Tijdens een tropisch laatste weekend van juni, vierde de Belgische luchtmacht haar 80e verjaardag op de vliegbasis Florennes. Tijdens de vliegshow werden nieuwe en toekomstige toestellen aan het publiek getoond. Up in the Sky reisde af naar de Belgische Ardennen.
De laatste keer dat er op Florennes, vlakbij de Belgisch-Franse grens, “Belgian Air Force Days” plaatsvonden was in 2016. In tien jaar tijd heeft de Belgische luchtmacht een grote ontwikkeling doorgemaakt. Het transportvliegtuig C-130 Hercules en de Sea King reddingshelikopter maakten plaats voor de Airbus A400M Atlas en de NH90. De onbemande MQ-9B deed zijn intreden, net als de F-35A. En binnen enkele jaren zal afscheid worden genomen van de F-16.
België ontving tot nu toe twaalf F-35’s, waarvan er acht op Luke AFB in de Verenigde staten zijn gestationeerd voor opleidingsdoeleinden. Samen met enkele F-16’s vlogen twee F-35’s in formatie voorbij. Een andere aanwinst was de H145M helikopter. Begin 2023 kocht België vijftien H145’s, onder meer ter vervanging van de onfortuinlijke NH90TTH. De tactische transportversie van de NH90 voldeed niet aan de verwachtingen, zo was de inzetbaarheid laag en waren de kosten per vlieguur hoger dan beoogd. De vier Belgische NH90NFH maritieme helikopters blijven wel in gebruik. Deze toestellen worden onder meer ingezet voor SAR (Search And Rescue) taken. Eén van deze helikopters gaf een reddingsdemonstratie tijdens de show op Florennes.
Toekomst
Toekomstige toestellen voor de Belgische luchtmacht waren zelfs ook al te zien. Net als de Koninklijke Luchtmacht, heeft België de Pilatus PC-7 Mk X besteld als nieuw opleidingstoestel. Nederland vliegt al met de PC-7, terwijl België nog enkele SF-260’s in gebruik heeft voor de elementaire vliegopleiding. Een andere recente aankoop is de Cessna 408 Skycourier. België is zelfs de eerste militaire afnemer van de STOL-vliegtuig, waarvan het vijf exemplaren heeft besteld. In België zullen de vliegtuigen door SABCA worden aangepast aan de wensen van de Belgische defensie. De toestellen zullen ingezet kunnen worden voor tactisch en medisch transport, maar ook voor observatie-doeleinden.
Warme broodjes
Uiteraard waren ook diverse straaljagers in de lucht te zien. Onder meer een Zweedse Gripen en de Franse Rafale vlogen voor – beide in een recent verleden nog concurrenten van de F-35 als mogelijke vervanger van de Belgische F-16. Tijdens de “spottersdag” op vrijdag voorafgaand aan de vliegshow en op zaterdag vloog de Rafale C in Franse nationale kleuren voor. Voor de Zweedse Gripen demovlieger, afkomstig van F21 Wing op de vliegbasis Luleå in Zweeds Lapland, was het hete weer een enorme omschakeling. Overigens verkochten de Zweedse wollen gebreide mutsen als “warme broodjes”!
Wendbaar
De liefhebbers van iconische gevechtsvliegtuigen kwamen ook aan hun trekken, omdat er maar liefst vier F-4 Phantoms te zien waren. De Griekse en Turkse luchtmacht zijn op dit moment de laatste actieve militaire gebruikers van de Phantom. Beide landen stuurden elk twee toestellen naar België. Één Turkse Phantom was opgeschilderd vanwege het 50-jarig jubileum van het type in Turkse dienst. Een Griekse Phantom vloog een indrukwekkende demo, waarbij wel opviel dat de generaties straaljagers ná de Phantom aanzienlijk wendbaarder zijn geworden.
