De DC-3 Dakota beschouwt hij als onderdeel van zijn DNA. Anne Cor Groeneveld, oprichter van de DDA, vloog in tientallen vliegtuigtypes. Aan het begin van zijn vliegende carrière deed hij dat onder meer als instructeur en demonstratiepiloot, daarna volgden nog vele jaren als verkeersvlieger. In het eerste deel van dit interview gaat de aandacht uit naar zijn vliegende start en zijn beroepsverleden bij de SIAI Marchetti-vliegtuigfabrieken. In het tweede deel dat volgende week verschijnt, vertelt hij over zijn tijd bij zowel Transavia als de DDA.
Anne Cor is geboren en getogen in een boerderij in de Biesbosch. Vijf jaar was hij toen hij, niet ver bij zijn ouderlijk huis vandaan, zag hoe een reiger een aanloop nam, zijn machtige vleugels uitspreidde en zich in de lucht verhief. ‘Als ik dat toch eens zou kunnen’, dacht hij. Omdat zijn thuis zich bevond onder het laagvlieggebied van vliegbasis Gilze-Rijen, ontgingen hem algauw de Fokker S11-jes en Harvards niet die als dartele vogels loopings en rolls maakten en rondjes draaiden. Toen NLM, een dochterbedrijf van KLM, ook nog eens elke dag kwam overvliegen met een Fokker F27, wakkerde het verlangen om zelf te vliegen nog verder aan bij Anne Cor.
De aarde roteerde weg
Op de lagere school was Anne Cor ‘niet zo succesvol’, de mulo moest hij verlaten nadat hij twee keer achter elkaar was blijven zitten. ‘Het woord dyslexie bestond nog niet’, zegt hij. ‘Ik begreep er niets van hoe het allemaal zat met die d’s en t’s, ondanks dat een Neerlandica alle kofschepen aan mij voorbij heeft laten trekken.’ Zijn vader regelde dat hij kon aansluiten in de derde klas van de Lagere Land- en Tuinbouwschool in Dordrecht. In die periode nam hij deel aan een excursie van plattelandsjongeren naar Schiphol, waar de luchtvaarttentoonstelling Aeroplanorama plaatsvond.
In een Frasca-simulator maakte Anne Cor voor het eerst kennis met een cockpit. Daarna volgde een rondvlucht met een Dakota van Martin’s Air Charter. Met een lach vertelt hij: ‘Ik dacht: die staat al met zijn neus de lucht in, zo gaan we de lucht in. Maar nee, tijdens het accelereren ging de staart omhoog en toen verhief de Dakota zich van de aarde. Eigenlijk roteerde de aarde weg onder het toestel. Het was magisch. Vanaf dat moment wist ik het zeker dat ik piloot wilde worden.’
De beste vliegles
Omdat zijn vader op jonge leeftijd overleed, werd Anne Cor die toch al op de boerderij meewerkte, kostwinnaar. Van zijn bij elkaar gespaarde zakgeld nam hij vlieglessen op Seppe. Anne Cor: ‘Na een paar lesjes in de Bölkow Junior kreeg ik de beste vliegles van mijn leven. In het verkeer had het tegengezeten, gehaast kwam ik aan, precies vijf minuten voor tijd. Zegt die instructeur: “We gaan even een kopje koffie drinken in het restaurant.” “Maar om vier uur…”, sputterde ik tegen. “We gaan even een kopje koffie drinken in het restaurant”, hield de instructeur voet bij stuk. Dus ik met hem mee het restaurant in. Eenmaal aan de koffie zegt hij: “Anne Cor, een vliegtuig heeft benzine nodig, geen adrenaline. Zo opgefokt als jij bent, mag je nooit in een vliegtuig stappen.” Die dag heb ik niet gevlogen.
Een bijna lege tank
In 1970 maakte Anne Cor zijn eerste solovlucht. ‘Zonder de “gewichtige” instructeur vloog de kleine Bölkow veel sneller op de circuithoogte van 500 voet dan ik gewend was’, vertelt hij. ‘Gevolg: ik was veel eerder op downwind en terwijl ik mijn checks deed had ik het vliegveld al achter me voordat ik er erg in had. Ik zocht waar ik via base leg naar final moest draaien. Roozendaal naderde, terwijl we nooit zo ver kwamen in het circuit. Ik zette de bocht naar base leg toch maar in, waarna ik het groene vliegveld algauw terugvond. Dat ik op een bijna lege tank vloog biechtte de instructeur mij later op, nadat mijn stropdas in de vliegschool ritueel was afgeknipt en we eenmaal samen aan een biertje zaten. Ik was nu solo en enige tijd later deed ik, met positief resultaat, examen voor mijn beperkt A.’
