Airbus heeft samen met partners een belangrijke mijlpaal bereikt. In de herfst van 2025 werden boven de Atlantische Oceaan nieuwe proeven uitgevoerd met een innovatieve vliegtechniek die is geïnspireerd op ganzen.
Het doel is om minder brandstof te verbruiken door vliegtuigen gecontroleerd in elkaars luchtstroming te laten vliegen.
Profiteren van luchtstromen
Het zogeheten fello’fly-programma onderzoekt hoe commerciële vliegtuigen dezelfde aerodynamische principes kunnen gebruiken als trekvogels. Bij ganzen zorgt de opwaartse luchtstroom van de voorste vogel voor minder weerstand bij de volger. In de luchtvaart heet dit wake energy retrieval. Het achteropkomende toestel profiteert van de vrijgekomen energie van de leider. Hoewel deze lift nog niet is toegepast tijdens commerciële vluchten, was het nu vooral belangrijk om te bewijzen dat de voorbereidingen, het zogenaamde rendezvous-proces, veilig en betrouwbaar verlopen.
Samenwerking van grote partijen
Tussen september en oktober 2025 werden acht testvluchten uitgevoerd. Deelnemers waren onder meer Air France, Delta Air Lines, French bee en Virgin Atlantic, ondersteund door luchtverkeersleidingsorganisaties zoals AirNav Ireland, DSNA, EUROCONTROL en NATS. De essentie van de tests lag in het perfect samenbrengen van twee vluchten die normaal elk hun eigen route, planning en snelheid hanteren. Daarvoor was constante samenwerking nodig tussen:
- operationele controlecentra van deelnemende airlines
- vier luchtverkeersleidingscentra
- cockpitcrew van beide vliegtuigen
Met behulp van het EUROCONTROL Innovation Hub-platform hadden alle partijen continu zicht op de gedeelde beslissingen, planningen en statusupdates.
Hoe werkt het proces?
Sinds 2019 werkt Airbus aan de technische basis, en vanaf 2023 werd dit verder uitgewerkt binnen het GEESE-project. Nu is voor het eerst het volledige voorbereidingsproces gevalideerd:
- Trajectberekening
Het Airbus Pairing Assistance Tool (PAT) berekent in real-time de ideale routes en het exacte ontmoetingspunt van beide vliegtuigen. - Operationele beoordeling
Vluchtplanners, piloten en luchtverkeersleiding checken gezamenlijk of de aangepaste route uitvoerbaar en veilig is. - Koerswijziging
Een van de vliegtuigen past zijn geplande vliegpad aan om naar de ander toe te navigeren. - Commitment in de cockpit
Beide bemanningen activeren een functie die het vliegtuig verplicht om tot op de seconde nauwkeurig op de afgesproken plek te arriveren.
Van natuur naar industrie
De fello’fly-aanpak is een voorbeeld van biomimicry. Het nabootsen van oplossingen die de natuur miljoenen jaren heeft verfijnd. Zowel Airbus als partners, waaronder Bulatsa, CIRA, ENAC, Indra, Boeing, DLR en anderen, blijven binnen het GEESE-project werken aan verdere finetuning en certificering. Als de techniek uiteindelijk operationeel wordt, kan de luchtvaartsector efficiënter vliegen zonder grote aanpassingen aan de vliegtuigen zelf. Minder brandstofverbruik betekent lagere kosten, maar vooral ook een significante CO₂-reductie op drukke intercontinentale routes.
Uddel
MBO