Op vliegbasis Gilze-Rijen komen op 12 september zweefvliegclubs uit het hele land samen. Niet voor een gewone vliegdag, maar voor een benefietdag waarbij naar verwachting zo’n 200 donateurs mee kunnen vliegen in een zweefvliegtuig. Daar komt heel wat bij kijken. ‘Het is een enorme logistieke operatie’, zegt organisator Michiel Burgering.
Grote operatie op Vliegbasis Gilze-Rijen
Om dat doel te bereiken worden veel zweefvliegtuigen ingezet, afkomstig van verschillende clubs en privévliegers. De organisatie mikt bewust niet op het absolute maximum. Het record staat op 220 starts op één dag, maar de inschrijving wordt bij 200 donateurs gesloten. Die marge is noodzakelijk om onverwachte problemen op te kunnen vangen, zoals een storing aan de lier, een kabelbreuk of andere vertragingen. ‘Je wilt op zo’n dag ook iets kunnen opvangen’, legt Burgering uit. Op een normale, goede vliegdag zonder thermiek worden bij GLC Illustrious ongeveer tachtig starts gemaakt. De geplande 200 starts betekenen dus een veelvoud van de gebruikelijke operatie.
Grondpersoneel bepaalt het tempo
Opvallend genoeg ligt de grootste beperking tijdens zo’n dag niet in de lucht, maar juist op de grond. De vliegtuigen moeten na iedere vlucht worden teruggebracht, opnieuw klaargemaakt en weer met een lier worden opgetrokken. Daarvoor zijn ervaren lieristen en kabelrijders nodig die voortdurend heen en weer rijden met kabelsets. Daarnaast worden extra tractoren ingezet om vliegtuigen na de landing uit het veld te halen. ‘Het grondtransport is eigenlijk de beperkende factor op het moment dat je zo’n dag organiseert’, zegt Burgering.
KLM-vlieger als startleider
Een cruciale rol is weggelegd voor de startleider. Die bepaalt voortdurend hoeveel vliegtuigen tegelijk kunnen starten en wanneer nieuwe toestellen de lucht in mogen. De organisatie vertrouwt daarbij opnieuw op een KLM-vlieger die ook tijdens de eerdere edities deze taak op zich nam. Zijn ervaring is volgens de organisatie van grote waarde. ‘Je wilt niet dat alle vliegtuigen tegelijk in de lucht zijn en allemaal tegelijk komen landen’, legt Burgering uit. Het doel is daarom om maximaal drie of vier vliegtuigen op hetzelfde moment in de lucht te hebben. De overige toestellen staan klaar voor de volgende donateurs.
Militaire vliegbasis
Een belangrijk onderdeel van de voorbereiding is de toegang tot vliegbasis Gilze-Rijen. Omdat het om een militair terrein gaat, moeten niet alleen de deelnemers, maar ook alle vliegtuigen en gastvliegers vooraf worden aangemeld. Op de dag zelf moeten de donateurs bovendien in colonnes naar het terrein worden begeleid. De deelnemers worden verdeeld over tien tijdsblokken. Per blok moeten zij zich melden, waarna een begeleider hen naar het vliegveld brengt. Daarbij rijdt iemand voor de colonne uit en iemand achteraan. Eenmaal op locatie krijgt iedere donateur een startbewijs waarop onder meer de geplande vluchttijd, het toestel en de naam van de piloot staan. Het kaartje dient tegelijkertijd als aandenken aan de vlucht. Daarmee ontstaat een logistieke operatie die veel verder gaat dan alleen het beschikbaar stellen van vliegtuigen en piloten.
Een dag voor een goed doel
De benefietdag wordt dit jaar voor de vijfde keer georganiseerd. Dit keer gaat de opbrengst naar Stichting Vrienden van het Sophia. Lisa Franken zette zich binnen de club in voor het goede doel en wist de organisatie ervan te overtuigen de benefietdag hiervoor in te zetten. Lisa ziet deze dag als een uitgelezen kans om zoveel mogelijk mensen kennis te laten maken met zweefvliegen en de luchtvaart. ‘Tegelijkertijd kunnen ze ook een goed doel steunen’, voegt zij toe. De organisatie laat weten dat aanmelden hiervoor tot 5 september mogelijk is.
Vliegen zonder motor
Een zweefvliegtuig heeft (meestal) geen motor, maar komt met behulp van een lier toch de lucht in. Een lange kabel wordt aan het toestel bevestigd en vervolgens met hoge snelheid binnengetrokken, waardoor het zweefvliegtuig wordt opgetrokken tot enkele honderden meters hoogte. Zodra het toestel voldoende hoogte heeft bereikt, wordt de kabel losgekoppeld en begint de zweefvlucht. Het vliegtuig blijft vervolgens in de lucht door voortdurend hoogte om te zetten in snelheid en gebruik te maken van opstijgende luchtstromen, ook wel thermiek genoemd. Door in zo’n stijgende luchtstroom rondjes te draaien, kan een zweefvliegtuig hoogte winnen en vervolgens afstanden afleggen zonder ook maar één druppel brandstof te gebruiken. Voor donateurs tijdens de benefietdag duurt zo’n vlucht naar verwachting zes tot tien minuten.