Geen navigatieschijf
Een half jaar later ging Anne Cor op voor zijn theorie-examen A1. Daarvoor moest hij naar Verkeer & Waterstaat aan de Plesmanweg in Den Haag, het oude KLM-kantoor. ‘Toen bleek dat je een navigatieschijf moest hebben. Die had ik niet, dat ding kostte heel veel geld. Ik dacht: ik doe het wel uit mijn hoofd. Maar daar kwam ik erachter dat het verplicht was er één te hebben. Waarom had niemand op Seppe, waar ik mijn theorie had gevolgd, me dat verteld? Het resulteerde in een her voor navigatie. Gefrustreerd reed ik langs vliegveld Zestienhoven. Ik besloot daar maar eens te gaan kijken. Gevolg was dat ik bij Vliegclub Rotterdam mijn volledige A heb afgemaakt wat we nu kennen als PPL.’
Het beste statement
Naast zijn werkzaamheden op de boerderij kluste Anne Cor links en rechts bij om de realisatie van zijn droomwens, het vliegen, te kunnen bekostigen. Maar aan de eisen om verkeersvlieger te worden kon hij met geen mogelijkheid voldoen: het diploma HBS-B met wiskunde was een verplichting bij zowel de RLS in Eelde als de NLS op Zestienhoven, en voor die laatste moest ook nog eens 40.000 gulden uit eigen zak worden betaald. Maar bij de NLS bestond ook een 1-jarige conversiecursus van militair naar civiel vlieger. Die kostte duizend gulden.
‘Dat had ik ook niet’, vertelt hij. ‘Dus ging ik naar mijn toeziend voogd, ome Jan. Ik legde mijn plan uit en beloofde te blijven helpen op de boerderij. Zijn reactie: “Theorie? Voor jou? Dat wordt toch niks.” Nu had ik me intussen al binnen gekletst bij die opleiding. Nee, ik was geen militair vlieger geweest. Maar mijn betoog sloeg aan om de theorie te doen om te kijken of ik die kon halen, zodat ik in geval van een gunstig resultaat rustig mijn praktijkervaring kon opbouwen. In het gesprek met ome Jan hield ik voet bij stuk dat ik die conversiecursus hoe dan ook ging doen. “Voor mijn eigen jongens zou ik het nooit doen”, zei ome Jan uiteindelijk. “Maar je krijgt die duizend gulden van me en die hoef ik nooit terug want het wordt niks.” Dat is misschien wel het beste statement dat hij mij heeft gegeven.’
Reddende engelen
Met een lach op zijn gezicht schudt Anne Cor zijn hoofd. ‘Bij de eerste navigatielessen begon de ellende meteen. Die docent had het over sinus, cosinus en tangens. Allemaal nooit van gehoord. Ik vroeg wat het was. De volgende dag moest ik bij Bart Kuiter op kantoor komen. “Jij stoort de les door vragen te stellen die heel dom zijn”, zei hij. “Je weet toch wel wat goniometrie is?” Nee dus. “Dan wordt het niets”, was de conclusie. “Maar ik wil het”, bracht ik ertegenin. “Ik doe een telefoontje, ik kijk of ze thuis is en of je mazzel hebt”, reageerde Kuiter. Hij belde zijn vrouw, een wiskundelerares. Ik mocht komen. Twee avonden in de week ging ik naar Badhoevedorp.’
‘Verder werd als voorwaarde gesteld dat ik geen examen mocht doen onder auspiciën van de NLS, ter voorkoming van reputatieschade. Ik moest staatsexamen doen. Voor mijn navigatie draaide het weer uit op een her. Kuiter vroeg of bij onze boerderij kon worden gevist en of er logeermogelijkheden waren. Lang verhaal kort: het echtpaar verbleef drie weken bij ons, overdag was ik bezig met oogsten en ’s avonds kreeg ik bijles, niet alleen met het oog op navigatie maar ook op de technische vakken die er nog aankwamen.’ Het resultaat bleef niet uit. Anne Cor: ‘Zo zie je dat sommige mensen die je in je leven tegenkomt en in je geloven, je uiteindelijke succes bepalen, je reddende engelen zijn.’
Opnieuw de stoute schoenen aan
Eenmaal voor alle vakken geslaagd, moest Anne Cor met Bart Kuiter meekomen. ‘Hij zette me voor een klas met leerlingen, toen nog allemaal jongens in colbertjes en met stropdassen, en zei: “Dit is Anne Cor Groeneveld, die gaat vandaag de Mercatorkaart behandelen.” Van het ene moment op het andere was ik freelance theoriedocent voor de vakken Voorschriften en Navigatie. Op die manier kon ik de vijfhonderd gulden die nog openstond vereffenen. Weet je wat hij ook deed? Hij schreef drie sollicitatiebrieven voor me, één naar KLM, één naar Martinair en één naar Transavia.’
