Een reeks fouten betekende bijna de ondergang voor een Boeing 747 van Air Atlanta Icelandic op de Duitse luchthaven Frankfurt Hahn. Het liep uiteindelijk met een sisser af.
Op de vroege ochtend van 29 november 2023 klopte een man op de hotelkamerdeur van twee piloten van de IJslandse chartermaatschappij Air Atlanta Icelandic. Ze hadden zich bijna anderhalf uur verslapen en hun chauffeur kwam hen ophalen bij het hotel. Met een spoedgang vertrokken zij naar de luchthaven Frankfurt Hahn, waar hun Boeing 747, registratie TF-AMK, al klaarstond.
De twee piloten handelden de formaliteiten en veiligheidscontroles af en namen vervolgens plaats in de cockpit, waar ze de laatste checklists doorliepen. Na een overleg met de airline, besloot de gezagvoerder de vluchtduur met twee uur te verlengen om Greenville-Spartanburg in de VS te bereiken. De benodigde hoeveelheid kerosine werd vervolgens toegevoegd.
Bij het vertrek ging het bijna mis. Door het extra gewicht berekenden de piloten de rotatiesnelheid verkeerd. Daardoor steeg de Boeing 747 op bij een snelheid van 141 knopen, in plaats van de vereiste 171. Het resultaat daarvan was dat de staart over de grond sleepte, een zogenaamde tailstrike, en het vliegtuig te steil opsteeg.
De Boeing 747 kwam weliswaar los van de grond, maar raakte al snel in een kritieke vliegpositie. Het toestel naderde een ‘stall’ en de stuurkolom begon te trillen. Door de stick shaker werden de piloten gewaarschuwd, waarna zij een succesvolle herstelmanoeuvre uitvoerden. Het toestel vervolgde zijn route en landde veilig.
Tailstrike
Pas na de landing in de Verenigde Staten werd de tailstrike opgemerkt. De Amerikaanse autoriteiten meldden dit aan hun Duitse collega’s, die een onderzoek startten. Uit dat onderzoek blijkt dat er een reeks kritieke fouten is gemaakt. Hoewel de gezagvoerder de verkeerde rotatiesnelheid invoerde, slaagde de copiloot er niet in dit op te merken. Het was zijn taak om deze waarden te controleren, maar dat gebeurde niet.
Het rapport geeft geen eenduidige verklaring voor de foutieve invoer en het ontbreken van de controle. Op de vraag of vermoeidheid een rol speelde, gaven beide piloten aan zich fit genoeg te voelen om te vliegen. Later gaf de copiloot echter toe dat vermoeidheid zijn handelen mogelijk heeft beïnvloed. De gezagvoerder erkende dit niet.
Iron Maiden
Air Atlanta Icelandic is bij het grote publiek niet erg bekend. Toch vloog de chartermaatschappij tijdelijk met een opvallende Boeing 747 de wereld over. Tijdens de wereldtour van Iron Maiden reisde de band met hun eigen ‘Ed Force One’, een Boeing 747 van Air Atlanta Icelandic die was omgetoverd tot een vliegend kunstwerk van de Britse heavy metalband.
Dit vliegtuig bezocht ook Nederland. In 2016 kwam de band naar Schiphol voor een optreden in het GelreDome in Arnhem. Opmerkelijk: de gezagvoerder van die vlucht was leadzanger Bruce Dickinson. In april 2022 landde de Boeing 747 met registratie TF-AAK op de uitzonderlijk korte baan van Cotswold Airport, waar het toestel een roemloos einde tegemoet ging.
