Als u snel bent, kunt u dit weekend nog naar ‘Friedrichshafen’. Naar de vliegtuigbeurs die daar elk jaar gehouden wordt. Pas op: het gaat daar niet om jumbojets, maar over vliegtuigen die je zelf met een simpel brevetje kunt besturen. Een fotoverslag.
De Rotorschmiede is géén autogiro, maar een complete coaxiale helikopter. Door de twee tegen mekaar indraaiende rotors op één en dezelfde as behoeft het ding geen staartrotor. Als je de filmpjes google’t ziet het er prachtig stabiel uit.
De Wankelmotor doet al een jaar of dertig pogingen om de GA-markt te veroveren, tot op heden zonder veel resultaat. Op de automarkt gaat het ook niet lekker, trouwens. De prachtige Mazda RX-8, alleen door echte autoliefhebbers op waarde geschat, loopt ook niet.
Windzakken moet je ook ergens kopen.
Waarom deze Trojan hier staat begrijpt niemand, maar mooi is hij wel. In België vliegen er nog twee, maar onze autoriteiten verbieden dit soort bijzonderheden boven Nederland op te treden. De Trojan is een opleidingsvliegtuig dat, in een wanhopige poging om de Vietnamese guerrilla’s effectief te bestrijden, werd omgebouwd tot een ground attack-toestel. Militairen leren niet, want ook nu nog bevechten we het geteisem van IS met een biljoen dollar aan vliegende computers, en krijgen we ze er maar niet onder. Enfin, rijke Amerikanen vliegen nu voor de lol in T-28’s rond. Reken op honderdvijftig liter Avgas per uur, à 2,60 per liter.
Gert Post van Apeldoorn Airport Offices (slimme flexwerk-plekken met uitzicht op een vliegveld!) is zwaar gecharmeerd van dit merkwaardige vehikel, waarbij een elektrische fiets gecombineerd wordt met een parapente. Hij begrijpt na enige aandringen wel dat combinatie van twee van topproducten niet per definitie ook iets moois oplevert.
Marcel en Rob van Easy VFR zijn elk jaar aanwezig op de beurs. Dit jaar delen ze stroopwafels uit. Passend, want hun puur-Nederlandse product kan zich goed meten met internationale toppers als AirnavPro en SkyDemon. Ze zijn nu nog gevestigd op Lelystad maar er zijn geruchten dat de twee heren zich richting Teuge willen gaan bewegen. Dat veld ontwikkelt zich meer-en-meer tot dé GA-hub van Nederland, nu Lelystad prijsvechters gaat accommoderen. Zou leuk zijn, want Marcel en Rob zijn gezellige kerels, met hart voor de GA, en hun koffie is (ook) heel goed.
De Chinezen zijn er nog niet helemaal bij.
Fantasten en wolkenfietsers zijn er ook altijd te vinden op Friedrichshafen. Deze meneer heeft een gigantisch vliegend cruise-schip bedacht, dat geheel gemaakt zal worden van piepschuim. Let op de schaal: bovenop staat een Chinook helikopter. Zo te zien gelooft hij er zelf ook niet in.
Frank ‘Woody’ van Houten vliegt adembenemende aerobatic shows met een Russische Sukhoi-26. Hij heeft zich al verzekerd van de steun van een aantal klinkende namen in de general aviation: Garmin, Bose en Jeppesen. Het neusje van de zalm op vlieggebied. Wilt u een winkelcentrum openen of een feest vieren in uw achtertuin, dan komt Frank daar graag boven dwarrelen in zijn Sukhoi, uw gasten in pure extase brengend.
Als je een nieuwe vliegkaart koopt bij dit leuke meisje krijg je hem mee in een tas, die gemaakt is van de vorige. Een geldige en bijgewerkte VFR-kaart moet je volgens de huidige wetgeving nog steeds bij je hebben als je met je vliegtuigje gaat vliegen. Ook al navigeer je met de iPhone op je knie. Tenzij je een tweede elektronische en bijgewerkte back-up bij je hebt, dan mag de kaart thuis blijven.
