De Europese luchtvaartsector maakt zich grote zorgen over de volledige invoering van het Europese Entry/Exit System (EES). Vanaf 6 september vervalt de tijdelijke flexibiliteit waarmee luchthavens het systeem bij grote druk op de grenscontrole kunnen pauzeren. IATA waarschuwt tijdens een persconferentie dat meerdere Europese grensposten nu al met operationele problemen kampen en dat Europa nog onvoldoende voorbereid is op de verdere invoering.
Problemen bij Europese grensposten
Het EES moet het traditionele stempelen van paspoorten vervangen door een digitaal systeem. Volgens IATA is het systeem op zichzelf geen probleem, maar verloopt de invoering nog niet zoals gehoopt. ‘Laat ik duidelijk zijn: wij hebben EES altijd gesteund, maar in dit geval zien we inconsistente systeemprestaties, vertragingen en andere problemen’, zegt Reynaert. Volgens de luchtvaartorganisatie komen de operationele problemen op meerdere plekken in Europa naar voren. Ook verschillende EU-lidstaten hebben volgens IATA zorgen geuit over de werking van het systeem. De organisatie waarschuwde eerder al dat wachttijden tijdens drukke periodes kunnen oplopen tot vier uur of meer.
Deadline nadert
De datum van 6 september is daarom belangrijk. Tot die datum bestaat er nog ruimte om het EES bij grote drukte tijdelijk geheel of gedeeltelijk buiten werking te stellen en terug te vallen op handmatige paspoortcontroles. Die mogelijkheid moet voorkomen dat een technische storing, beperkte capaciteit of een plotselinge passagierspiek direct leidt tot enorme rijen bij de grens. Na het verstrijken van de deadline zou die flexibiliteit sterk worden beperkt.
Juist daar zit volgens IATA het risico: een systeem dat bedoeld is om grenscontroles efficiënter en veiliger te maken, kan in de praktijk juist voor vertraging zorgen wanneer infrastructuur, systemen en personele capaciteit niet op elkaar zijn afgestemd. IATA wijst daarbij op drie belangrijke knelpunten: een tekort aan personeel bij grenscontroles, technische problemen met de automatisering en het beperkte gebruik van mogelijkheden voor voorafgaande registratie.
‘Verplaats het proces zoveel mogelijk naar voren’
Volgens IATA ligt een belangrijk deel van de oplossing buiten de grenspost zelf. Reizigers zouden hun registratie zoveel mogelijk vooraf moeten kunnen regelen, zodat niet iedere passagier pas bij aankomst het volledige proces hoeft te doorlopen. ‘Verplaats zoveel mogelijk van het proces weg van de grens’, zegt Reynaert. Vooral pre-registratie kan volgens hem een grote bijdrage leveren aan een soepelere afhandeling. Wie vooraf gegevens kan aanleveren en registreren, hoeft bij aankomst minder handelingen te doorlopen.
IATA pleit daarom voor een veel bredere toepassing van pre-registratie en vindt dat EU-lidstaten daarnaast prioriteit moeten geven aan selfservicekiosken voor EES. De organisatie waarschuwde eerder dat juist het beperkte gebruik van bestaande mogelijkheden voor voorafgaande registratie een van de factoren is achter de huidige vertragingen. Tot slot roept de organisatie op om de deadline van 6 september opnieuw te beoordelen en de tijdelijke flexibiliteit langer te behouden.
