Agressie, intimidatie en ander ordeverstorend gedrag aan boord van vliegtuigen nemen in rap tempo toe. De Nederlandse luchtvaartsector wil daar nu gezamenlijk een einde aan maken. In een nieuwe Roadmap Unruly Passengers 2026-2027, die door minister Vincent Karremans met de Tweede Kamer is gedeeld, bundelen luchtvaartmaatschappijen, Schiphol, de Koninklijke Marechaussee, vakbonden en justitie hun krachten om de veiligheid van passagiers en bemanningen beter te beschermen. Volgens Transavia-topman Paul Terstegge is de noodzaak groot. ‘Bij Transavia is het aantal incidenten met ordeverstorende passagiers sinds 2022 met 168% gestegen’, schrijft hij in een statement.
Aantal incidenten explosief gestegen
Dat ordeverstorend gedrag geen incident meer is, blijkt volgens de betrokken partijen uit de cijfers. Meer dan de helft van de medewerkers van Transavia, zowel in de lucht als op de grond, krijgt jaarlijks te maken met agressie, intimidatie of ander ongewenst gedrag. Volgens Terstegge is die ontwikkeling zeer onwenselijk. ‘Dat is onacceptabel. Iedereen verdient een veilige werkomgeving. En tijdens elke vlucht moet de veiligheid van onze crew en passagiers altijd voorop staan’, stelt hij. De gezamenlijke roadmap moet ervoor zorgen dat luchtvaartmaatschappijen niet langer afzonderlijk optreden, maar informatie delen, maatregelen op elkaar afstemmen en gezamenlijk werken aan een veiliger luchtvaart.
Nieuwe aanpak tegen passagiers
De roadmap bestaat uit drie pijlers: beter inzicht in incidenten, preventie van ongewenst gedrag en een stevigere registratie en handhaving. Zo willen de betrokken partijen gezamenlijk data analyseren om risicovolle vluchten, bestemmingen en omstandigheden eerder te herkennen. Ook wordt onderzocht welke ruimte de privacywetgeving biedt om gegevens over ordeverstorende passagiers uit te wisselen. Daarnaast komt er meer aandacht voor preventie.
Bestaande trainingen voor cabine- en grondpersoneel worden uitgebreid met extra nadruk op de-escalatie en communicatie, terwijl passagiers via websites, QR-codes en andere kanalen beter worden geïnformeerd over de veiligheidsregels én de gevolgen van wangedrag. Ook wordt onderzocht of alcoholverpakkingen op luchthavens kunnen worden voorzien van waarschuwende boodschappen om reizigers bewuster te maken van de risico’s van overmatig alcoholgebruik.
Het artikel gaat verder onder de afbeelding
Zwarte lijst en boetes
Een belangrijk onderdeel van de plannen is het verder uitwerken van een gezamenlijke aanpak tegen veelplegers. Er komt een speciale taskforce die onderzoekt of airlines in de toekomst zwarte lijsten beter met elkaar kunnen delen. Daarbij wordt gekeken naar de juridische, organisatorische en technische mogelijkheden binnen de Europese privacyregels. Tot slot wordt onderzocht of de zogenoemde SODA-aanpak, bekend uit de retailsector, ook in de luchtvaart kan worden toegepast. Daarmee kunnen luchtvaartmaatschappijen zelf ook boetes opleggen aan passagiers die zich misdragen.
KLM en Transavia nemen zelf al maatregelen
Volgens Terstegge wachten airlines niet op nieuwe regelgeving. ‘Daarom nemen we zelf al maatregelen’, stelt hij. Zo maken KLM en Transavia al gebruik van een gezamenlijke zwarte lijst en ontwikkelde Transavia samen met afhandelaar Viggo een speciale training in agressie en de-escalatie voor medewerkers op de grond en in de cabine. Binnen de nieuwe roadmap willen de deelnemende partijen die samenwerking verder uitbreiden. ‘Het is goed om te zien dat de ambitie van de minister aansluit op deze aanpak, inclusief de wens om samenwerking en informatie-uitwisseling verder te versterken, ook binnen Europa’, aldus de Transavia-topman.
