De Turkse HÜRJET heeft een belangrijke stap gezet richting operationele inzet, waarmee het programma een nieuwe fase ingaat. De supersonische straaltrainer moet de verouderde F-5- en T-38-trainers vervangen en trekt inmiddels ook Europese belangstelling. Zo heeft Spanje al een overeenkomst gesloten voor de mogelijke aanschaf van tientallen HÜRJET’s.
Productietoestel maakt eerste vlucht
De eerste productieversie van de HÜRJET maakte zondag 30 augustus voor het eerst een vlucht, nadat eerder grond- en taxitests waren uitgevoerd. Daarmee komt het programma in een nieuwe fase, waarin de productie en toekomstige levering van operationele toestellen centraal staan. Turkish Aerospace Industries (TAI) sprak op sociale media van een ‘nieuw hoofdstuk’ voor de HÜRJET. Volgens de fabrikant vormt de vlucht een nieuwe mijlpaal op weg naar de operationele ingebruikname van het type. Ook Haluk Görgün, voorzitter van het Turkse defensieagentschap SSB, reageerde op de eerste vlucht. In zijn verklaring bedankte Görgün onder meer de Turkse luchtmacht, medewerkers van TAI, ingenieurs en technici die bij het programma betrokken zijn.
Serieproductie HÜRJET
De HÜRJET is een straaltrainer met de stoelen achter elkaar en is daarnaast ontwikkeld voor lichte gevechtsmissies. Het toestel moet een nieuwe generatie vliegers voorbereiden op de overstap naar moderne gevechtsvliegtuigen en tegelijkertijd de oudste trainingsvliegtuigen binnen de Turkse luchtmacht vervangen. De aandrijving komt van een General Electric F404-motor, een krachtbron die ook wordt gebruikt in onder meer de F/A-18 Hornet. Daarmee kan de HÜRJET een snelheid van ongeveer Mach 1,4 bereiken en tot circa 13.700 meter hoogte vliegen. Voorafgaand aan de productiefase werden twee prototypes gebouwd.
Het eerste prototype maakte in april 2023 zijn eerste vlucht, terwijl het tweede in november 2024 volgde. Samen voerden de toestellen honderden uren aan testvluchten uit. Ook werd de HÜRJET tijdens het testprogramma ingezet in formatievluchten met onder meer de Anka-3-stealthdrone en het Turkse demonstratieteam Turkish Stars. Zodra de productielijn volledig operationeel is, mikt TAI op een productiecapaciteit van twee vliegtuigen per maand. De eerste toestellen zijn bedoeld voor de Turkse luchtmacht, terwijl de Turkish Stars naar verwachting eveneens tot de eerste gebruikers behoren.
Europese belangstelling
De straaljager heeft ondertussen de aandacht getrokken van buiten de eigen landsgrenzen. Spanje heeft als eerste NAVO-bondgenoot belangstelling om de HÜRJET daadwerkelijk aan te schaffen. Het land wil met het toestel onder meer zijn verouderende F-5-vloot vervangen. In het kader van een eerder memorandum tussen Airbus en het Spaanse ministerie van Defensie wordt gewerkt aan een mogelijke overeenkomst, waarbij uiteindelijk naar verluidt ongeveer 45 HÜRJET’s kunnen worden geleverd. De potentiële deal heeft een geschatte waarde van 3,6 miljard dollar. Als de overeenkomst definitief wordt gesloten, zou de HÜRJET daarmee zijn eerste buitenlandse gebruiker krijgen binnen de NAVO.
Symbolische dag
De timing van de vlucht was nadrukkelijk symbolisch. De eerste vlucht vond plaats op 30 augustus, de nationale feestdag Zafer Bayramı, oftewel de Dag van de Overwinning. De Turkse overheid gebruikt de nationale feestdag traditioneel om militaire prestaties en de defensie-industrie onder de aandacht te brengen. De keuze om juist op deze datum de eerste productievlucht van de HÜRJET uit te voeren, is dan ook geen willekeurige selectie.
