Gingen de eerste vijf MD-11’s van KLM nog richting Victorville om daar uit elkaar te worden gehaald, nummer zes, de PH-KCC ‘Marie Curie’, maakte haar laatste vlucht ooit naar San Bernardino. Hetzelfde ontmantelingsbedrijf kocht het frame op, maar was dus inmiddels elders gevestigd op een plek met een lange geschiedenis.
Terwijl de MD-11’s die KLM als eerste uitfaseerde binnen een mum van tijd op het hakblok eindigden, staat de ex-KCC, die haar thuishaven op 7 april 2014 voorgoed moest verlaten, er na ruim acht jaar nog bijna helemaal compleet bij. In al die tijd is ze geregeld versleept, maar verder wordt ze nog altijd met rust gelaten. Vlak na haar aankomst zijn weliswaar haar motoren en tail cone verwijderd, alleen bleef het daar nagenoeg bij. Haar pitot-systeem en probes zijn keurig netjes afgeplakt, het interieur zit er nog in.
Nog nauwelijks vraag
‘Alle zes MD-11’s die ik van KLM kocht verkeerden in een zeer goede staat’, vertelde de manager van Unical toen ik San Bernardino in 2016 bezocht. ‘Zeker als je het vergelijkt met andere kisten die op de sloop belanden. Dat was ook hun pech want juist daarom was er veel belangstelling voor hun onderdelen. Omdat ik ging verkassen moest ik er bovendien voor zorgen dat ik snel wegkwam met mijn spullen. Dus eindigden ze al heel snel compleet kaalgeplukt op het hakblok.’ De man leek te houden van het vliegtuigtype. Nu ook de vrachtmaatschappijen afscheid nemen van de MD-11 is er nog nauwelijks vraag naar onderdelen van de driemotorige jet. Dat is tot nog toe de redding van de ex-KCC. En als ze in de weg staat? Ach, dan wordt ze gewoon weer even versleept.
Zonder omwegen
Op San Bernardino (SBD) kunnen vliegtuigen niet alleen terecht om te worden afgebroken. Naast Unical bevindt zich Aero Pro waar machines zowel een spuitbeurt kunnen krijgen als van een nieuw interieur kunnen worden voorzien. Verder is het de thuisbasis van de DC-10 Air Tankers waarmee bosbranden worden bestreden. Op de drieduizend meter lange landingsbaan zetten machines van FedEx, UPS en Amazon Air hun wielen aan de grond. Amerikaanse douane- en grensbeschermingsagenten zijn op afroep beschikbaar om geïmporteerde goederen in te klaren. De PH-KCC kon daarom vanaf Schiphol op die zevende april zonder omwegen linea recta naar haar eindbestemming vliegen om in Amerika te worden ingevoerd.
Het nakijken
Met passagiersvluchten wil het allemaal nog niet zo vlotten, daar op SBD. In 2008 werd uitgegaan van 9,4 miljoen passagiers per jaar, maar de werkelijkheid leerde anders. Pas in 2017 leek het er even op dat zich in het spookachtig lege luchthavengebouw voor het eerst reizigers zouden aandienen toen Volaris, een Mexicaanse low cost maatschappij, aankondigde San Bernardino aan haar netwerk toe te voegen vanuit Guadalajara. Het bleef bij plannen. Nu heeft de Amerikaanse airline Breeze aangekondigd met ingang van 4 augustus aanstaande passagiersdiensten op de luchthaven te gaan exploiteren met vluchten naar San Francisco. De luchtvaartmaatschappij richt zich op routes tussen middelgrote steden met weinig of geen concurrentie. De vloot bestaat uit blauwe Airbus A220-300’s en Embraers 190 en 195. Het zal de eerste keer zijn dat dergelijke toestellen vanaf San Bernardino vertrekken. De KLM-blauwe MD-11 heeft het nakijken. Alhoewel… motoren eronder, tail cone erop en een stevige onderhoudsbeurt en vliegen maar. Er zijn genoeg liefhebbers die het zouden willen en ook de manager van Unical is een liefhebber. Het zou wat zijn, toch weer een luchtwaardige MD-11 in passagiersuitvoering…
