In de omgeving van de Oostzee blijkt het GPS-signaal voor de cockpit steeds minder goed te werken. In Estland wijzen ze naar Rusland als boosdoener, die zou het luchtruim verstoren vanuit Kaliningrad, Sint-Petersburg en Pskov.
De Stentor opent het bericht met een verhaal over KLM-piloot Ruud Segers. Naarmate hij in de buurt van het Finse luchtruim kwam tijdens een vlucht van Amsterdam naar Helsinki, merkte hij op dat zijn GPS-signaal steeds zwakker werd en daarmee minder nauwkeurig. Hij zette zijn GPS-systeem maar uit om verdere problemen in de cockpit te voorkomen en even later landde hij veilig op de luchthaven van Helsinki.
Dit fenomeen waarbij het GPS-systeem onjuiste of vage informatie afgeeft, wat spoofing heet, komt steeds vaker voor in de commerciële luchtvaart en dan vooral rondom Russisch grondgebied. De overtreffende trap van spoofing is jamming, hierbij valt het volledige systeem weg. In Estland wijst men met de vinger naar hun Oosterburen. De Estse minister van Buitenlandse Zaken, Margus Tsahkna, beschuldigt Rusland verantwoordelijk te zijn voor de GPS-verstoringen in het Oostzee-gebied.
‘Als we kijken naar de activiteiten van Rusland, maakt deze aanval op de GPS deel uit van een hybride actie die ons leven verstoort en allerlei internationale overeenkomsten schendt,’ aldus Tsahkna in gesprek met de Estse publieke omroep. Volgens een conventie, waar Rusland zich ook bij heeft aangesloten, mag niemand het GPS-signaal verstoren, ook niet in tijden van oorlog. ‘Rusland sloot zich aan dus ze moet zich er ook aan houden.’
Finnair
Eerder deze week kwam al naar buiten dat Finnair sinds maandag 29 april al haar vluchten tussen Helsinki en de Oost-Estische stad Tartu, schrapte. Deze beslissing volgde nadat twee vluchten van de Finse maatschappij moesten omkeren omdat zij niet landen konden op de luchthaven van Tartu. De luchthaven vereist het hebben van een GPS-signaal om te kunnen landen maar door de Russische storingen was dat niet mogelijk. De vluchten naar Helsinki waren de enige internationale vluchten die de luchthaven nog had.
Na de incidenten onderzocht de Estse Autoriteit voor Consumentenbescherming en Technische Regulering (TTJA) de GPS-storingen. Ze gaat niet uit van een opzettelijke aanval op Estland. Volgens haar is de signaalstoring een ‘bijwerking’. Het is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat Rusland haar kritieke infrastructuur verdedigt tegen aanvallen en probeert drones af te schrikken. Tsahkna gaat daar niet in mee en zegt dat het verstoren van een GPS-signaal, waardoor mensen gevaar lopen, alleen opzettelijk kan zijn.
Het probleem komt overigens niet alleen rondom de Oostzee voor, er zijn meerdere berichten van KLM-toestellen die dezelfde problemen ondervinden in bijvoorbeeld het Midden-Oosten of Oost-Azië.
Verschillend
VWO