Van die eerste twee kreeg Anne Cor het bericht dat ze niemand nodig hadden, voor Trans moest hij een lijstje invullen dat de la in ging. Intussen maakte hij vlieguren, uren, uren en nog eens uren bij Vliegclub Rotterdam. Tijdens een ontmoeting met Lode de Pret die voor de SIAI Marchetti-vliegtuigfabriek als verkoper werkte, trok Anne Cor opnieuw de stoute schoenen aan. Hij vroeg of hij misschien vliegtuigen van de fabriek naar de klanten mocht ferriën om zijn vliegervaring verder op te bouwen. Het resulteerde erin dat Anne Cor instructie mocht geven op de S205 en de SF260. Uiteindelijk werd hij formatie-, demonstratie- en productietestvlieger bij de Italiaanse vliegtuigbouwer.
Een enorme hoeveelheid instrumenten
Er verschijnt een blije jongenslach op het gezicht van Anne Cor als hij verhaalt over zijn ervaring tijdens de Paris Air Show. ‘Tijdens het pilots diner vroeg de Franssprekende meneer die naast me zat welke machine ik vloog. Op mijn antwoord “De SF260”, reageerde hij lyrisch: “Ah… Stelio Frati, fantastique.” Daar wilde hij wel eens mee vliegen. Die kans kon ik hem bieden.’
‘Op mijn vraag wat hij vloog, antwoordde hij: “Je suis André Turcat, le pilote d’essai du Concorde.” Ik durfde het aan die held van alle testvliegers bijna niet te vragen, maar deed het toch, waarop hij zei: “Morgen om vier uur bij de Concorde.” Ik mocht mee tijdens de demo-oefening. Het kwam er zelfs van dat hij zijn copiloot voor een moment uit de cockpit stuurde en zei: “Anne Cor, ici, vite, toi.” Even mocht ik dat stuur vasthouden, de autopilot ging eraf en ik mocht even sturen.’ Zowel zichtbaar als hoorbaar wordt Anne Cor er nog emotioneel van. ‘De eerlijkheid gebiedt me wel te zeggen dat ik maar weinig begreep van die enorme hoeveelheid instrumenten in de Concorde-cockpit.’
Bedreigd
Zijn werkzaamheden bij de Italiaanse vliegtuigbouwer brachten Anne Cor uiteindelijk ook in Taiwan. ‘Ik zat gestationeerd in Manilla en kreeg opdracht om met de SF260 een demonstratie te geven in Taipei om te kijken of we die kisten daar aan de luchtmacht zouden kunnen verkopen. Ik ben daar de eerste dag, heb enkele demo’s gevlogen, kom in mijn hotel, ben zo’n drie minuten in mijn kamer, gaat de telefoon. Een mij onbekende persoon die mij enkele dingen wilde uitleggen. Volgens hem was het beter af te spreken in de American Club. Algauw bleek dat de man, een keurige Chinees, heel goed op de hoogte was van mijn activiteiten.’
‘Hij nodigde me uit om in een rustig restaurant een hapje te eten. Oké. We hadden net besteld toen hij opmerkte: “Wij staan niet toe dat u in onze provincie militair materieel verkoopt. Binnen 24 uur bent u weg, anders hoeft het niet meer.” De man bleek een vertegenwoordiger te zijn van Communistisch China, een spion. Ik heb me nooit zo bedreigd gevoeld als die avond. Eenmaal terug in het hotel kreeg ik bij de receptie een telexbericht overhandigd van mijn werkgever. Of ik bij China Airlines langs wilde gaan voor de verkoop van trainingsvliegtuigen en misschien wel voor het opstarten van een vliegschool. Ik liet hem weten dat ik de volgende dag gelijk wegging. Hij wilde graag dat ik toch nog eerst langs China Airlines ging. Die afspraak was snel geregeld. Binnen de aangezegde 24 uur was ik weg.’
Beloofd
‘Je raadt nooit wat ik zag staan op het bureau van Ben Chow, de directeur van China Airlines’, vervolgt Anne Cor. ‘Een vlaggetje van Transavia! Ik vertelde dat ik uit Holland kwam en Transavia wel kende, waarop Chow vroeg of ik captain Pim Sierks kende. Nee, ik wist enkel van het bestaan van John Block die de airline had opgericht. Chow vertelde dat ze onlangs twee Caravelles, de eerste generatie passagiersvliegtuigen met straalaandrijving, hadden gekocht en dat Transavia de opleiding van de vliegers had verzorgd.’
‘Sierks was daarom voor vier weken naar Taipei gekomen. “Omdat hij de linetraining in twee weken had gefikst, hebben we hem de resterende twee weken cadeau gedaan met een ticket naar Hawaï”, vertelde Chow. Hij vroeg me om, eenmaal terug in Nederland, zijn hartelijke groeten over te brengen en te vragen of zijn vakantie in orde was.’ Anne Cor beloofde het, daarbij in de veronderstelling verkerend dat hij captain Sierks waarschijnlijk nooit zou ontmoeten. Maar dat liep anders. Daarover volgende week meer in de tweede aflevering van dit interview.
Nu te bestellen: Transavia's Retro A321neo!🤩
Pre-order nu in de nieuwe webshop! Let op: limited edition, dus wees er snel bij!
Uddel
MBO
.jpg){kind=link}