Den Haag mengt zich in het moddergevecht tussen KLM en Schiphol. Dat is een bekend verhaal. En vooralsnog zonder goede afloop, want er is nog een partij waar je niet omheen kunt, maar daar hoor je niemand meer over.
Vanmiddag gaat demissionair staatssecretaris Sharon Dijksma op haar ministerie om tafel met Pieter Elbers (KLM) en Jos Nijhuis (Schiphol). Om te praten over de grote drukte op de luchthaven rond de meivakantie en oplossingen om herhaling te voorkomen. Onderliggend probleem is de moeizame verhouding tussen KLM en Schiphol.
Opgelost
Het is zeker niet voor het eerst dat de topmannen van Schiphol en KLM elkaar publiekelijk in de haren vliegen. Dit gebeurde ook al toen Peter Hartman nog de scepter zwaaide bij KLM, en Jos Nijhuis bij Schiphol. Ook toen bemoeide Den Haag zich ermee, in het belang van de BV Nederland. Maar dat heeft kennelijk niets opgelost.
Cijfertjes
Eigenlijk begon het ‘gedonder’ niet lang nadat Jos Nijhuis aantrad als president-directeur van Schiphol. Een man zonder langdurige luchtvaartachtergrond, Nijhuis was eerder ceo van accountantsfirma PricewaterhouseCoopers. Iemand van de cijfertjes versus een luchtvaartbolwerk, dat om KLM draaide.
Alleenrecht
Nijhuis zette de deur open voor concurrenten, waar KLM gewend was samen met haar partners zo goed als het alleenrecht te hebben op de nationale luchthaven. Dat was van oudsher zo gegroeid. KLM en Schiphol waren één, Nijhuis brak met die traditie. Dat was tegen het zere been van Hartman, een KLM’er in hart en nieren. Het eerste moddergevecht tussen de twee was een feit.
Selectiviteitsbeleid
In de jaren voor het aantreden van Nijhuis, had Hans Alders zijn Alderstafel vormgegeven. Over de toekomst van Schiphol, waar de mainportfunctie leidend zou zijn en het selectiviteitsbeleid, het middel daartoe. Een beleid waarvan niet voor iedereen even duidelijk was waar het nu precies voor stond en iedereen dan ook zijn eigen interpretatie aan gaf.
Tariefstructuur
Behalve onenigheid over de uitleg van die begrippen en het bijbehorende beleid, kon KLM zich op zijn zachtst gezegd niet vinden in de nieuwe tariefstructuur van de luchthaven. Tenslotte wilde de maatschappij meepraten over het masterplan, over de toekomst van Schiphol.
Sein
De ruzie tussen de KLM- en de Schiphol-topman liep destijds zo hoog op, dat de BV Nederland in gevaar kwam, zo heette het. Het sein voor Den Haag om zich ermee te bemoeien. De ministeries van I&M, Financiën en EZ gaven opdracht tot het instellen van de zogenoemde Commissie Shared Vision. Onder leiding van, Hans Alders, dezelfde als die van de Alderstafel.
Tafel
Toen die zijn werk af had, lag er een soort vervolg op de Alderstafel op tafel. KLM was redelijk tevreden en Schiphol hield zich gedeisd. Het selectiviteitsbeleid en wat dat precies inhield, bleef en blijft echter stof tot discussie opleveren. En een nieuwe speler mengde zich in het ‘gevecht’.
Spek
In de prille rapportage van juni 2013 wordt de kat al op het spek gebonden door te wijzen op het risico dat een gezamenlijke visie van KLM en Schiphol, problemen kan opleveren op het gebied van mededinging. En jawel, een maand later startte de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een onderzoek naar de Shared Vision. Dat onderzoek loopt nog steeds en viert bijna weer een verjaardag.
Ontwikkelingen
Een woordvoerder van de ACM zegt desgevraagd tegen Up in the Sky dat er nog steeds aan gewerkt wordt. Hij doet geen uitspraken over hoe lang het nog gaat duren. “We doen nooit uitspraken over lopende onderzoeken.” Het duurt wel lang. “Het is een ingewikkelde zaak. En soms komen er nieuwe ontwikkelingen bij, dan verschuift de planning ook weer.”
Gebonden
Wat Den Haag dan ook wil bereiken, de partijen zijn in ieder geval voorlopig ‘gebonden’ aan het ACM-onderzoek. Want zolang dat loopt, kan Schiphol in ieder geval niet te nauw samenwerken met KLM. Dat zou direct een nieuw onderzoek opleveren, en dat duurt dan weer jaren.
Verschillend
VWO