Waar vlieg je heen als je niet via Schiphol wilt? Van Maastricht tot Eelde, Nederland telt vijf commerciële vliegvelden vanwaar passagiers kunnen vliegen voor zaken of vakantie: Amsterdam Airport Schiphol, Rotterdam The Hague Airport, Eindhoven Airport, Groningen Airport Eelde en Maastricht Aachen Airport. Deze luchthavens bieden lijnvluchten en chartervluchten aan, in tegenstelling tot militaire vliegbases of privévliegvelden die alleen voor specifieke doeleinden gebruikt worden. Elk van deze vijf luchthavens heeft zijn eigen karakter en bedient verschillende regio’s en markten binnen de Nederlandse luchtvaart.
Wat zijn de commerciële vliegvelden van Nederland?
De vijf commerciële vliegvelden van Nederland zijn strategisch verspreid over het land. Amsterdam Airport Schiphol is verreweg de grootste en belangrijkste luchthaven, gevolgd door Eindhoven Airport dat zich vooral richt op budgetvliegers. Rotterdam The Hague Airport bedient de Randstad met zakelijke en vakantievluchten, terwijl Groningen Airport Eelde het noorden van Nederland verbindt met populaire bestemmingen. Maastricht Aachen Airport in het zuiden combineert passagiersvluchten met een belangrijke rol in vrachtvervoer.
Een commercieel vliegveld onderscheidt zich van andere vliegvelden doordat het openstaat voor reguliere passagiersvluchten die iedereen kan boeken. Dit in tegenstelling tot militaire vliegbases zoals Volkel of Leeuwarden, die primair voor defensiedoeleinden gebruikt worden. Ook verschillen ze van kleine privévliegvelden waar alleen privévliegtuigen, lesvluchten of zakenjets landen. Overigens is Eindhoven een gedeelde vliegbasis tussen Defensie en de burgerluchtvaart, veelal budgetmaatschappijen.
Deze vijf luchthavens vormen samen het netwerk van commerciële luchtvaart in Nederland. Ze bieden verbindingen naar honderden bestemmingen wereldwijd en maken het mogelijk dat miljoenen passagiers jaarlijks vanuit verschillende delen van Nederland kunnen vliegen zonder lange reistijden naar één centrale luchthaven.
Welke Nederlandse luchthaven is het grootst?
Amsterdam Airport Schiphol is zonder twijfel de grootste luchthaven van Nederland. Met jaarlijks tientallen miljoenen passagiers staat Schiphol in de top van Europa’s drukste luchthavens. De luchthaven fungeert als belangrijke hub voor KLM en haar partners, met directe verbindingen naar meer dan 300 bestemmingen wereldwijd.
Het verschil met de andere commerciële vliegvelden in Nederland is enorm. Waar Schiphol zes start- en landingsbanen heeft, beschikken de regionale luchthavens over één of twee banen. Schiphol heeft uitgebreide faciliteiten zoals hotels, een winkelcentrum, treinstations en zelfs een bibliotheek. De andere luchthavens zijn compacter en richten zich meer op efficiënte afhandeling van regionale vluchten.
Eindhoven Airport komt op de tweede plaats qua passagiersaantallen, maar verwerkt een fractie van Schiphol’s volume. Rotterdam, Groningen en Maastricht zijn nog kleiner maar spelen wel een belangrijke rol voor hun regio’s. Deze verdeling zorgt ervoor dat de luchtvaart in Nederland niet alleen om Schiphol draait, maar dat verschillende regio’s hun eigen toegang tot internationale bestemmingen hebben.
Wat is het verschil tussen internationale vliegvelden?
Alle vijf commerciële vliegvelden in Nederland bieden internationale vluchten aan, maar de schaal en het bereik verschillen sterk. Een internationale luchthaven heeft douane- en paspoortcontrole faciliteiten voor vluchten buiten het Schengengebied. Schiphol is een volwaardige intercontinentale hub met vluchten naar alle werelddelen, terwijl de regionale luchthavens zich vooral richten op Europese bestemmingen.
Vanuit Schiphol kun je direct naar New York, Tokyo of Johannesburg vliegen. De regionale luchthavens zoals Eindhoven en Rotterdam bieden vooral vluchten naar Europese vakantiebestemmingen en enkele zakelijke routes. Groningen Airport Eelde focust op chartervluchten naar de zon, terwijl Maastricht Aachen Airport naast vakantievluchten ook een belangrijke rol speelt in vrachtvervoer naar verre bestemmingen.
