KLM heeft een bijzondere passagiersvlucht tussen Amsterdam en Hamburg uitgevoerd. Aan boord van het toestel bevond zich ditmaal een bijmenging van synthetische kerosine, ook wel e-SAF genoemd. Waar reguliere Sustainable Aviation Fuel (SAF) doorgaans wordt geproduceerd uit afval- en reststromen, wordt e-SAF gemaakt met behulp van hernieuwbare elektriciteit, waterstof en afgevangen CO₂. ‘Dit is de eerste passagiersvlucht naar Duitsland op deze brandstof’, schrijft KLM-topvrouw Marjan Rintel op sociale media.
Aangepaste brandstof
Voor de vlucht werd 200 liter synthetische kerosine gemengd met conventionele vliegtuigbrandstof. De brandstof werd geproduceerd door INERATEC, waarna MB Energy verantwoordelijk was voor het mengen en de logistieke afhandeling. Uiteindelijk werd de brandstof op Schiphol in het toestel getankt. e-SAF wordt geproduceerd met hernieuwbare elektriciteit, waterstof en afgevangen CO₂. Volgens de sector kan deze brandstof over de gehele levenscyclus een CO₂-reductie van meer dan negentig procent opleveren ten opzichte van fossiele kerosine. De vlucht naar Hamburg laat volgens KLM opnieuw zien dat het technisch mogelijk is om commerciële passagiersvluchten uit te voeren met synthetische brandstoffen zonder aanpassingen aan bestaande vliegtuigen of infrastructuur.
Marjan Rintel, CEO KLM: ‘Als CEO van KLM en voorzitter van Project Skypower, geloof ik dat e-SAF het verschil kan maken in de verduurzaming van de luchtvaart. Maar de realiteit is dat de beschikbaarheid van e-SAF ver achterblijft bij de ambitie. Om écht verschil te maken, moeten we samen met overheid, industrie en partners werken aan opschaling en betaalbaarheid om versnelling van de verduurzaming van de luchtvaart mogelijk te maken.’
Beschikbaarheid blijft grootste uitdaging
Hoewel de technologie zich verder ontwikkelt, blijft de beschikbaarheid van e-SAF een belangrijk knelpunt. KLM voerde in 2021 al een eerste commerciële vlucht met synthetische kerosine uit tussen Amsterdam en Madrid. Destijds werd ongeveer 500 liter e-SAF bijgemengd, terwijl voor de vlucht naar Hamburg slechts 200 liter beschikbaar was. Dat verschil laat volgens de luchtvaartmaatschappij zien hoe beperkt de productiecapaciteit momenteel nog is. De hoeveelheid e-SAF die wereldwijd wordt geproduceerd ligt nog ver onder de niveaus die nodig zijn om aan toekomstige Europese verplichtingen te voldoen. Daarmee vormt niet de technische toepasbaarheid, maar vooral de opschaling van productie een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren.
Europese doelen
De Europese Unie heeft via de ReFuelEU-regelgeving doelen vastgesteld voor het gebruik van duurzame vliegtuigbrandstoffen. Voor synthetische brandstoffen geldt daarbij een specifiek subdoel dat vanaf 2030 een bijmengingspercentage van 1,2 procent voorschrijft. De sector waarschuwt echter dat deze doelstelling lastig haalbaar wordt als de productie niet snel wordt uitgebreid. Naast de beperkte beschikbaarheid speelt ook de prijs een belangrijke rol. e-SAF is momenteel ongeveer vier keer duurder dan conventionele SAF en circa acht keer duurder dan fossiele kerosine. Daarnaast zorgen vergunningstrajecten voor nieuwe productiefaciliteiten en onzekerheid rond toekomstige regelgeving voor extra uitdagingen. Luchtvaartmaatschappijen en producenten pleiten daarom voor een actieve rol van overheden om investeringen in nieuwe fabrieken en infrastructuur te stimuleren.
