De gedwongen krimp van Schiphol is een halt toegeroepen. De Raad van State vernietigt het aangepaste Luchthavenverkeerbesluit uit 2025 na een kortgeding vanuit de luchtvaartsector.
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft het aangepaste Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol vernietigd. Volgens de hoogste bestuursrechter is het besluit van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onvoldoende zorgvuldig voorbereid en juridisch onvoldoende gemotiveerd. Met de uitspraak vervalt het maximum van 478.000 vliegbewegingen per jaar dat sinds november 2025 van kracht was.
Onvoldoende onderbouwd
Na jaren van gesteggel over het maximumaantal vluchten werd vorig jaar onder toenmalig minister Madlener (PVV) besloten tot gedwongen krimp van het aantal vluchten op Schiphol om de geluidsoverlast rond de luchthaven te beperken. Er werd een plafond ingesteld van 478.000 starts en landingen per jaar, inclusief maximaal 27.000 nachtvluchten tussen 23.00 en 07.00 uur.
De Raad van State oordeelt vandaag echter dat het ministerie niet goed heeft onderbouwd waarom een maximumaantal vluchten automatisch leidt tot minder geluidsoverlast. Volgens de rechter schrijft de wet voor dat de totale geluidsbelasting wordt begrensd, gebaseerd op de optelsom van geluid van individuele vluchten. Omdat verschillende vliegtuigtypes verschillende geluidsniveaus produceren, zegt alleen een maximumaantal vliegbewegingen volgens de Raad van State onvoldoende over de daadwerkelijke geluidbelasting. Daarnaast heeft het ministerie niet overtuigend aangetoond dat het nieuwe besluit omwonenden daadwerkelijk beter beschermt dan het oorspronkelijke Luchthavenverkeerbesluit uit 2004, terwijl dat wel een wettelijke vereiste is.
De uitspraak van de Raad van State volgt op een kortgeding dat werd aangespannen door een groot aantal partijen uit de luchtvaartsector uit zowel binnen- en buitenland. Koepelorganisatie BARIN, een van de eisers, hoopt op rust inzake het dossier. ‘BARIN heeft kennisgenomen van de uitspraak van de Raad van State waarbij het versneld aangepaste Luchthavenverkeerbesluit is vernietigd. De Raad van State concludeert dat de staat onzorgvuldig is geweest in zijn redenering. We onderstrepen het belang van een juridisch zorgvuldige aanpak, die noodzakelijk is voor alle betrokkenen’, aldus voorzitter Marnix Fruitema.
Gevolgen voor Schiphol
Het vernietigen van het besluit heeft direct gevolgen voor het Schipholbeleid. Het plafond van 478.000 vluchten per jaar vervalt daarmee juridisch. Het Luchthavenverkeerbesluit uit 2008 wordt daardoor weer van kracht en dat betekent dat er op dit moment geen wettelijk vastgelegde bovengrens meer is voor het totale aantal vliegbewegingen op jaarbasis. Voor de reisbranche zorgt dat voorlopig voor meer ruimte, al blijft de juridische situatie onzeker zolang nieuwe regelgeving uitblijft.
Waar de restricties voor overdag dus komen te vervallen geldt dat niet voor de nacht. Ondanks het feit dat het volledige besluit is vernietigd, treft de rechter specifiek voor de uren tussen 23.00 en 07.00 uur een ‘voorlopige voorziening’. Het maximumaantal nachtvluchten blijft daardoor voorlopig overeind. Dit omdat geen van de partijen in de procedure bezwaar had tegen de verlaging van 32.000 naar 27.000 nachtvluchten per jaar.
Discussie nog lang niet beslecht
De uitspraak van de Raad van State betekent naar alle verwachting geen einde aan de schijnbaar eeuwigdurende discussie rond de toekomst van Schiphol is. Zowel luchtvaartmaatschappijen als omwonenden vochten het besluit aan, zij het om tegengestelde redenen: de sector vond de geplande krimp te ver gaan, terwijl omwonenden juist strengere maatregelen wilden. Ook in politiek Den Haag zijn er nog altijd veel partijen voor krimp ’s lands grootste luchthaven.
Het ministerie zal nu opnieuw moeten kijken naar de regelgeving rond Schiphol en mogelijk met een nieuw, juridisch beter onderbouwd, Luchthavenverkeerbesluit moeten komen. Tot die tijd blijft de operationele toekomst van de luchthaven onderwerp van debat.
