De bommenwerpervloot van Rusland is oud en stamt grotendeels nog uit de tijd van de Sovjet-Unie. De grootste ironie zit in de uit Oekraïne ontvangen bommenwerpers, die de Russen nu inzetten aan het front.
Na de val van de Sovjet-Unie werd de enorme vloot aan Tupolev Tu-16, Tu-22, Tu-95, en Tu-160’s verdeeld over de verschillende opvolgerstaten, zoals Belarus, Kazachstan en Oekraïne. Deze landen hadden echter grote moeite de vloot van strategische en long-range bombers overeind te houden. Daarom droegen zij een deel van hun bommenwerpers over aan Rusland, in het kielzog van een overeenkomst die de soevereiniteit van deze landen moest waarborgen.
Grote vloot
Het grootste aantal machines kwam uit Oekraïne. De huidige bommenwerpervloot in Rusland bestaat voor de helft uit voormalige Oekraïense machines. De meest recente telling uit 2022 schatte dat Rusland ongeveer honderddertig tot honderdveertig exemplaren in de vloot had. Het meerendeel bestaat uit Tu-95’s en Tu-22M3’s. Ook had Rusland zo’n veertien tot zestien Tu-160’s.
Het is daarbij belangrijk te vermelden dat Rusland deze cijfers niet openbaart. Tevens is het onduidelijk hoeveel daarvan destijds luchtwaardig waren, en welke in de opslag stonden. Uit een grafiek van Simple Flying blijkt bovendien dat een groot aantal bommenwerpers tijdens de oorlog ook onbruikbaar zijn geworden. Vandaag de dag zouden slechts 39 toestellen operationeel zijn.
Wereldmacht
Dat zijn toch enigszins teleurstellende cijfers voor een zelfverklaarde ‘militaire wereldmacht’. Terwijl de Verenigde Staten zich richten op de ontwikkeling van de tweede generatie Stealth-bommenwerper, de B-21 Raider, en China werkt aan de Xi’an H-20 Stealth Bomber, werkt Rusland aan een moderne variant van de Tu-160. Deze Tu-160M blijft echter nog steeds slechts een gemoderniseerde versie van een Sovjettoestel.
Momenteel is dat het enige wat Rusland doet om de bommenwerper vloot enigszins te moderniseren. Deze prestigetoestellen werden voorheen echter niet ingezet in de oorlog tegen Oekraïne, vermoedelijk om de nucleaire rol van het toestel te beschermen. Ook tijdens ‘Operatie Spiderweb’, waarbij tientallen bommenwerpers tegelijkertijd werden vernietigd op vijf verschillende luchtbases in vijf verschillende tijdzones, liet Oekraïne de Tu-160’s ongemoeid.
De toekomst?
De toekomst van de strategische bommenwerpervloot van Rusland ziet er pover uit. Het aantal bommenwerpers daalt langzaam maar zeker naarmate Oekraïne meer machines uit de lucht weet te schieten. Na ‘Operatie Spiderweb’ zetten de Russen ook voor het eerst de meest prestigieuze Tu-160 in tijdens conventionele aanvallen, terwijl Rusland dat voorheen nog niet deed.
Het enige programma dat werkt aan een tweede generatie stealth-bommenwerper, het Tupolev PAK DA-programma, staat vooralsnog stil. Ingewijden beweren dat Rusland dit doet om de schaarse financiële en materiële middelen te sparen. In plaats van het ontwikkelen van een toestel voor toekomstige conflicten, zou Moskou deze schaarste gebruiken om de huidige oorlogsvloot in leven te houden.