Turkse F-4E Phantom in speciale beschildering © Leonard van den Broek 
Twee Turkse F-4E Phantoms © Leonard van den Broek 
F-4E Phantom van de Griekse luchtmacht © Leonard van den Broek 
F-4E Phantom van de Griekse luchtmacht © Leonard van den Broek 
F-4E Phantom van de Griekse luchtmacht © Leonard van den Broek
Veel wendbaarder en net zo indrukwekkend waren de demoteams, die te zien waren tijdens de Belgian Air Force Days. De Turkish Stars met zeven (ex-Nederlandse) NF-5’s en de Patrouille de Suisse (met zes F-5E’s) imponeerden beide het publiek op een manier zoals we van ze gewend zijn. Voor het Zwitserse team komt het einde snel naderbij. De Zwitserse luchtmacht is van plan om de F-5 in 2027 buiten dienst te stellen, dus waarschijnlijk is dit jaar het laatste seizoen voor de Patrouille de Suisse. Een gepaste “finale” tijdens de show van het team was dan ook het gebruik van flares (hittefakkels).
Turkish Stars tijdens de Belgian Air Force Days 2026 © Leonard van den Broek 
“Crossing” van twee NF-5’s van de Turkish Stars © Leonard van den Broek 
Patrouille de Suisse tijdens de Belgian Air Force Days 2026 © Leonard van den Broek 
Flares van Patrouille de Suisse tijdens de Belgian Air Force Days 2026 © Leonard van den Broek 
F-5E van Patrouille de Suisse laat flares los © Leonard van den Broek
Camouflage
Een minder bekend demoteam is Krila Oluje (“Wings of Storm”) van de Kroatische luchtmacht. Met zes Pilatus PC-9’s zette het team in fraaie show neer. Solodemonstraties van lestoestellen waren er ook, onder meer door een Extra 300 van het “Équipe de voltige de l’Armée de l’air et de l’espace” (EVAAE), het aerobatics team van de Franse luchtmacht. En EC120 Colibri leshelikopter van HeliDax verzorgde ook een demonstratie. Het civiel ogende rood-witte jasje van deze helikopter doet anders vermoeden, maar eigenlijk is het een militaire leshelikopter. HeliDax verzorgt namelijk de opleiding voor Franse militaire helikoptervliegers. De camouflage-uniformen van beide vliegers waren dan ook niet toevallig.
Naast alle moderne hardware, kregen historische toestellen tijdens de Belgian Air Force days ook alle ruimte. Een Spitfire en P-40E Warhawk, beide met Antwerpen als thuisbasis, vlogen samen voor. Een andere “warbird” boven Florennes was een P-51D Mustang. Omgebouwd tot tweezits TF-51D kent deze Mustang een bijzondere geschiedenis. Na een crash in 2016 zijn vleugels en rompdelen samengevoegd met een TF-51D airframe. Deze “FrankenMustang” maakt nu, met een Britse registratie, deel uit van de collectie historische vliegtuigen op La Ferté Alais in Frankrijk.
Verjaardag
Bij de 80e verjaardag van de Belgische luchtmacht werd zowel op de grond als in de lucht stilgestaan. Op de grond was dat onder meer met een Belgische F-16B met een speciale staartbeschildering. In de lucht vloog een Spitfire in Belgische luchtmacht-kleuren in formatie met een F-35, en later met drie F-16’s. Met deze “heritage flight” werd een fraaie link gelegd tussen verleden, heden en toekomst.
Spitfire Mk.XIV RM927 (G-SXIV) is een gerestaureerd exemplaar, dat sinds 2020 weer vliegt. Het toestel heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog dienst gedaan bij de Britse Royal Air Force en is na de oorlog verkocht aan België. Tussen 1947 en 1952 was het toestel in gebruik bij de pas opgerichte Belgische luchtmacht. Deze Spitfire heeft tegenwoordig, net als de eerder genoemde Mustang, als thuisbasis het Franse La Ferté Alais.