Deze Bücker Jungmann is een volledige replica van een toestel uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Ik geloof dat ze in Polen gebouwd worden voor rijke Duitsers. Schroef-voor-schroef gelijk aan het origineel. Compleet met de beschildering van beruchte Olympische Spelen van 1936 (jawel, die waarbij Adolf Hitler de hand weigerde te schudden van een zwarte medaillewinnaar). Alleen het hakenkruis ontbreekt. Zo veel leuks is er dus niet te memoreren, al is het een prachtig vliegtuig.
Ook in ons land is de MAF erg actief. In Nederland hebben ze niet alleen een fors fondsenwervend hoofdkantoor maar zelfs een complete vliegschool onder de naam MATC, waar mensen opgeleid worden om in de Derde Wereld het woord van de Heer te gaan verspreiden. In Duitsland zijn ze ook actief getuige deze vriendelijke meneer, die voor alle duidelijkheid geen olie verkoopt.
Sportvliegtuigen en luxe-horloges zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden. Dat is al zo sinds Lindbergh in 1927 over de oceaan vloog. Daarna steeg de verkoop van pilotenhorloges tot grote hoogten. Eigenlijk tot op de dag van vandaag. Het merk Larco verscheen al in 1925 en maakt nog steeds erg mooie klokjes.
Het nieuws moet je op deze beurs vaak met een lampje zoeken. Evenals in de grote luchtvaart (al dertig jaar lang één buis, twee motoren en drie iPads in de cockpit) gebeurt er eigenlijk al jaren niks meer, ook al wordt er nog steeds driftig geknutseld aan elektrische vliegtuigen. Maar de jaarlijks stoffiger wordende beursmodellen bewijzen dat ook deze innovatie feitelijk stil staat, en iedereen blijft rondvliegen in Cessna-172 met een Lycoming voorin. Toch nieuws? Dit apparaat om je businessjet uit de hangaar te trekken is voorzien van een reeks ledlampjes. Dat vergemakkelijkt de operatie aanmerkelijk. Anderzijds: als je dit nog zelf moet doen heb je eigenlijk geen businessjet verdiend.
Paddy Casey verklaart desgevraagd dat zijn immens-populaire tweedehandskrantje zo’n succes is omdat mensen graag bladeren, en nìet naar zo’n vervelend-glimmende iPad willen koekeloeren. Zijn stand wordt op Friedrichshafen om zes uur, als het rapalje weg is, subiet omgebouwd tot kroeg, waar je niks hoeft te betalen als je bereid bent om zelf een lauw biertje uit een krat te trekken en leeg te slobberen.
Eddy en Angelique voor het verkeerde vliegtuig, want dat was toen nog niet onthuld: de Blackshape Gabriel. Die moet u maar even googlen dan. In grote trekken gelijk aan deze lean and mean Blackshape, waarmee de sportvlieger zich waarlijk jetpiloot kan voelen, zeker als dat gebeurt onder leiding van de F-16-vliegers van Air Combat Europe. Alleen is de Gabriel voorzien van een Lycoming, waardoor de toch al geduchte kruissnelheid van 240 naar 290 kilometer per uur gaat. Ben je gegarandeerd op tijd thuis voor het eten. En lach al je buren uit, die met hun Porsches tweehonderd meter onder je in de file staan. NB op de stand zijn leden van de Irakese luchtmacht gesignaleerd…
Bling-bling verkoopt goed. Diamond marketing-manager Anita Lentsch liet me de DA42 zien van haar baas, Herrn Christian ‘Also’ Dries, eigenaar van de goedlopende vliegtuigfabriek Diamond. Het succesvolle Oostenrijkse merk zet ter gelegenheid van deze beurs geheel in op het pimpen – Anita Lentsch noemt het natuurlijk ‘customizing’ – van hun vliegtuigen. By the way: op Lelystad kun je al een Diamond bezitten, en er heel Europa mee af vliegen, vanaf pakweg twintig mille, via de Diamond Flyers van Bert Kramer en Fred Tegelaar.
Diamond begeeft zich op de militaire markt met een PC-21-achtig ontwerp met een Russische motor, maar dan voor een derde van de prijs (drie miljoen dollar versus negen) en 25% van de uurprijs (500 versus 2000). Militaire toestellen trekken altijd nogal duistere figuren in maatpakken aan.
