Ze komt binnen in mijn hangar. Ze is met pap meegekomen om vliegtuigen te kijken. Kleine Ellen.
Verlegen, als alle kleine kinderen. De angst voor het onbekende is in het kleine brein geprogrammeerd. Ik zie haar denken: is die rare snorreman met dat petje wel te vertrouwen? “Pappa denkt van wel’, verifieert ze door diens expressie in één snelle seconde te checken.
Dan de vliegtuigen. Ze wijst ze na, als ze langstaxiën, en in take off gaan. Ze geeft onverstaanbaar, maar evident-enthousiast commentaar. Ze vindt vliegtuigen leuk!
De parabak komt om te tanken. Ze laat zich uitleggen waarom de piloot een ladder bij de vleugel zet. Er moet benzine in. Net als bij de auto. En waarom de piloot nu aan de propeller draait: “Omdat de motor nog heel warm is.”
Woest-interessant vindt ze het allemaal. De klare oogjes vernauwen zich telkens als ze wat nieuws ziet. Het vingertje wijst, het mondje iets open van verbazing. Vliegtuigenverliefd voor het leven. Geen twijfel mogelijk. Andere kinderen rennen al na twee minuten rond, gaan klieren of jengelen om ijs. Zo niet Ellen.
Blijft over de discusssie: nature of nurture? Het antwoord is makkelijk: nature. Een vriend had een nakomer-broertje. Hij heeft het kereltje eindeloos vliegtuigen gevoerd, en voor zijn SIM’s gezet, en van het ene vliegveld naar het andere gesleept. Een betere en enthousiastere leermeester niet denkbaar. Denkt u dat het hielp? Niks. ‘Bob de Bouwer’ werd het. Grondverzetmachines, dat was pas ècht interessant. Draglines met van die dikke rupsbanden.
Hoe zit dat bij kleine Ellen? Denk er eens over na. Eén tip: pap vliegt F-16.
Goof Bakker
Additional facts
Proeflezer Joeri meldt: “Ik heb logopediepraktijk op Schiphol, dus ik zie veel kleine kinderen in de buurt van vliegtuigen. Jongetjes worden er heel nurture op gewezen: ‘Kijk vliegtuigen, leuk he?’. Ze kijken even en lopen dan toch echt naar de speelgoedkast. Momenteel komen er twee meisjes (van verschillende ouders) die helemaal idolaat van de vliegtuigen zijn; duidelijk nature. Lokken met de speelgoedkast werkt maar (zeer) mondjesmaat. Belangrijkste therapie-truc: hun stoel zo neerzetten dat ze de vliegtuigen niet zien :-).”
De laatste tijd hoor je steeds meer over epigenetica. De klassieke evolutietheorie gaat uit van vijftig emmers dobbelstenen die bij elk levend wezen weer willekeurig leeggegooid worden. Effectieve combinaties planten zich succesvoller voort, en de rest is bekend. Epigenetica is een soort feedback binnen dit systeem. Ervaringen opgedaan tijdens het leven van de ouders schijnen via zaad en eicel door te kunnen dringen in de ongeboren vrucht. Dat zou zeer goed verklaren waarom de evolutie veel sneller gaat dan de wetenschap jarenlang gedacht heeft… Kijk maar eens op Wiki.
Proeflezer Jaap meldt: “Interessante vraag: nature of nurture. De onderbouwing van jouw conclusie dat het uiteraard nature moet zijn, is op zijn zachtst gezegd discutabel. De manier waarop een kind wordt blootgesteld aan de hobby van pa bepaalt voor het grootste deel het latere gedrag. Als je constant (je zegt het zelf al) van het ene vliegveld naar het andere wordt gesleept, je voor een SIM moet gaan zitten terwijl je liever met je vriendjes gaat voetballen, dan ligt het voor de hand dat het arme kind een frisse tegenzin in alles wat vliegt ontwikkelt. Daarnaast is een onderzoek bestaande uit slechts één proefpersoon doorgaans niet echt sterk.”
Jaren geleden (tien jaar geleden?) zat ik geregeld op een tuinstoel voor de hangar van Vliegschool Hilversum. Daar kwam toen geregeld een man met een zoontje van pakweg vier jaar. Na uren vliegtuigen-kijken werd het tijd weer naar huis te gaan. Dat ging nooit zonder enorme protesten van het kereltje: moord en brand schreeuwde hij. Hij wilde niet naar huis. Hij wilde vliegtuigen blijven kijken. Ben benieuwd wat er van hem geworden is. Nog steeds vliegtuigliefhebber?
Proeflezer Wim meldt: “Om je opmerking in je laatste alinea verder te onderbouwen: lees het boek van Daniël Dennet, Van bacterie naar Bach en weer terug. De rol van memen is niet te onderschatten.”
Verschillend
VWO