F-16 maakt onverwachte comeback tijdens grote vliegshow

Dat uitstel niet altijd afstel hoeft te betekenen, liet de Deense luchtmacht eerder deze maand aan het publiek zien. Na tot twee keer toe te zijn afgelast, vond op 13 september de “Danish Air Show” plaats op de vliegbasis Aalborg. Up in the Sky reisde af naar Noord-Jutland in het noorden van Denemarken om verslag te doen van deze vliegshow.

De afgelopen jaren organiseerde de Deense luchtmacht om het jaar een show, doorgaans op één van de drie operationele bases (Karup, Skrydstrup of Aalborg). De laatste show dateert echter van 2022. In 2024 zou het evenement op Aalborg plaatsvinden, maar vanwege “operationele verplichtingen” werd het een jaar uitgesteld. De Deense luchtmacht zat op dat moment midden in de introductie van de F-35. In 2025 werd de vliegshow opnieuw uitgesteld, nota bene in het jaar dat de Deense luchtmacht 75 jaar bestond. Inmiddels is het vier jaar geleden dat de laatste “Danish Airshow” plaatsvond. Denemarken heeft afscheid genomen van de F-16 en de Deense F-35’s zijn volledig operationeel. Tijd voor een feestje met vuurwerk!

Eerste rij

Op de dag voorafgaand aan de eigenlijke vliegshow, konden zo’n 250 ingelote spotters al de basis op. Ze werden getrakteerd op een aantal displays als generale repetitie voor de eigenlijke vliegshow. De spotters stonden bovendien op de eerste rij, vlakbij de startbaan. Het grote publiek werd de volgende dag gepositioneerd aan de taxibaan en kijkt tegen de zon in, wat voor het fotograferen minder gunstig is. Het stralende weer met bijna wolkeloze hemel maakte het daardoor voor de fotografen wel uitdagend.

Gastheer

Dankzij dat fraaie weer kwamen ruim 130.000 mensen naar Aalborg om te zien wat de Deense luchtmacht te bieden had. Met name de gastheer zelf pakte groots uit: zowel op de grond als in de lucht waren vrijwel alle typen van de Deense luchtmacht te zien. Een relatief bescheiden aantal bezoekende toestellen uit andere Europese landen was ook aanwezig. Grote internationale demoteams zoals de Red Arrows waren er niet, wel de Finse “Midnight Hawks” met vier BAe Hawk trainingstoestellen. Voor het eerst gebruikte dit team vier rood-wit geschilderde Hawks. Dit is geen speciale teambeschildering, maar een erfenis van de vorige eigenaar: de Zwitserse luchtmacht.

Opvolger

Het eigen Deense demoteam mocht natuurlijk ook niet ontbreken: “Baby Blue”, met vijf SAAB T-17 Supporters. Dit lesvliegtuig gebruikt de Deense luchtmacht al sinds 1975 voor de elementaire vliegopleiding. Van de 32 geleverde toestellen, zijn er nog 26 gebruik bij de Flyveskolen van de Deense luchtmacht op de vliegbasis Karup. Voorlopig is er nog geen sprake van een opvolger.

Groen of grijs?

Een Deense vlieginstructeur vertelde aan Up in the Sky: ‘Recent hebben alle T-17’s een modernisering ondergaan. De analoge cockpitinstrumenten zijn vervangen, de T-17’s krijgen allemaal een glass cockpit met LCD-schermen.’ Of de Deense T-17’s ook een nieuw kleurtje krijgen, is niet helemaal duidelijk. Op de grond in Aalborg stond één T-17 in een lichtgrijs jasje. Volgens de Deense vlieger was dit meer een uitprobeersel, een “one-off”. In een eerder persbericht van de Deense luchtmacht over de modernisering van de T-17 staat echter wel dat alle T-17’s uiteindelijk zullen worden overgeschilderd naar “F-35 grijs”.

Vuurwerk

Het vuurwerk tijdens de vliegshow kwam onder meer van de Deense C-130J Hercules. Met een indrukwekkende “flare dump”, waarbij het toestel achter elkaar hittefakkels losliet, opende de Hercules het vlieggedeelte van de show. Later die ochtend volgde meer vuurwerk van een tweetal F-35’s. In de middag kwamen deze F-35’s nog een keer terug. Deze toestellen opereerden vanaf hun thuisbasis Skrydstrup en vlogen voor de demo naar Aalborg. In de ochtend bleef het beperkt tot enkele fly-by’s, in de middag volgde een langere demo met snelle passes met naverbrander.

Straaljagers

Buitenlands straaljagergeweld kwam van een Britse en Spaanse Eurofighter Typhoon, die beide een indrukwekkende demo gaven. Voor de liefhebbers van historische toestellen was er ook genoeg te zien, zowel op de grond als in de lucht. Naast een vliegende Spitfire en Mustang, stonden op de grond enkele zeldzame vliegtuigen. Denemarken had tot begin jaren vijftig een bescheiden nationale vliegtuigindustrie met de firma Kramme & Zeuthen (KZ).

Lawaai

Enkele KZ toestellen zijn nog vliegwaardig, zo als de KZ II trainer en KZ III ambulancevliegtuig die op Aalborg te zien waren. Luider, maar nog steeds historisch, waren de twee vliegende Noorse Vampire straalvliegtuigen. Nóg lawaaiiger, en voor velen een topper, was een ex-Deense luchtmacht SAAB Draken. Dit toestel, met als thuisbasis Karup, was over de weg naar Aalborg gekomen. Deze straaljager is taxiwaardig en zou een run op hoe snelheid over de baan maken tijdens de show. Vanwege een technische storing koos de vlieger ervoor om het bij een taxirun op lage snelheid te houden.

Verrassing

Één van de laatste programma-onderdelen was een “surprise act”. Via social media werd in de ochtend bekend gemaakt dat het om een F-16 zou gaan. Opmerkelijk, want Denemarken nam in januari van dit jaar officieel afscheid van de F-16. Met enige regelmaat vliegen er nog wel F-16’s in Denemarken, omdat 24 van deze toestellen zijn verkocht aan Argentinië. Voor aflevering maken deze vliegtuigen nog wel proefvluchten in de beschildering van de nieuwe eigenaar. De F-16 die boven Aalborg z’n kunsten liet zien, droeg nog de kenmerken van de vorige eigenaar. Na het officiële afscheid in januari, was dit waarschijnlijk de laatste keer dat een Deense F-16 voor een groot publiek te zien was.

Over twee jaar zou de eerstvolgende Danish Airshow moeten plaatsvinden. Een datum is nog niet bekend, maar wel de locatie: vliegbasis Skrydstrup, thuisbasis van de Deense F-35’s.