Edo Santema en David de Vries van Cirrus, samen op de foto voor het mooiste wat de Cirrusjet te bieden heeft: de prachtige inlaat òp de romp, en de parmantige, elegante V-tail. Vliegtuigen met een V-staart krijgen wat mij betreft sowieso een staande ovatie, behalve natuurlijk de Fouga, want die is Frans. De Cirrusjet belooft eìndelijk de straaljager voor de gewone sportvlieger te gaan worden. Hij is, in tegenstelling tot veel moeizame projecten gewoon in productie en de eerste exemplaren zijn al uitgeleverd. Dit specifieke toestel komt binnenkort naar Groningen, maar er wordt ook gefluisterd dat het misschien ook z’n debuut zal maken in de wufte Skydeck-hangar op EHTE.
De mensen van Pilatus zijn nogal stijve Zwitsers, en ze wilden niet op de foto, maar dit logo mocht natuurlijk wel. Is ook het belangrijkste nieuws van de laatste dertig jaar Pilatus: hun éénmotorige tienpersoons turboprop mag tegenwoordig, net als in de VS, ook in Europa commercieel ingezet worden. Pilatus heeft twee jaar geleden ook een (gaap gaap) businessjet uitgebracht, die niet alleen lijkt op zevenentwintig andere modellen die al op de markt zijn, maar ook in prestaties vrijwel identiek is. Geen foto van, te saai.
Als je aviation studies wilt doen heeft Sandra de top voor je. In Daytona-Beach is de hoofdvestiging, waar je terecht kunt voor pakweg 30.000 dollar per jaar. Als je ook wilt leren vliegen op de ingebouwde ATO, ben je minstens het dubbele kwijt. Dan heb je zoiets als onze HVA, waarschijnlijk wel wat beter, en het staat ook stukken beter op je CV. Een paar management-opleidingen van Embry worden tegenwoordig ook in Berlijn gegeven. Wist ik niet.
Net als in de autowereld is ‘off the road’ erg populair bij piloten. De daartoe ontworpen toestellen zijn bijna allemaal kopieën van de nog steeds niet geëvenaarde Piper Cub. Met wat carbon fiber wordt dit zeventig jaar oude concept keer-op-keer schaamteloos nagebouwd. Lekker dikke banden, zodat je op een droge rivierbedding in Alaska kunt landen.
Bert Spreeuwenberg en Guido Holtackers brengen met hun Tsjechische vrienden een lichte variant van de verstelprop op de markt, met een slimme elektronica, waardoor deze feitelijk een soort regulateurschroef (constant speed prop) wordt, die bij elke powersetting zelf de ideale instelhoek kiest.
Overduidelijk oost-Europees: vliegtuigen verkopen met een pitspoes.
Zweefvliegtuigen zien er vriendelijk uit, maar zijn in feite de tijgers van de lucht. Deze eigenaar heeft dat tot uitdrukking willen brengen.
Dit is dan die eerder besproken ‘Gabriel’. Venijnige snuit, passend bij een toestel dat je met een kleine driehonderd kilometer per uur door het zwerk gaat sturen.
De Compair dreigt verkocht te worden aan een groep Nederlanders die er een lijndienstje mee willen opzetten naar Texel, op zomerse dagen. Het vliegtuig is er zeer geschikt voor, want kan zes personen vervoeren met een snelheid van tweehonderd kilometer per uur. Er moet een soort stichting voor worden opgericht. De vraagprijs op deze beurs is 80.000 euro. Daar heb je dus nog geen touringcar voor. Meer weten? Bel 06-054737463.
Enrico Evers heeft een nieuwe baan; hij verkoopt nu motoren voor Continental. Grote nieuws is de eminente Type Certificate van de CD-300, die op diverse nieuwe vliegtuigen past (van 280 t/m 330 PK toestellen) en het feit dat hij een fleet deal van achttien retrofit kits aan Perkasa Flight School in Indonesië verkocht heeft. Proficiat Enrico!
Ron Lassing van David Clark toont een bijzonder stoere en praktisch aerobatic-helm, waarmee uw headset ook prima blijft zitten bij grote doses positieve of negatieve-G.
Deze krukas draaide, stevig vervat in het primaire lager, nog een flink aantal uurtjes rond, tot de eigenaar wel erg veel ijzerdelen in z’n olie aantrof. Toen het carter gesplitst werd viel hij er keurig in twee delen uit.
Uddel
MBO