Op een Lufthansa-vlucht van Frankfurt naar Sevilla vond vorig jaar een opmerkelijk incident plaats in de cockpit. Het toestel week vervolgens uit naar Madrid.
Het onderzoeksrapport van het voorval, dat plaatsvond op 17 februari 2024, werd onlangs gepubliceerd. De vlucht werd uitgevoerd met een Airbus A321. Aan boord waren bijna tweehonderd passagiers. Rond half elf ’s ochtends verliet de gezagvoerder de cockpit voor een toiletbezoek. Toen hij enkele minuten later terugkeerde, lukte het hem niet om de deur te openen. Meerdere keren voerde hij de sleutelcode in, maar zonder resultaat. Ook pogingen om met een noodcode de deur te ontgrendelen bleken niet te werken. Uiteindelijk opende de first officer zelf de deur.
Eenmaal terug in de cockpit merkte de gezagvoerder direct dat zijn collega bleek zag, hevig zweette en zich vreemd gedroeg. Hij nam onmiddellijk de controle over en vroeg het cabinepersoneel om assistentie. Een arts die toevallig aan boord was, bood medische hulp. De first officer werd vervolgens naar de galley gebracht. De gezagvoerder besloot uit te wijken naar de Spaanse hoofdstad. Na aankomst werd de piloot naar het ziekenhuis gebracht. Uit medisch onderzoek bleek dat hij een epileptische aanval had gehad, veroorzaakt door een neurologische aandoening. De kwaal was tijdens eerdere medische controles niet opgemerkt, omdat de symptomen zich niet eerder hadden voorgedaan.
Autopiloot
Omdat de gezagvoerder tijdens de epileptische aanval niet in de cockpit was, was er geen menselijk toezicht op de systemen in de cockpit. Wel bleek uit gegevens dat de copiloot onbedoeld meerdere knoppen had ingedrukt, wat leidde tot waarschuwingen in de cockpit. De automatische piloot bleef echter actief en zorgde ervoor dat het toestel op koers, hoogte en snelheid bleef.
Essentieel
Het incident onderstreept het belang van twee piloten in de cockpit. Er bestaan concepten van Airbus, Dassault en Cathay Pacific om in de toekomst met één piloot in de cockpit te vliegen. Onder andere Nederlandse piloten verzetten zich sterk tegen de plannen. De Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) noemde het concept ‘een onverantwoorde en onnodige gok met de vliegveiligheid’ en vindt de ontwikkeling gevaarlijk. Ze benadrukken het belang van teamwork in de cockpit. ‘Bij incidenten of voorvallen maakt de human factor het verschil. De mens bezit unieke eigenschappen, die systemen niet kunnen vervangen. Een systeem ontbreekt het bijvoorbeeld aan creativiteit, leiderschap, teamwerk en overlevingsinstinct’, aldus de vereniging. Zoals bij het incident op de Lufthansa-vlucht, wanneer een piloot onwel wordt, kan de ander nu nog ingrijpen. ‘Het weghalen van een vlieger uit de cockpit verhelpt geen veiligheidsprobleem, maar creëert er juist één.’
Uddel
MBO
