De Amerikaanse president Donald Trump heeft gereageerd op de bezwaren van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tegen een mogelijke verkoop van F-35-gevechtsvliegtuigen aan Turkije. Trump benadrukte dat Turkije een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten is en stelde dat Washington zelf beslist over wapenleveringen.
‘Niemand bepaalt wat wij verkopen’
Trump sprak zich fel uit tegen de kritiek. ‘Niemand vertelt mij wat we wel of niet mogen verkopen’, zei de Amerikaanse president nadat hem werd gevraagd naar de bezwaren van Netanyahu. Trump benadrukte dat hij een sterke relatie heeft met Ankara en president Erdoğan. ‘Turkije is voor mij een geweldige bondgenoot geweest’, aldus Trump. Tegelijkertijd erkende hij dat de verhoudingen tussen Turkije en Israël de afgelopen jaren sterk zijn verslechterd. ‘Turkije is geen grote fan van Israël en ook geen grote fan van Bibi. Maar ze zijn geweldig voor mij geweest’, zei hij. Daarmee gaf Trump aan dat zijn beoordeling vooral gebaseerd is op de strategische samenwerking tussen de Verenigde Staten en Turkije.
Netanyahu verzet zich tegen levering van F-35’s
De reactie van Trump volgde op eerdere uitspraken van Netanyahu. De Israëlische premier heeft kritiek geuit op een mogelijke terugkeer van Turkije naar het F-35-programma. Netanyahu waarschuwde dat Ankara volgens hem geen toegang zou moeten krijgen tot de geavanceerde Amerikaanse gevechtsvliegtuigen of de bijbehorende motoren. Hij stelde dat Turkije een regionale tegenstander van Israël is geworden. Trump wees de Israëlische bezwaren echter resoluut af. Met die uitspraak benadrukte de Amerikaanse president dat de Verenigde Staten zelf bepalen aan welke landen zij defensiematerieel leveren.
Turkije voldoet niet aan de voorwaarden
Hoewel Trump eerder aangaf open te staan voor een mogelijke verkoop van F-35’s aan Turkije, is er nog geen definitief akkoord. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet recent aan het Congres weten dat de situatie rond Turkije niet is veranderd en dat Ankara momenteel nog niet voldoet aan de voorwaarden om de toestellen aan te schaffen.
Turkije maakte oorspronkelijk deel uit van het internationale F-35-programma, maar werd in 2020 uit het project verwijderd na de aanschaf van het Russische S-400-luchtverdedigingssysteem. Die aankoop leidde tot Amerikaanse sancties op basis van de zogenoemde CAATSA-wetgeving. Volgens Washington moet Turkije onder meer afstand doen van het S-400-systeem en garanties geven dat het in de toekomst geen vergelijkbare systemen aanschaft voordat een mogelijke F-35-levering kan worden hervat.


