Air France-KLM zou haar greep op dochterbedrijf Air France willen verstevigen. Met één pennenstreek van het moederbedrijf is ook KLM haar zelfstandigheid kwijt. Een analyse.
Overname
De fusie van Air France en KLM in 2004 mocht vooral geen overname genoemd worden. Er kwam een holding Air France-KLM, met daaronder twee zelfstandige luchtvaartmaatschappijen. KLM bleef een Nederlands bedrijf en is dat nu nog. De aandelen zijn voor 49 procent in handen van de holding. Twee in Nederland gevestigde, en door KLM beheerde stichtingen: Stichting Administratiekantoor KLM 1 en 2 (SAK 1 en 2) hebben 44,6 procent in bezit, de Nederlandse staat 5,9 procent.
Constructie
De resterende 0,5 procent is in handen van particulieren, die hun aandelen ten tijde van de fusie niet van de hand deden. Gezamenlijk bezitten de stichtingen en de Staat de meerderheid van de aandelen, en de zeggenschap. Voor deze constructie is destijds gekozen om de landingsrechten van beide maatschappijen veilig te stellen, die werden bilateraal, tussen twee landen, afgesproken.
Clausule
Inmiddels is de wereld veranderd. “Dit komt door de Europese inbreng in de bilaterale luchtvaartovereenkomsten,” legt luchtvaartconsultant en expert op dit gebied, Hans de Jong uit. In vrijwel alle overeenkomsten is nu een clausule opgenomen dat maatschappijen ook vanuit andere EU-landen dan hun eigen land naar derden landen mogen. De Jong: “Wanneer Frankrijk een overeenkomst heeft met bijvoorbeeld Japan, waarin die clausule is opgenomen, mag Air France vanuit Parijs naar Tokyo vliegen, maar ook vanaf Amsterdam.”
Verloren
Daar zit wel nog een voorwaarde aan gekoppeld, stelt De Jong. “De nationale luchtvaartautoriteit moet deze maatschappij ook aanwijzen voor het uitvoeren van de route.” Wanneer KLM inderdaad in meerderheid onder de vleugels van het moederbedrijf komt, is er niet direct een reden waarom de overheid een Frans KLM niet zou aanwijzen. Anders gaan deze vluchten immers verloren.
Dankzij het openskies-verdrag tussen de hele EU en de VS, kunnen die belangrijke routes ongeacht vanuit Parijs of Schiphol door om het even door een Nederlands of Franse KLM worden uitgevoerd. Binnen de EU geldt ook geen enkele belemmering.
Per direct
De aandelenconstructie zoals die in 2004 is opgetuigd, waarbij de stichtingen een groot deel van de stukken in handen hebben, kan door Air France-KLM eenzijdig en onmiddellijk worden opgezegd. Dan gaan de aandelen, 44,6 procent, naar de holding.
Als Air France-KLM de volledige zeggenschap heeft over KLM, kunnen de toezeggingen uit 2004 -over het gebruik van Schiphol als hub en het instandhouden van het netwerk van KLM- ook meteen de prullenbak in. Met inachtneming van een opzegtermijn van negen maanden, is de holding ervan af.
Op 2 november ontvouwt de nieuwe ceo van Air France-KLM zijn plannen voor de toekomst, aan het bestuur van de onderneming. Onderdeel van die plannen zou zijn dat de topman van de groep, ook de hoogste baas wordt bij dochter Air France. Als hij wil, wordt hij dat ook bij de andere dochter.
De huidige structuur bij Air France-KLM
Uddel
MBO