Elk jaar organiseert de Zwitserse Luchtmacht een luchtshow die uniek is in de wereld. De ‘Fliegerschiessen Axalp’ is een combinatie van schietoefening en vliegdemonstratie, die plaats vindt op ruim 2200 meter hoogte in de Zwitserse Alpen.
Officieel is ‘Fliegerschiessen Axalp’ een openbaar toegankelijke schietoefening van de Zwitserse luchtmacht, waarbij de toestellen rakelings langs het publiek vliegen én schieten. Naast de schietoefeningen zijn er diverse vliegdemonstraties, onder meer van de bekende demoteams van de Zwitserse luchtmacht. Robert Arts was voor Up in the Sky aanwezig bij de 2018 editie.
Demonstraties
De Zwitserse Luchtmacht demonstreert jaarlijks tijdens de Fliegerschiessen Axalp haar kunnen aan het publiek. De spectaculaire schietoefeningen van de F-5 Tiger en F/A-18 Hornet maakten uiteraard deel uit van het showprogramma.
Naast de bekende solo display van de F/A-18 Hornet en de Patrouille de Suisse met hun F-5’en, waren er ook andere demonstraties. Zo was er een QRA (Quick Reaction Alert)-demo, waarbij twee Hornets een binnendringend toestel onderschepten en naar hun thuisbasis Meiringen begeleidden.
Formatie
Andere demonstraties waren er van een Super Puma-helikopter en een PC-21 lestoestel. De nieuwste helikopter van de Zwitserse luchtmacht, de EC-635, voerde een reddingsdemonstratie uit. Omdat dit het laatste jaar was dat de F-5 deelnam aan de schietoefeningen, kwam er een formatie van 12 F-5’en overvliegen. De formatie was samengesteld uit zes ‘gewone’ F-5E’s en zes F-5’en van de Patrouille de Suisse.
Frontlijntaken
De F-5’en verliezen namelijk na veertig jaar dienst hun frontlijntaken binnen de Zwitserse Luchtmacht en worden vanaf volgend jaar puur gebruikt voor training van de Hornet piloten. Ze krijgen een nieuwe rol als ‘agressor’, als oefentegenstander in luchtgevechten. Daarmee wordt Zwitserland het vierde land ter wereld dat een toegewijde eenheid heeft, gespecialiseerd in het trainen van gevechtspiloten in de tactieken van mogelijke vijanden.
Civiel
Naast Zwitserland hebben zover bekend alleen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten zulke eenheden. In de VS beschikken zowel de USAF als de US Navy over squadrons met deze rol. Het toeval wil dat de US Navy hiervoor voormalige Zwitserse luchtmacht-F-5’en gebruikt. Er worden steeds meer civiele bedrijven opgericht die de rol van ‘agressor’ oppakken, met door luchtmachten afgestoten gevechts- en trainingsvliegtuigen.
Uitdagingen
De commandant van de Zwitserse luchtmacht, Generaal-Majoor Bernhard Müller, sprak voorafgaand aan het evenement met Up in the Sky. Volgens de bevelhebber staat de Zwitserse luchtmacht de komende jaren grote uitdagingen te wachten. “Na het einde van de Koude Oorlog zijn de ontwikkelingen in de wereld steeds onvoorspelbaarder geworden en zijn er nieuwe machten ontstaan. Verder is de techniek in een stroomverstelling geraakt.”
Luchtverdediging
Volgens Müller is de luchtverdediging van Zwitserland op dit moment ontoereikend door het ontbreken van een raketsysteem met een groot bereik. Ook beschikt Zwitserland op dit moment niet over radarsysteem dat ‘tussen de bergen kan kijken’. Müller: “In het plan voor 2030 staan de aanschaf van sensoren, radars en informatieverwerkingssystemen centraal. Ook zullen nieuwe gevechtsvliegtuigen en luchtverdedigingsraketten met een hoog bereik worden aangeschaft. Integratie van al deze systemen is hierbij natuurlijk essentieel.”
Referendum
In 2014 werd via een referendum de aanschaf van 22 SAAB JAS-39 Gripens verworpen. De toestellen waren bedoeld om de verouderde F-5 te vervangen. De komende jaren zal de Hornet het enige vliegtuigtype zijn dat Zwitserland kan inzetten voor luchtverdediging. Gevolg hiervan is wel, dat de toestellen sneller zullen slijten dan beoogd. De Zwitserse Luchtmacht kijkt daarom naar de aanschaf van een vervanger. Kandidaten zijn Eurofighter Typhoon, Dassault Rafale, Boeing Super Hornet en (wederom) de SAAB Gripen. Ook de Lockheed Martin F-35, het enige vijfde generatie gevechtsvliegtuig, is kanshebber.
Levensduur
Het nieuwe gevechtstoestel dient vanaf 2025 in dienst te komen, zodat de F-18 vanaf 2030 uitgefaseerd kan worden. Generaal-Majoor Bernhard Müller: “De levensduur van het nieuwe toestel moet minimaal 30 jaar bedragen, waarbij onzeker is voor welke vijandelijke uitdagingen hij komt te staan.” Generaal-Majoor Bernhard Müller benadrukt dat het ondanks alle benodigde technische investeringen, draait om de mensen; de beroeps, maar ook de reservisten. De Zwitserse luchtmacht beschikt op dit moment over ongeveer 1600 beroepsmilitairen en 26.000 reservisten.
Bezoekers
Fliegerschiessen Axalp wordt jaarlijks op een woensdag en donderdag in oktober gehouden. Zo rond de tienduizend bezoekers gaan ieder jaar de berg op. Naar één van de drie toeschouwerspunten ben je altijd ruim twee uur onderweg, lopend of deels met een stoeltjeslift. Slecht weer kan ervoor zorgen dat de show (soms op het laatste moment) afgeblazen wordt.
Verschillend
