Twee Spaanse toestellen vlogen in de nacht van 10 juli boven de Atlantische Oceaan op dezelfde hoogte in tegengestelde richting. Een Airbus A321neo van Iberia en een Boeing 787-9 van Air Europa kwamen vlakbij elkaar in de buurt: dankzij het TCAS-antibotsingssysteem liep het goed af.
Iberia- en Air Europa-toestellen allebei op FL360
Het Iberia-toestel, registratie EC-OLE, vloog als IB140 van Recife naar Madrid op een hoogte van 36.000 voet in noordoostelijke richting. De Boeing van Air Europa, registratie EC-NBM, kwam tegemoet als AEA05 van Madrid naar Sao Paulo, op precies dezelfde hoogte. Beide bemanningen hadden toestemming om FL360 aan te houden.
Om 01:23 UTC kreeg het Iberia-toestel een waarschuwing gevolgd door de instructie om te dalen, en tegelijkertijd ontving de Air Europa 787 de instructie om te klimmen. De Airbus daalde 500 voet tot het systeem “level off” gaf, de Boeing klom 400 voet tot “clear of conflict” volgde. Op radarbeelden is te zien hoe dicht de toestellen bij elkaar in de buurt kwamen.
Onderzoek geopend
Het incident gebeurde tussen de waypoints ETIBA en BIPET, in oceanisch luchtruim zonder radardekking waar de scheiding tussen vliegtuigen op procedurele afspraken berust. Beide toestellen vervolgden hun route naar de bestemming. De Spaanse onderzoeksraad CIAIAC heeft een onderzoek geopend.
Wat is TCAS?
TCAS (Traffic Collision Avoidance System) is een systeem aan boord van vliegtuigen dat onafhankelijk van de luchtverkeersleiding botsingen moet voorkomen. Het houdt via transpondersignalen de omringende toestellen in de gaten en berekent voortdurend of twee vliegtuigen te dicht bij elkaar dreigen te komen.
Bij een naderend conflict geeft het systeem eerst een traffic advisory (TA): een waarschuwing dat er verkeer in de buurt is. Neemt het risico toe, dan volgt een resolution advisory (RA) met een concrete ontwijkinstructie — klimmen of dalen. Het systeem stemt die instructies tussen de betrokken toestellen op elkaar af, zodat de een altijd de opdracht krijgt te klimmen en de ander te dalen. Bemanningen zijn verplicht een RA direct op te volgen, ook als die ingaat tegen een aanwijzing van de verkeersleiding.
Sinds 2003 is TCAS II verplicht voor grotere passagiersvliegtuigen. Het geldt als het laatste vangnet wanneer de reguliere scheiding tussen toestellen om welke reden dan ook wegvalt.
