Op 8 september voerde de Noorse luchtvaartmaatschappij Widerøe een opvallende vlucht uit vanaf Spitsbergen naar de Russische grens. Aan boord zaten ongeveer 70 Russen, die naar huis werden gebracht.
Kort voor 10:30 uur vertrok een Embraer E190 van de Noorse luchtvaartmaatschappij Widerøe vanaf de luchthaven van Longyearbyen. Tijdens een anderhalf uur durende vlucht reisde de Embraer naar het eveneens Noorse Kirkenes, waar de grofweg zeventig Russischtalige passagiers van boord stapten. Met een bus bereikten deze Russen de grens, alvorens ze naar huis reisden.
Gestrand schip
Aan dit hele verhaal ligt een gestrand schip ten grondslag. Hoewel de noordelijke eilandengroep Spitsbergenstaatkundig gezien aan Noorwegen toebehoort, mogen andere landen volgens een verdrag uit 1920 ook economische activiteiten uitvoeren in het arctisch gebied op en rondom Spitsbergen. Daartoe behoren onder meer Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden, maar ook Rusland.
In de praktijk is, behalve Noorwegen, alleen Rusland nog economisch actief op Spitsbergen. Daar winnen de Russen steenkool. Begin september escaleerde de situatie toen de Noorse autoriteiten het Russische expeditieschip “Professor Molchanov” in de haven van Barentsburg vastlegden. De ruim zeventig opvarenden van het schip zaten daardoor vast op Noors grondgebied.
Rechtbank in Den Haag
De reden dat Noorwegen het Russische expeditieschip vastmaakte in de haven op Spitsbergen ligt bij een oordeel van de rechtbank in Den Haag. Het Oekraïense energieconcern Naftogaz eist miljarden euro’s van de Russen. Dat komt omdat het bedrijf uit Oekraïne bijna 4,2 miljard dollar (€3,6 miljard) aan activa verloor na de Russische inname van de Krim in het voorjaar van 2014.
De Oekraïners eisen sindsdien nog altijd geld van de Russen, die niet over de brug willen komen. Daarom besloot Naftogaz de zaak aan de rechter in Den Haag voor te leggen, die besloot dat Rusland de schuld moet afbetalen. Omdat het Kremlin dat vooralsnog niet wil doen, heeft een rechtbank in Noorwegen de nationale autoriteiten de opdracht gegeven beslag te leggen op het Russische expeditieschip.
Het Noorse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat het de getroffen Russen in Spitsbergen, die zich in een lastige situatie bevonden, zou behandelen, waarmee het zegt zijn internationale verplichtingen na te komen.
_2019-02-27_Andre_Gerwing_Collection_ID_007577.jpg){kind=link}