De term ‘nationale vliegvelden’ wordt in Nederland eigenlijk niet gebruikt omdat binnenlandse vluchten vrijwel niet voorkomen. Het land is te klein om commerciële vluchten tussen Nederlandse steden rendabel te maken, al waren die er tot 2008 wel! Wel vliegen er vanuit de regionale luchthavens regelmatig vluchten naar Schiphol als overstap naar intercontinentale bestemmingen, maar deze worden als internationale vluchten gezien.
| Luchthaven | Regio | Type vluchten |
|---|---|---|
| Schiphol (AMS) | Randstad | Intercontinentaal, hub |
| Eindhoven (EIN) | Zuid-Nederland | Budgetmaatschappijen |
| Rotterdam The Hague (RTM) | Zuid-Holland | Zakelijk en vakantie |
| Maastricht Aachen (MST) | Limburg | Passagiers en vracht |
| Groningen Eelde (GRQ) | Noord-Nederland | Charter- en vakantievluchten |
Zijn er nog meer vliegvelden in Nederland?
Naast de vijf commerciële luchthavens heeft Nederland tientallen kleinere vliegvelden voor verschillende doeleinden. Lelystad Airport is het bekendste voorbeeld en staat al jaren in de planning om uit te groeien tot zesde commerciële luchthaven, hoewel de opening steeds wordt uitgesteld. Teuge Airport bij Apeldoorn is populair voor privévluchten en vlieglessen, net als Seppe Airport bij Breda.
Deze kleine vliegvelden spelen een belangrijke rol in de algemene luchtvaart. Ze worden gebruikt voor vliegopleidingen, zakenjets, sportvliegen en luchtfotografie. Vliegvelden zoals Hilversum Airport, Texel International Airport en Midden-Zeeland hebben vaak één grasbaan of korte verharde baan die ongeschikt is voor grote passagiersvliegtuigen.
Ook zijn er verschillende militaire vliegbases die soms civiel medegebruik kennen. Vliegbasis Gilze-Rijen wordt bijvoorbeeld gebruikt voor historische vliegshows, terwijl Den Helder Airport zowel militaire als civiele helikoptervluchten naar de boorplatforms faciliteert. Deze mix van vliegvelden zorgt voor een divers luchtvaartlandschap waarin elke luchthaven zijn eigen functie heeft.
Conclusie: Nederlands luchthavens in perspectief
Nederland’s vijf commerciële vliegvelden vormen samen een effectief netwerk dat het hele land bedient. Schiphol als internationale hub, Eindhoven als budgetluchthaven, en Rotterdam, Groningen en Maastricht als regionale luchthavens met elk hun eigen specialisatie. Deze spreiding zorgt ervoor dat vrijwel elke Nederlander binnen redelijke reistijd toegang heeft tot internationale vluchten.
Hoewel de spreiding van luchthavens goed lijkt, is de bereikbaarheid per OV of auto buiten de Randstad niet overal optimaal. Eelde en Maastricht hebben bijvoorbeeld minder frequente verbindingen met grote steden, wat hun rol als volwaardig alternatief voor een luchthaven als Schiphol beperkt. Tegelijkertijd zijn ze cruciaal voor regionale economische ontwikkeling en toerisme.
De toekomst van de Nederlandse luchthavens blijft interessant met discussies over capaciteit, duurzaamheid en de toekomstige opening van Lelystad Airport – die er langzamerhand toch echt van lijkt te komen. Ook de balans tussen economisch belang en milieu-impact blijft een belangrijk thema in de ontwikkeling van onze luchtvaartinfrastructuur.
Voor het laatste nieuws over de verschillende Nederlandse luchthavens en andere ontwikkelingen in de luchtvaart ben je bij Up in the Sky aan het juiste adres. Hier doen we dagelijks verslag van alles wat er speelt in de wereld van het vliegen.
Dit artikel is onderdeel van een groeiende reeks kennispagina’s op Up in the Sky. Mis je iets, klopt er iets niet, of heb je een goede aanvulling? Laat het weten via [email protected]! Samen houden we de info up-to-date!
Uddel
MBO