Inmiddels alweer zo’n anderhalf jaar geleden was het wereldnieuws dat een Boeing 737 MAX 9 een plugdeur verloor. Het is niet de eerste keer dat een vliegtuig een deur kwijtraakt. Een Douglas DC-10 verloor twee keer een vrachtdeur, een Boeing 747-100 overkwam het één keer.
Kort nadat een gloednieuwe DC-10 van American Airlines, registratie N103AA, op 12 juni 1972 was opgestegen van een tussenstop in Detroit om de vlucht van Los Angeles naar New York te vervolgen, werd het vliegtuig opgeschud door een enorme explosie. Ondanks dat de vrachtdeur was afgebroken, de vloer van de passagierscabine was opengescheurd, enkele hydraulische systemen waren vernield en er geen controle meer was over motor 2 (de staartmotor) slaagden de piloten erin de machine toch veilig aan de grond te zetten. Nader onderzoek bracht een ernstige ontwerpfout aan het licht. Het vergrendelingsmechanisme van een van de laaddeuren maakte het mogelijk de handgreep aan de buitenkant van de laaddeur in de vergrendelde positie te zetten zonder dat de borgpennen zelf vastzaten.

Niet de juiste manier
De fout werd echter niet op de juiste manier verholpen. Dat leidde ertoe dat op 3 maart 1974 hetzelfde mankement zich opnieuw voordeed, nu bij een DC-10 van Turkish Airlines, registratie TC-JAV. Terwijl de vlucht van American Airlines bijna leeg was, zat deze helemaal vol. Bij de vlucht van American bevond zich bovendien een pantry op de vloer boven het luik, bij die van Turkish zaten hier passagiers. De schade was te ernstig voor de vliegers om de controle over het vliegtuig terug te krijgen. Alle bedieningselementen raakten onbruikbaar, de DC-10 kwam in een duikvlucht terecht en stortte neer in het Ermenonville-bos in Noord-Frankrijk. Alle 346 inzitten kwamen om het leven. Douglas kreeg te maken met talloze rechtszaken waarbij uiteindelijk meer dan $ 80 miljoen is uitbetaald. Er werd een luchtwaardigheidseis verordend en alle DC-10’s ondergingen de verplichte aanpassingen aan de laaddeur.

Te zwak en ondeugdelijk
Op 24 februari 1989 voerde een Boeing 747-100 van United Airlines, registratie N4713U, een vlucht uit van Los Angeles naar Honolulu, vervolgens naar Auckland en Sydney. Zestien minuten na het opstijgen vanuit Honolulu klonk er ineens een harde knal, waarbij de voorste vrachtdeur van de Jumbo openging en er boven de Stille Oceaan uitvloog. Als gevolg van een explosieve decompressie werden negen passagiers met hun stoelen uit de cabine geslingerd. Het beschadigde vliegtuig kon veilig landen op Honolulu Airport. Van de 337 passagiers en achttien bemanningsleden kwamen er negen om het leven en raakten er 38 gewond. Ook in dit geval was sprake van een ontwerpfout. Al in 1975 besefte Boeing dat het zaak was de te zwakke aluminiumvergrendelingsmechanismen van de vrachtdeuren te vervangen door stalen exemplaren. In 1988 werd dit door de FAA verplicht gesteld. Echter, nadat in 1990 de beide helften van de laaddeur in de Stille Oceaan waren teruggevonden, wees nader onderzoek uit dat er sprake was van een ondeugdelijke elektrische bedrading.

Bedoeld om te voorkomen
De reden dat een Boeing 737 MAX-9 van Alaska Airlines, registratie N704AL, tijdens een Amerikaanse binnenlandse vlucht van Portland naar Ontario op 5 januari 2024 een plugdeur verloor, was te wijten aan losse schroeven en bouten. Op de stoel naast het ontstane gat zat niemand, wel liepen enkele passagiers die erbij in de buurt zaten lichte verwondingen op. Ook een aantal persoonlijke spullen ging verloren. Naar aanleiding van het incident moesten alle Boeing 737 MAX 9-vliegtuigen met een geïnstalleerde plug in de middencabinedeur in afwachting van een inspectie en zo nodig corrigerende maatregelen, aan de grond worden gehouden. Inmiddels is er een ontwerpverbetering ontwikkeld waarbij twee structurele onderdelen worden toegevoegd aan het paneel, bedoeld om te voorkomen dat dit kan verschuiven of losraken als het correct is geïnstalleerd.

Niet over twee maar vier
Dergelijke incidenten hebben altijd weer een grote impact. In drie van de vier gevallen slaagde de cockpitcrew erin hun gehavende vliegtuig veilig aan de grond te zetten. Juist in dergelijke extreme en tevens levensbedreigende omstandigheden komt het op deze mensen aan. Ook al is er een automatische piloot en doen AI-systemen steeds meer hun intree, voor grote vliegtuigen zijn en blijven minimaal twee vliegers in de cockpit van belang. In geval van incidenten zoals beschreven, is en blijft het zaak taken en beslissingen te kunnen delen, elkaars handelingen te kunnen controleren en niet over twee maar vier ogen te beschikken. Dat kan zomaar ineens van levensbelang blijken als zich ineens een deur opent die rechtstreeks naar de afgrond leidt. Waarbij toch ook gezegd dient te worden dat ook als er geen redden meer aan is, vliegers die gewoon weer thuis willen komen alles zullen doen om vooral niet neer te storten. Dat dit soms tevergeefs is, hebben die mannen in de cockpit van de TC-JAV helaas moeten ervaren.

Nu te bestellen: Transavia's Retro A321neo!🤩
Pre-order nu in de nieuwe webshop! Let op: limited edition, dus wees er snel bij!



Verschillend
VWO