De mentale druk op luchtvaartpersoneel dat opereert in of nabij conflictgebieden loopt zodanig op dat dit directe gevolgen kan hebben voor de vliegveiligheid. Vanwege de urgentie roept ICAO overheden, luchtvaartorganisaties en partners op om samen te werken aan gerichte maatregelen.
Mentale belasting neemt toe
Volgens ICAO is de impact van werken onder conflictgerelateerde omstandigheden aanzienlijk. Personeel in de hele sector kan te maken krijgen met verhoogde stress, angst en ernstige vermoeidheid. Van cockpit- en cabinepersoneel tot luchtverkeersleiders, onderhoudsteams en grondpersoneel, het effect is overal merkbaar. De organisatie benadrukt dat deze mentale belasting niet onverwacht is, maar zich opstapelt en uiteindelijk een veiligheidsrisico vormt. Als deze signalen niet tijdig worden herkend en aangepakt, kan dit zowel het welzijn van medewerkers als de operationele veiligheid in gevaar brengen.
Oproep tot gezamenlijke actie
Vanwege de urgentie roept ICAO overheden, luchtvaartorganisaties en partners in de gezondheidszorg op om samen te werken aan gerichte maatregelen. Daarbij ligt de nadruk op proactieve en onderbouwde strategieën die het mentale welzijn van personeel verbeteren en hun weerbaarheid versterken. Ook passagiers, die mogelijk stress ervaren door conflictsituaties, moeten beter worden ondersteund. Organisaties worden opgeroepen om duidelijke beleidslijnen op te stellen waarin mentale gezondheid prioriteit krijgt. Daarnaast kunnen operationele aanpassingen helpen om onnodige druk te verminderen. Belangrijk is ook dat personeel structureel toegang krijgt tot professionele ondersteuning en mentale zorg.
Problemen op de lange termijn
Naast preventieve maatregelen wijst ICAO op het belang van snelle en adequate nazorg na ingrijpende gebeurtenissen. Toegang tot professionele psychologische hulp, ondersteuning door collega’s en voldoende hersteltijd zijn essentieel om langdurige gevolgen te beperken. Langdurige of herhaalde blootstelling aan stress kan, als die niet wordt aangepakt, leiden tot bredere veiligheids- en operationele problemen op de lange termijn.
‘If you aren’t lying, you aren’t flying’
De oproep van ICAO raakt aan een dieper probleem binnen de luchtvaart: een cultuur waarin mentale klachten lang niet altijd open worden besproken. De tragische crash van Germanwings op 24 maart 2015 legde dat pijnlijk bloot. Uit gesprekken van Reuters met tientallen piloten blijkt dat angst voor carrièregevolgen hierin een grote rol speelt. Binnen de luchtvaart circuleert zelfs een wrange uitspraak: ‘If you aren’t lying, you aren’t flying.’ Veel vliegers vrezen dat het zoeken van psychische hulp kan leiden tot het (tijdelijk) verliezen van hun medische certificering. Volgens EASA zijn piloten wantrouwend richting medische of psychologische beoordelingen, maar veel opener richting collega’s.
Ervaar je zelf mentale druk of maak je je zorgen om iemand in je omgeving? Dan kan het helpen om erover te praten. In Nederland kun je terecht bij je huisarts of anoniem bellen naar 0800-0113.
