Tijdens een commissiedebat in de Tweede Kamer klonk stevige kritiek op het luchtvaartbeleid en de stapeling van maatregelen. ‘Op dit moment is onze sector aan het bloeden’, zei Kamerlid Maarten Goudzwaard. Volgens critici raken de maatregelen vooral prijsvechters zoals Transavia en Corendon, evenals regionale luchthavens. Bovendien wijzen zij op het weglekeffect, omdat reizigers uitwijken naar vliegvelden in buurlanden waar de vliegtaks lager ligt.
‘Onze sector is aan het bloeden’
Nederland verhoogt de vliegbelasting vanaf 2027 fors, waarmee de heffing ver boven het Europese gemiddelde ligt. Die maatregel leidt tot stevige zorgen in de luchtvaartsector alsook in de Kamer. Goudzwaard uitte in het debat stevige kritiek richting staatssecretaris Vincent Karremans. ‘Op dit moment is onze sector aan het bloeden. Als u over een paar jaar met een pleister aan komt zetten, daar koopt men niks voor.’ Hij wees daarbij op een breed gesteunde motie voor een ‘level playing field’ met buurlanden en vroeg waarom Nederland niet direct inzet op gelijke tarieven met omringende landen in plaats van een nationale verhoging die volgens hem de concurrentiepositie onder druk zet.
Oneerlijke concurrentie
Karremans erkende in het debat dat Europese afstemming rond de vliegbelasting complex is. ‘De heer Goudzwaard heeft een punt, want het zijn 27 lidstaten, probeer die maar eens op één lijn te krijgen’, zei hij. Tegelijk gaf hij aan eerst te willen verkennen of er met omliggende landen stappen mogelijk zijn om verschillen te beperken. Een verlaging van de vliegbelasting is volgens hem echter niet aan de orde, omdat het belastingplan voor volgend jaar al is vastgesteld en daar een duidelijke financiële component achter zit. Goudzwaard reageerde dat er gedurende het jaar meerdere momenten zijn waarop financieel beleid kan worden bijgesteld en vraagt om serieus naar aanpassing van de vliegbelasting te kijken.
Transavia en Corendon worden hard geraakt
De minister kreeg ook vragen over de gevolgen van de voorgenomen halvering van het aantal vliegtuigbewegingen in de nacht op Schiphol vanaf 2030, met name het effect voor maatschappijen als Transavia en Corendon. Hoewel hij daar niet specifiek op inging, benadrukte hij wel het bredere doel. ‘Het kabinet vindt het belangrijk dat het in de nacht stiller wordt rondom Schiphol. Daarom is in het coalitieakkoord opgenomen dat Schiphol tussen 23.00 en 07.00 uur in 2030 vijftig procent stiller moet zijn dan in 2024.’ Rond de zomer volgt een beleidsbrief waarin het kabinet uitwerkt hoe die ambitie concreet moet worden ingevuld. Voor prijsvechters zijn nachtvluchten cruciaal omdat zij hun vloot zo inzetten op vroege vertrekken en late aankomsten om meerdere rotaties per dag te kunnen draaien.
Geluidsreductie Schiphol
Het kabinet werkt met de zogeheten ‘roadmap Schiphol’, waarin stapsgewijs wordt toegewerkt naar minder geluid rond Schiphol. De kern daarvan is dat eerst een totale geluidsreductie van twintig procent moet worden gerealiseerd. Als dat doel is gehaald, kan Schiphol mogelijk onder voorwaarden groeien tot een maximum van 500.000 vliegtuigbewegingen per jaar. De minister ging daar verder op in en wees op de uitvoeringsfase waarin de effecten van de maatregelen nu in de praktijk worden gemeten. ‘Inmiddels zitten we in de realisatiefase waarin we met behulp van monitoring zien wat de maatregelen doen in de praktijk en of het beoogde effect ook wordt behaald. In de eerste monitoringsrapportage die begin april naar de Kamer is gestuurd, zien we een eerste resultaat van een reductie van -13,7%’, aldus de minister.
