De Tweede Kamer wil dat het kabinet onderzoekt wat de gevolgen zijn van de vliegtaks voor regionale luchthavens zoals Maastricht Aachen Airport en Groningen Airport Eelde. Die luchthavens proberen al jaren een aanbod aan vluchten op te bouwen, maar lopen daarbij tegen stevige concurrentie aan, onder meer doordat miljoenen Nederlanders uitwijken naar goedkopere luchthavens net over de grens. Ook vertrok eerder onder meer Ryanair van Maastricht, waarbij de maatschappij wees op de oplopende kosten en belastingen.
Miljoenen Nederlanders vliegen over de grens
Volgens VVD-Kamerlid Peter de Groot is er een duidelijke verschuiving zichtbaar in het reisgedrag van Nederlanders. Hij stelt dat er inmiddels miljoenen Nederlanders vliegen vanaf buitenlandse luchthavens net over de grens. Volgens hem is dat een ontwikkeling die mede wordt veroorzaakt door de hogere kosten in Nederland. Reizigers betalen hier ruim dertig euro vliegtaks per ticket voor vluchten tot tweeduizend kilometer, terwijl dit tarief in Duitsland lager ligt. Dat prijsverschil maakt luchthavens net over de grens aantrekkelijker.
Regionale luchthavens hard geraakt
Met name Maastricht Aachen Airport en Groningen Airport Eelde zien de druk toenemen. De Kamer wil daarom dat het kabinet onderzoekt hoe sterk hun concurrentiepositie is ten opzichte van buitenlandse luchthavens en in hoeverre de vliegtaks daarbij een rol speelt, schrijven L1 Nieuws en RTV Noord. De Groot stelt dat beide luchthavens moeite hebben om een structureel aanbod van vakantievluchten op te bouwen, wat vragen oproept over hun toekomstbestendigheid in een markt waarin prijsverschillen steeds zwaarder wegen. Voor Maastricht Aachen Airport, gelegen tussen België en Duitsland, en Groningen Airport Eelde, dat concurreert met Duitse luchthavens zoals Bremen en Münster-Osnabrück, kan het belastingverschil doorslaggevend zijn in de keuze van reizigers en luchtvaartmaatschappijen.
Politieke verdeeldheid
Maastricht reageert positief op het aangekondigde onderzoek en benadrukt het belang van objectieve inzichten. ‘Voor een luchthaven als MAA, gelegen tussen België en Duitsland, is het relevant om goed inzicht te krijgen in de effecten van nationale belastingmaatregelen op het reisgedrag van passagiers en de concurrentiepositie van regionale luchthavens’, aldus een woordvoerder. Daarmee hoopt de luchthaven dat toekomstige beleidskeuzes beter aansluiten op de realiteit in grensregio’s. Tegelijkertijd blijft de politieke discussie over de vliegtaks verdeeld: voorstanders zien de belasting als stimulans voor duurzaamheid, terwijl tegenstanders waarschuwen dat reizigers simpelweg uitwijken naar het buitenland, waardoor zowel milieuvoordeel als economische activiteit in Nederland onder druk komt te staan.
Ryanair en Corendon
Dat de vliegtaks en bredere kostenstructuur effect hebben op de Nederlandse regionale luchtvaart blijkt ook uit eerdere ontwikkelingen. Eerder stopte Ryanair met vluchten vanaf Maastricht. De luchtvaartmaatschappij uitte herhaaldelijk kritiek op de Nederlandse vliegbelasting. Eerder zei de luchthaven: ‘We betreuren het dat Ryanair heeft aangegeven vanaf het winterseizoen 2025 te stoppen met vliegen vanaf Maastricht Aachen Airport.’ Ook Corendon besloot niet meer vanaf Maastricht te vliegen door onvoldoende vraag van reizigers. In plaats daarvan verschoof de focus naar grotere luchthavens in de regio, zoals Düsseldorf en Keulen-Bonn, waar veel Nederlandse passagiers gebruik van maken.
‘Vliegbelasting zit in de weg’
Groningen Airport Eelde kampt ook met de gevolgen van de vliegtaks. Directeur Meiltje de Groot wees eerder al op de rol van de belasting en stelde dat touroperators en luchtvaartmaatschappijen aangeven dat deze hen in de weg zit in hun bedrijfsvoering. ‘Touroperators als TUI en Corendon geven aan dat de vliegbelasting hen in de weg zit en dat ze elders meer winst kunnen boeken als bedrijf’. Volgens haar verschuift het boekingsgedrag daardoor richting Duitsland, waar de totale reiskosten lager uitvallen. ‘We zien in de praktijk dat mensen sneller vanaf luchthavens in Duitsland hun vakantiebestemming boeken, omdat ze hier de vliegbelasting moeten betalen.’
