarde
Pas jaren later groeide het besef hoe uniek het toestel was, niet alleen vanwege de actie, maar ook als tastbaar erfgoed van de Koninklijke Luchtmacht. Een kantelpunt kwam toen het toestel een nieuwe schilderbeurt kreeg en de killmarking dreigde te verdwijnen. ‘Ineens was de J-063 anoniem, net als al die andere F-16’s’, vertelde Tankink. ‘Daar heb ik toen samen met de schilders op Leeuwarden werk van gemaakt. De MiG-29 kwam weer terug op het vliegtuig en sindsdien heeft ze nooit meer zonder killmarking gevlogen.’ Hoewel regelmatig werd geopperd dat de J-063 na uitfasering van de F-16 naar een museum zou moeten gaan, was dat lange tijd geen vanzelfsprekendheid. ‘Hoe dichter het einde kwam, hoe meer ik zelf ben gaan drukken om te realiseren dat dit vliegtuig hier zou staan.’
Formele overdracht van de F-16
Tijdens de ceremonie bedankte Tankink de luchtmachtleiding, het Nationaal Militair Museum, de bergingsdienst en talloze militairen en medewerkers die bij het project betrokken waren. Als symbolisch gebaar overhandigde de commodore-vlieger een speciale coin, gemaakt vanuit de J-063 en vormgegeven als de staart van het toestel. Met een handdruk en een handtekening op het contract, werd de F-16 formeel aan het museum overgedragen. De F-16 heeft een prominente plek in het Nationaal Militair Museum gekregen en is vanaf 28 januari voor bezoekers van dichtbij te bekijken.
Verschillend
VWO