Onze nationale luchthaven begon in 1916 op een stuk drooggemalen grond in de Haarlemmermeer. De eerste militaire vluchten landden en een jaar later was Schiphol al een van de grootste vliegvelden van Europa. Na de Eerste Wereldoorlog schuift de KLM aan en in het voorjaar van 1920 strijkt het eerste civiele vliegtuig neer op Schiphol met als passagiers twee journalisten van The Times en een postzak. Een mooi moment om een eeuw later bij stil te staan. Dat kan uitstekend met het recentelijk verschenen boek ‘Schiphol. Biografie van een luchthaven’ van auteur Stephan Steinmetz.
Verhalen
Het boek begint met een passend citaat van Jan Emmens: ‘Hoe komt wie vliegt ooit tot bedaren, en wie niet vliegt ooit van zijn plaats?’ Aan de hand van interviews met betrokkenen en archiefonderzoek neemt Steinmetz de lezer mee in de kleurrijke geschiedenis van Schiphol. Mooie verhalen sieren het eerste gedeelte van het boek, getiteld ‘Lucht & Land’. De bijzondere, moeizame en onzekere ontstaansgeschiedenis van de luchthaven wordt in beeld gebracht. Fokker, Dellaert en Plesman, en diens voorkeur voor de omgeving van Den Haag, komen uitgebreid aan bod. Deel II handelt over ‘Lusten & Lasten’. Aan de orde komen onderwerpen als geluidshinder, de bijdrage aan de economie en de aandacht voor milieu en klimaat.
Zeeburg
Stephan Steinmetz woonde een gedeelte van zijn jeugd in de buurt van Schiphol. Hij studeerde andragologie en werkte enige jaren als journalist. Van 1990 tot 1998 was hij voorzitter van het Amsterdamse stadsdeel Zeeburg. Sindsdien werkt hij bij de Public Affairsgroep als sociaal-historisch onderzoeker en projectleider in het publieke domein. Eerder schreef hij De Wieg, Asterdorp, en De brievenbus van mevrouw De Vries.
Aanrader
Het boek is zonder meer een aanrader. Het is goed geschreven en leest lekker weg. De anekdotes en verhalen boeien van begin tot eind. Daarbij overtuigt het eerste gedeelte van het boek over de geschiedenis van Schiphol iets meer dan deel twee. Verwonderlijk is dat niet, want het duiden van de huidige constellatie van onze nationale is al lastig, laat staan een blik in de nabije toekomst werpen. En de ontwikkelingen gaan snel.
Onaantastbaar
Boeing heeft laten zien dat oude gerenommeerde luchtvaartbedrijven niet onaantastbaar zijn. Ook voor Schiphol (en KLM) is het belangrijk om de publieke opinie nauwlettend in de gaten te houden. De uitbraak van het coronavirus gaat voor de luchtvaart grote gevolgen hebben. Niet alleen vanwege een soort ‘survival of the fittest’ voor de luchtvaartmaatschappijen, maar ook omdat de lucht in China in lange tijd niet zo schoon is geweest. Zal het virus een belangrijke impuls geven aan de verdere verduurzaming van de luchtvaart?
Serieus
De toekomstige impact van elektrisch vliegen komt nauwelijks in het boek aan de orde en hybride aandrijving al helemaal niet. Jammer, want dit lijkt voor de korte afstand een serieus alternatief te worden. Kijk bijvoorbeeld naar de initiatieven van Harbour Air, Eviation en Ampaire. Misschien vliegen we straks wel point to point in elektrische 19-zitters: schoon, stiller en goedkoper. Welke gevolgen gaat dit voor Schiphol en de regionale luchthavens hebben?
Naar aanleiding van: ‘Schiphol – Biografie van een luchthaven’, door Stephan Steinmetz
Met dank aan Uitgeverij Atlas Contact
256 bladzijden, 29 merendeels zwart-wit foto’s
Verschillend
VWO