Gevechtsvliegtuigen
In 1994, het jaar waarin de PH-KCC de fabriek uitrolde, werd Norton Air Force Base, de plek waarop het huidige SBD is gevestigd, buiten dienst gesteld. Het vliegveld was in 1940 aangelegd als Municipal Airport, San Bernardino. Na de verrassingsaanval op Pearl Harbor op 7 december 1941 door de Marine van het Groot-Japans Keizerrijk, verklaarden de Verenigde Staten de oorlog aan Japan en arriveerden de eerste gevechtsvliegtuigen om het gebied van Los Angeles te beschermen tegen nieuwe vijandelijke aanvallen. De Amerikaanse betrokkenheid in de Tweede Wereldoorlog, zowel in de Stille Oceaan als in Europa, heeft hier zijn basis. Later werd de vliegbasis vernoemd naar de in San Bernardino geboren kapitein Leland Francis Norton die in zijn Douglas A-20 Havoc-bommenwerper op 27 mei 1944 nabij Amiens, Frankrijk, werd getroffen door afweergeschut. Zijn portret hing in de officiersclub tot de basis werd gesloten.
Luchtverdedigingscommando
Aanvankelijk diende Norton Airforce Base als onderdeel van Air Materiel / Air Force Logistics Command (1946-1966) als logistiek depot en transportfaciliteit voor zwaar transport voor een verscheidenheid aan militaire vliegtuigen, uitrusting en benodigdheden, daarna als onderdeel van Military Luchtbrug / Air Mobility Command (1966-1994). De belangrijkste secundaire missies waren het luchtverdedigingscommando van het hoofdkwartier voor Zuid-Californië in de jaren vijftig en zestig. Modificatietesten van de C-130 Hercules werden er uitgevoerd, de C-141 Starlifter was er gestationeerd. Het laatstgenoemde type is sinds 5 mei 2006 ook geschiedenis. Niet dat zij vervolgens voor ontmanteling zijn achtergelaten op San Bernardino. Zij aan zij zijn deze transportvliegtuigen terug te vinden op Davis-Monthan Air Force Base, ’s werelds grootste vliegtuigkerkhof. Intussen staan ze er vele jaren langer dan dat de ex-KCC zich ophoudt op San Bernardino.
De KLM-blauwe PH-KCC, april 2016 © Lieneke Koornstra 
Een Airbus A340 wordt gestript op SBD © Lieneke Koonstra 
Onderdelen staan klaar voor een tweede leven © Lieneke Koornstra 
Onderdelen liggen klaar voor verplaatsing naar stellingen © Lieneke Koornstra 
Ooit namen vele duizenden passagiers plaats op deze vrolijk gekleurde stoelen © Lieneke Koornstra 
Wat zal er allemaal ooit in deze bagagepakken zijn gestouwd? © Lieneke Koornstra
Niet zo spannend
1994, zoals eerder aangegeven het jaar waarin de PH-KCC de fabriek uitrolde, is ook het jaar waarin Pink Floyd zich voorbereidde op The Division Bell Tour. De Engelse rockband repeteerde hiervoor in een hangar op San Bernardino dat toen nog bekend stond als Norton Airforce Base. De plek diende ook meermaals als filmlocatie, onder andere voor de aflevering The Last Flight van de tv-serie The Twilight Zone, waarin een vlieger van het Royal Flying Corps uit de Eerste Wereldoorlog in een wolk een sprong in de tijd maakt naar de zestiger jaren. Een authentieke Nieuport 28 werd hiervoor geleverd en gevlogen door Frank Tallman, een Hollywood-stuntpiloot. Voor de ex-KCC is het allemaal niet zo spannend. Maar ook zij is geen onbekende als het op gefilmd worden aankomt. Goed, het gaat dan maar om YouTube-filmpjes met weinig opwekkende titels als This is Where Airplanes Go to Die maar met haar hemelsblauwe KLM-kleur valt ze wel meteen op.
Verschillend
