Een staking op een Belgische luchthaven of een sluiting van het Belgische luchtruim kan miljoenen euro’s aan economische schade veroorzaken. Zelfs een onderbreking van drie uur kost de luchtvaartsector naar schatting 4,3 miljoen euro.
De kwetsbaarheid van de Belgische luchtvaartsector werd de afgelopen jaren meermaals duidelijk. Sinds oktober 2024 werd het vliegverkeer al zeven keer getroffen door nationale stakingen. Daarbij werden alle vertrekkende en een groot aantal aankomende vluchten geschrapt. Ook een wilde staking bij luchtverkeersleider Skeyes legde begin juni 2026 het vliegverkeer zwaar aan banden. Zulke acties hebben niet alleen gevolgen voor reizigers en luchtvaartmaatschappijen, maar raken een groot deel van de luchtvaartsector.
Economische schade loopt op tot miljoenen euro’s
Hoe groot die financiële impact precies is, onderzochten Brecht Hyndrikx en Arthur Demeyer in het kader van hun masterproef. De studenten brachten de potentiële verliezen bij een geplande sluiting van het Belgische luchtruim in kaart. De precieze schade hangt volgens de onderzoekers sterk af van het tijdstip waarop het luchtruim dichtgaat. Daarom analyseerden ze drie tijdvakken op basis van verkeersgegevens van 30 maart 2026: van 09:00 uur tot 12:00 uur, van 12:00 uur tot 15:00 uur en van 15:00 uur tot 18:00 uur.
Middag levert grootste financiële impact op
De zwaarste economische gevolgen doen zich voor tussen 12:00 uur en 15:00 uur. Een sluiting van het luchtruim tijdens dat tijdvak veroorzaakt naar schatting 4,3 miljoen euro aan economische schade. Tussen 09:00 uur en 12:00 uur bedraagt de impact 4,1 miljoen euro, terwijl de schade tussen 15:00 uur en 18:00 uur met 3,4 miljoen euro relatief beperkt blijft. Het verschil heeft vooral te maken met de zogenoemde wave-structuur van Brussels Airport. Langeafstandsvluchten vertrekken voornamelijk in de ochtend en rond het middaguur, terwijl het vluchtschema in de avond vooral uit korte- en middellangeafstandsvluchten bestaat. Zelfs in het minst ingrijpende scenario, tussen 15 en 18 uur, worden 53 vluchten van Brussels Airlines getroffen. Die vertegenwoordigen samen 7.165 passagiers. Voor Brussels Airport Company, de uitbater van de luchthaven in Zaventem, gaat het in datzelfde scenario om ongeveer 150 vluchten en 18.855 passagiers.
Onverwachte sluiting
De berekeningen gaan uit van een vooraf aangekondigde sluiting. Bij een onverwachte onderbreking kan de economische schade volgens de studenten nog verder oplopen. Gestrande reizigers hebben dan mogelijk recht op maaltijden en hotelovernachtingen, terwijl luchtvaartmaatschappijen hun volledige vluchtplanning moeten aanpassen. Ook vliegtuigen en bemanningen kunnen op de verkeerde luchthaven terechtkomen of niet op tijd beschikbaar zijn voor hun volgende vlucht. Daardoor blijven de gevolgen niet noodzakelijk beperkt tot de uren waarin het luchtruim gesloten is. Ook vluchten later op de dag kunnen vertraging oplopen of uitvallen. Een relatief korte staking kan zo een veel grotere verstoring veroorzaken dan alleen het aantal geannuleerde vluchten doet vermoeden.

